جواب فعالیت های درس چهارم آمادگی دفاعی نهم | بسیج، مدرسه عشق
پاسخ کامل درس ۴ آمادگی دفاعی نهم «بسیج، مدرسه عشق» شامل جواب فعالیت های ۱ تا ۳ صفحات ۳۵، ۳۷ و ۳۸ کتاب. عنوان رسمی درس نیز «بسیج، مدرسهٔ عشق» است.
درس چهارم آمادگی دفاعی نهم، «بسیج، مدرسه عشق»، درباره شکلگیری بسیج، تشکلهای مختلف آن و فعالیتهای بسیج دانشآموزی است. پاسخ فعالیتهای صفحات ۳۵، ۳۷ و ۳۸ را در ادامه بخوانید. برای بخش تحقیق، علاوه بر توضیح هر موضوع، یک متن کوتاه برای ارائه کلاسی نیز در نظر گرفته شده است.
پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس پنجم آمادگی دفاعی نهم | آشنایی با حماسه دفاع مقدس
جواب فعالیت ۱ صفحه ۳۵ آمادگی دفاعی نهم
دربارهٔ استفاده از الگوی بسیج در کشورهای فلسطین، لبنان، سوریه و عراق بررسی و تحقیق کنید.
پاسخ: منظور کتاب از «الگوی بسیج»، سازماندهی نیروهای مردمی برای مشارکت در دفاع و پشتیبانی است. در کشورهای نامبرده، گروهها و نیروهایی شکل گرفتهاند که برخی از آنها از تجربه یا حمایت ایران استفاده کردهاند؛ بااینحال، پیشینه و ساختار آنها یکسان نیست و نباید همه را نسخهای کاملاً مشابه بسیج ایران دانست.
فلسطین
در فلسطین، گروههای مختلف سیاسی و مسلح و همچنین شبکههای اجتماعی و امدادی فعالیت داشتهاند. برخی گروهها، مانند حماس و جهاد اسلامی فلسطین، از حمایت ایران برخوردار بودهاند. در چارچوب مقایسه کتاب، تکیه بر سازماندهی نیروها و شبکههای محلی از جنبههای قابل بررسی است. بااینحال، مبارزات فلسطینیان پیشینهای مستقل دارد و تشکیل همه گروههای فلسطینی را نمیتوان به الگوی بسیج ایران نسبت داد.
لبنان
حزبالله لبنان در دهه ۱۹۸۰ میلادی و در شرایط جنگ و حضور نظامی اسرائیل شکل گرفت و از آغاز با ایران ارتباط و حمایت گسترده داشت. این سازمان در کنار بخش نظامی، فعالیتهای سیاسی و اجتماعی نیز داشته است. شباهتی که کتاب بر آن تأکید دارد، استفاده از شبکههای محلی و سازماندهی نیروهاست؛ اما حزبالله از نظر تاریخ شکلگیری و ساختار، همان سازمان بسیج ایران نیست.
سوریه
در جریان جنگ داخلی سوریه و در دوره حکومت بشار اسد، نیروهای محلیِ حامی حکومت در قالبهایی مانند «نیروهای دفاع ملی» سازماندهی شدند. ایران در حمایت و آموزش بخشی از این نیروها نقش داشت. از این تجربه در بحث الگوبرداری از بسیج یاد میشود. این توضیح مربوط به یک دوره تاریخی است و نباید آن را توصیف بدون تغییرِ وضعیت امروز سوریه دانست.
عراق
پس از پیشروی داعش در سال ۲۰۱۴ میلادی، فراخوان آیتالله سیستانی برای پیوستن داوطلبان به نیروهای امنیتی، به حضور گسترده داوطلبان کمک کرد. نیروهای مختلفی در مجموعه «حشدالشعبی» سازمان یافتند و در جنگ با داعش مشارکت داشتند. برخی گروههای این مجموعه از حمایت و تجربه ایران استفاده کردند؛ بااینحال، حشدالشعبی مجموعهای متنوع است و همه اجزای آن پیشینه و وابستگی یکسانی ندارند.
نمونه پاسخ کوتاه برای دفتر یا ارائه کلاسی
در کتاب، الگوی بسیج به معنای سازماندهی نیروهای مردمی برای دفاع و پشتیبانی مطرح شده است. در فلسطین و لبنان، برخی گروهها از حمایت و تجربه ایران استفاده کردهاند. در سوریه نیز در دوره حکومت بشار اسد نیروهای محلیِ حامی حکومت سازمان یافتند. در عراق، پس از حمله داعش و فراخوان آیتالله سیستانی، داوطلبان بسیاری به مقابله با داعش پیوستند. شباهت این نمونهها در سازماندهی نیروهاست، اما تاریخ و ساختار آنها با یکدیگر تفاوت دارد.
جواب فعالیت ۲ صفحه ۳۷ آمادگی دفاعی نهم
سایر اقشار و تشکلهای بسیج را در جدول زیر قرار دهید و دربارهٔ یکی از تشکلهای بسیج توضیح دهید.
پاسخ: سه عنوان ردیف اول در کتاب نوشته شده است. برای شش خانه خالی میتوانید نمونههای زیر را بنویسید:
| بسیج دانشآموزی | بسیج فرهنگیان | بسیج دانشجویی |
| بسیج اساتید | بسیج جامعه پزشکی | بسیج کارگری |
| بسیج هنرمندان | بسیج ورزشکاران | بسیج مهندسین |
توضیح درباره بسیج جامعه پزشکی
بسیج جامعه پزشکی از ظرفیت پزشکان و دیگر کارکنان حوزه سلامت برای فعالیتهای داوطلبانه استفاده میکند. از نمونه فعالیتهای آن میتوان به ارائه خدمات درمانی در مناطق کمبرخوردار، آموزش بهداشت و همکاری در امدادرسانی هنگام حوادث اشاره کرد. در این تشکل، تخصص اعضا در خدمت نیازهای بهداشتی و درمانی قرار میگیرد.
نمونه پاسخ دیگر: بسیج دانش آموزی
طبق توضیح کتاب، بسیج دانشآموزی با هدف سازماندهی دانشآموزان و گسترش همیاری، مسئولیتپذیری و آمادگی دفاعی تشکیل شده است. واحدهای آن در دوره ابتدایی «امیدان»، در متوسطه اول «پویندگان» و در متوسطه دوم «پیشگامان» نام دارند. کتاب از برنامههای علمی، فرهنگی، اردوها و خدمترسانی بهعنوان نمونه فعالیتهای آن یاد میکند.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۳۸ آمادگی دفاعی نهم
دربارهٔ هریک از فعالیتهای بسیج با مشورت مسئولان بسیج مدرسه و محله گزارشی تهیه کنید و در کلاس درس ارائه دهید.
پاسخ: در صفحه ۳۸ کتاب، شش طرح معرفی شده است. متنهای زیر نمونه گزارش بر اساس توضیحات کتاب هستند؛ اگر درباره اجرای این برنامهها در مدرسه یا محله خود اطلاعاتی گرفتید، نام محل، زمان و نتیجه واقعی برنامه را به گزارش اضافه کنید.
📌 نکته گزارشنویسی: تنها زمانی بنویسید «با مسئول مربوط گفتوگو کردم» یا «در برنامه شرکت کردم» که واقعاً آن کار را انجام داده باشید.
۱. طرح تربیتی شهید بهنام محمدی
طبق کتاب، طرح تربیتی شهید بهنام محمدی شامل کلاسهای قرآن، مسابقات و اردوهای زیارتی و سیاحتی است. در یک گزارش درباره این طرح میتوان نوع کلاسها، موضوع مسابقه و برنامه اردو را معرفی کرد. برای نمونه، اگر برنامهای شامل آموزش قرآن و یک مسابقه گروهی باشد، گزارش میتواند توضیح دهد که دانشآموزان چه مطالبی یاد گرفتهاند و چگونه در کار گروهی مشارکت کردهاند. زمان و محل اجرا باید بر اساس اطلاعات واقعی مدرسه ثبت شود.
۲. طرح یاوران ولایت
کتاب، موضوع طرح یاوران ولایت را توانمندسازی فرماندهان واحدهای پیشگام معرفی میکند. در گزارش این طرح، بخش قابل بررسی، آموزش مهارتهای لازم برای اداره فعالیتهای گروهی و پذیرش مسئولیت است. برنامهریزی، تقسیم وظایف، ارتباط با اعضای گروه و پیگیری نتیجه کار، نمونه مهارتهایی هستند که میتوان درباره آموزش آنها پرسوجو کرد. برای دقیق بودن گزارش، باید مشخص شود در دوره مورد بررسی چه آموزشهایی واقعاً ارائه شده است.
۳. کنگره همفکری بسیج دانش آموزی
در توضیح کتاب، کنگره همفکری با استفاده از نظر نخبگان در سیاستگذاری و برنامهریزی کلان ارتباط دارد. محور گزارش میتواند این باشد که دیدگاهها و پیشنهادهای دانشآموزان چگونه جمعآوری و بررسی میشود. برای مثال، پیشنهاد درباره بهبود برنامههای علمی، فعالیتهای فرهنگی یا شیوه اجرای کارهای گروهی میتواند موضوع گفتوگو باشد. در گزارش یک نشست واقعی، باید موضوع جلسه، پیشنهادهای مطرحشده و تصمیم نهایی از یکدیگر مشخص باشند.
۴. مسابقات سراسری علمی و پژوهش پایا
مسابقات پایا از برنامههای علمی معرفیشده در کتاب است. در نسخه ارسالی، این رقابت برای پایههای ششم تا یازدهم ذکر شده است. گزارش این فعالیت میتواند موضوع رقابت، شیوه همکاری اعضای گروه و آموختههای شرکتکنندگان را توضیح دهد. برای نمونه، در یک فعالیت پژوهشی، اعضای گروه مسئله را بررسی میکنند، اطلاعات لازم را گرد میآورند و نتیجه را ارائه میدهند. جزئیات هر دوره، مانند رشتهها و زمان اجرا، باید از اطلاعیه همان دوره بررسی شود.
۵. راهیان نور دانش آموزی
در کتاب، راهیان نور دانشآموزی به بازدید از مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور اشاره دارد. گزارش این بازدید میتواند شامل نام منطقه، رویدادهای تاریخی مرتبط با آن و توضیحات راهنما باشد. دانشآموز میتواند بنویسد کدام بخش از تاریخ جنگ ایران و عراق را بهتر شناخته و چه پرسشی برای او ایجاد شده است. اگر بازدیدی انجام نشده باشد، متن باید بهصورت معرفی برنامه نوشته شود، نه خاطره یا گزارش سفر شخصی.
۶. اردوهای جهادی
کتاب، خدمترسانی در مدارس مناطق محروم را از فعالیتهای اردوهای جهادی معرفی میکند. نمونههای متناسب با سن دانشآموزان میتواند مرتبسازی کتابخانه، آمادهسازی بستههای لوازمالتحریر یا کمک آموزشی با هماهنگی مدرسه باشد. در گزارش این برنامه، باید نیاز شناساییشده، نوع خدمت و نتیجه آن مشخص شود. کارهای ساختمانی، برقی و دیگر فعالیتهای خطرناک باید به افراد متخصص سپرده شود.
نمونه گزارش کوتاه برای ارائه در کلاس
در صفحه ۳۸ کتاب، شش نمونه از برنامههای بسیج دانشآموزی معرفی شده است. طرح شهید بهنام محمدی به برنامههای قرآنی، مسابقه و اردو میپردازد. طرح یاوران ولایت برای توانمندسازی مسئولان واحدهای پیشگام است و کنگره همفکری به استفاده از نظر دانشآموزان در برنامهریزی توجه دارد. مسابقات پایا جنبه علمی و پژوهشی دارد، راهیان نور با بازدید از مناطق عملیاتی ارتباط دارد و اردوهای جهادی بر خدمترسانی در مناطق کمبرخوردار تمرکز میکند. برای گزارش اجرای هر برنامه، باید زمان، محل، فعالیت انجامشده و نتیجه واقعی آن را مشخص کرد.
خلاصه درس چهارم آمادگی دفاعی نهم
درس «بسیج، مدرسه عشق» بسیج را سازماندهی نیروهای مردمی و داوطلب در زمینههای مختلف معرفی میکند و تشکیل آن را به فرمان ۵ آذر ۱۳۵۸ امام خمینی نسبت میدهد. کتاب ابتدا به نقش بسیج در جنگ ایران و عراق میپردازد و سپس فعالیتهای علمی، فرهنگی، اجتماعی، سازندگی و امدادی را توضیح میدهد. تشکلهای مختلف بسیج با گروههای شغلی و اجتماعی ارتباط دارند و بسیج دانشآموزی نیز برنامههایی مانند فعالیتهای قرآنی، مسابقات علمی، همفکری و اردوها دارد. در بررسی نمونههای خارج از ایران، باید تفاوت تاریخ و ساختار هر کشور را در نظر گرفت.
