جواب فعالیت های درس پانزدهم مطالعات نهم | انقلاب اسلامی ایران
پاسخ فعالیت های درس ۱۵ مطالعات اجتماعی نهم «انقلاب اسلامی ایران» همراه با جواب کامل صفحات ۹۶، ۹۷، ۹۸، ۹۹، ۱۰۰، ۱۰۱، ۱۰۲ و ۱۰۴ کتاب.
درس پانزدهم مطالعات اجتماعی نهم، «انقلاب اسلامی ایران»، به زمینههای انقلاب، مبارزات امام خمینی و رویدادهای منتهی به پیروزی انقلاب در بهمن ۱۳۵۷ میپردازد. در ادامه، پاسخ فعالیتهای صفحات ۹۶ تا ۱۰۴، جدول دلایل نارضایتی مردم و یک نمونه تحقیق برای ارائه در کلاس را میخوانید.
پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس شانزدهم مطالعات نهم | ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی
جواب فعالیت صفحه ۹۶ مطالعات نهم
۱ـ هدف آمریکا از ایجاد تغییرات در امور اجتماعی و اقتصادی ایران چه بود؟
پاسخ: بر اساس متن درس، آمریکا میخواست با ایجاد تغییراتی در امور اجتماعی و اقتصادی، از نارضایتی مردم و احتمال قیام آنان بکاهد، حکومت پهلوی را حفظ کند و نفوذ و منافع خود در ایران را ادامه دهد.
۲ـ به نظر شما هدف شاه از برگزاری همهپرسی اصول ششگانه چه بود؟
پاسخ: شاه میخواست نشان دهد که مردم از برنامههای او حمایت میکنند و اصلاحات با خواست آنان انجام میشود. او با این کار به دنبال تقویت موقعیت حکومت خود و کماثر کردن مخالفتها با اصول ششگانه بود.
پاسخ فعالیت صفحات ۹۷ و ۹۸ مطالعات نهم
۳ـ الف) کاربرگه شمارهٔ ۱۱ را انجام دهید.
پاسخ: این کاربرگ دربارهٔ سخنرانی امام خمینی در عصر عاشورای ۱۳۴۲ است. پاسخ سؤالهای مربوط به خطرهای مطرحشده در سخنرانی و منظور از عبارت «از پدرت عبرت بگیر» را در مطلب مستقل کاربرگ بخوانید.
ب) بعد از مطالعهٔ متن زیر به سؤالات پاسخ دهید.
در این بخش، متن کتاب و دو سند تاریخی دربارهٔ روابط نفتی حکومت پهلوی و اسرائیل بررسی میشوند.
۱ـ با توجه به اهمیت نفت در تأمین انرژی در آن دوران، فکر میکنید فروش نفت به اسرائیل چگونه به قدرت گرفتن این رژیم کمک میکرد؟
پاسخ: نفت، انرژی موردنیاز کارخانهها، وسایل حملونقل و تجهیزات نظامی را تأمین میکرد. فروش نفت ایران به اسرائیل، به ادامهٔ فعالیتهای اقتصادی و نظامی آن کمک میکرد و اثر تحریم نفتی کشورهای عربی را کاهش میداد. طبق اسناد همین فعالیت، بخش بزرگی از نفت موردنیاز اسرائیل از ایران تأمین میشد.
۲ـ با مطالعهٔ روابط حکومت پهلوی و رژیم صهیونیستی در این متن و نیز متن سخنان امام خمینی که در کاربرگه شمارهٔ ۱۱ خواندید، بگویید اسرائیل چه اهدافی را در ایران دنبال میکرد؟
پاسخ: با توجه به اسناد و دیدگاه بیانشده در سخنرانی امام خمینی، پاسخ شامل این موارد است:
تأمین نفت و انرژی: استفاده از نفت ایران برای تأمین نیازهای خود و کاهش اثر تحریم نفتی کشورهای عربی.
گسترش نفوذ اقتصادی: نفوذ در اقتصاد ایران و بهرهبرداری از ثروت و امکانات کشور؛ در سخنرانی، دربارهٔ آسیب به تجارت و کشاورزی ایران نیز هشدار داده شده است.
تضعیف مخالفان مذهبی: طبق سخنان امام خمینی، تضعیف روحانیت، احکام اسلامی و مراکز دینی که با نفوذ اسرائیل مخالفت میکردند.
حفظ همکاری با حکومت شاه: ادامهٔ رابطه با ایران برای کاهش انزوای منطقهای و برخورداری از حمایت حکومت پهلوی.
جواب فعالیت صفحه ۹۹ مطالعات نهم
۴ـ با مطالعهٔ دقیق درس، اقدامات امام خمینی را در مبارزه با حکومت پهلوی بهترتیب روی نمودار بنویسید.
پاسخ: ترتیب پنج مرحلهٔ نمودار از کادر آغاز تا پایان چنین است:
۱ـ مخالفت با تصویبنامهٔ انجمنهای ایالتی و ولایتی.
۲ـ مخالفت با همهپرسی اصول ششگانه و دعوت مردم به شرکت نکردن در آن.
۳ـ سخنرانی در عصر عاشورای ۱۳۴۲ و محکوم کردن اقدامات شاه، همکاری با اسرائیل و وابستگی به آمریکا.
۴ـ مخالفت با لایحهٔ کاپیتولاسیون و اعتراض به مصونیت قضایی مأموران نظامی آمریکا.
۵ـ ادامهٔ مبارزه در دوران تبعید با صدور اعلامیه و فرستادن پیام.
پاسخ فعالیت صفحات ۱۰۰ و ۱۰۱ مطالعات نهم
۵ـ پس از مطالعهٔ متن به پرسش پاسخ دهید:
رژیم پهلوی خود را نظام سلطنتی مشروطه قلمداد میکرد. با توجه به مطالب سند بالا به نظر شما میان اقدامات این رژیم و چنین ادعایی نسبتی وجود دارد؟
پاسخ: خیر؛ رفتار توصیفشده در سند با اصول سلطنت مشروطه سازگار نیست. در نظام مشروطه، قدرت شاه محدود به قانون است و مجلس باید بتواند مستقل تصمیم بگیرد و بر کار حکومت نظارت کند. اما طبق سند، شاه در انتخاب نمایندگان دخالت داشت و مجلس بیشتر دربارهٔ چگونگی اجرای برنامههای او بحث میکرد؛ اصل برنامههای شاه نیز مورد پرسش قرار نمیگرفت. بنابراین، مجلس استقلال لازم را نداشت و قدرت در دست شاه متمرکز شده بود.
جواب فعالیت صفحه ۱۰۲ مطالعات نهم
۶ـ جدولی با سه ستون رسم کنید. دلایل سیاسی، فرهنگی ـ اجتماعی و اقتصادی نارضایتی مردم از حکومت شاه را به تفکیک در آن بنویسید.
پاسخ: با توجه به توضیحات درس، جدول را میتوان به این صورت کامل کرد:
| دلایل سیاسی | دلایل فرهنگی ـ اجتماعی | دلایل اقتصادی |
|---|---|---|
| وابستگی حکومت به قدرتهای خارجی، بهویژه آمریکا؛ دخالت بیگانگان در امور کشور؛ استبداد شاه و رعایت نکردن حقوق ملت؛ دخالت در مجلس و انتخابات؛ نبود آزادی مطبوعات؛ بازداشت، شکنجه و سرکوب مخالفان توسط ساواک. | بیتوجهی به باورها و ارزشهای اسلامی بخش بزرگی از جامعه؛ نارضایتی از سیاستها و برنامههای فرهنگی حکومت؛ محدود کردن فعالیت مخالفان مذهبی؛ گسترش احساس تبعیض و شکاف اجتماعی؛ محرومیت و بیسوادی در بسیاری از روستاها و شهرهای کوچک. | فساد مالی و سوءاستفاده از ثروت عمومی؛ زندگی تجملی دربار در کنار فقر مردم؛ توزیع نابرابر امکانات و درآمدها؛ محرومیت اقتصادی بسیاری از مناطق؛ وابستگی اقتصادی به کشورهای خارجی. |
۷ـ با توجه به آنچه که در کتاب «آمادگی دفاعی» خواندهاید دربارهٔ زندگی یکی از شخصیتهایی که با حکومت پهلوی مبارزه نمود، تحقیق کنید و اهداف وی را در کلاس توضیح دهید.
پاسخ: نمونه تحقیق دربارهٔ آیتالله سید محمود طالقانی:
تحقیق دربارهٔ زندگی و اهداف آیتالله طالقانی
آیتالله سید محمود طالقانی در سال ۱۲۸۹ در روستای گلیرد طالقان به دنیا آمد. او آموزشهای اولیه را نزد پدرش فراگرفت و سپس به تحصیل علوم دینی پرداخت. طالقانی علاوه بر فعالیت مذهبی، به مسائل اجتماعی و سیاسی توجه داشت و از مخالفان استبداد حکومت پهلوی بود.
او با سخنرانی، تفسیر قرآن و ارتباط با جوانان و دانشجویان، مردم را با برداشت خود از مسئولیت اجتماعی مسلمانان آشنا میکرد. طالقانی از نهضت ملی شدن نفت حمایت کرد و در فعالیتهای سیاسی مخالف حکومت نیز حضور داشت. به دلیل فعالیتهایش بارها بازداشت و زندانی شد و مدتی را در تبعید گذراند. زندان و تبعید باعث نشد از فعالیتهای فکری و اجتماعی خود دست بکشد.
از هدفهای او، مبارزه با استبداد، دفاع از آزادی و عدالت اجتماعی، مقابله با دخالت بیگانگان و افزایش آگاهی دینی مردم بود. او همچنین بر همکاری و گفتوگو میان گروههای مختلف تأکید داشت. در جریان انقلاب، از شخصیتهای شناختهشدهٔ مخالف حکومت پهلوی بود. پس از پیروزی انقلاب، نخستین امام جمعهٔ تهران شد و در شهریور ۱۳۵۸ درگذشت.
متن کوتاه برای ارائه در کلاس: آیتالله طالقانی از روحانیان مبارز با حکومت پهلوی بود که با سخنرانی و آموزش قرآن به آگاهی مردم کمک میکرد. او به دلیل فعالیتهای سیاسی خود زندان و تبعید را تجربه کرد. آزادی، عدالت اجتماعی و مخالفت با استبداد از مهمترین هدفهای او بود.
پاسخ فعالیت صفحه ۱۰۴ مطالعات نهم
۸ـ کاربرگهٔ شمارهٔ ۱۲ را انجام دهید.
پاسخ: این کاربرگ به بررسی روزنامههای دوران انقلاب اسلامی مربوط است. برای دیدن پاسخ کامل سؤالها و توضیح رویدادهای مربوط، وارد مطلب زیر شوید.
خلاصه درس ۱۵ مطالعات نهم
پس از کودتای ۲۸ مرداد، نفوذ آمریکا در ایران افزایش یافت. در آغاز دههٔ ۱۳۴۰، مخالفت امام خمینی با تصویبنامهٔ انجمنهای ایالتی و ولایتی و همهپرسی اصول ششگانه، به گسترش مبارزات علیه حکومت پهلوی انجامید. دستگیری او پس از سخنرانی عاشورای ۱۳۴۲، اعتراضهای پانزدهم خرداد را در پی داشت. در سال ۱۳۴۳ نیز پس از اعتراض به کاپیتولاسیون، به خارج از کشور تبعید شد؛ اما مبارزه را با پیامها و اعلامیههای خود ادامه داد.
استبداد، وابستگی به بیگانگان، سرکوب مخالفان، فساد اقتصادی و نارضایتیهای فرهنگی و اجتماعی، از زمینههای گسترش اعتراضها بود. در سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷، تظاهرات و اعتصابها افزایش یافت. شاه در ۲۶ دی ۱۳۵۷ ایران را ترک کرد و امام خمینی در ۱۲ بهمن به کشور بازگشت. سرانجام، در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ حکومت پهلوی سقوط کرد. کتاب، ایمان به اسلام، وحدت مردم و رهبری امام خمینی را سه عامل مؤثر در پیروزی انقلاب معرفی میکند.
مطالب پیشنهادی:
جواب فعالیت های درس چهاردهم مطالعات نهم | ایران در دوران حکومت پهلوی
