جواب فعالیت های درس یازدهم مطالعات هشتم | ورود اسلام به ایران

در این مطلب از تاپ ناپ، جواب فعالیت‌های درس ۱۱ مطالعات اجتماعی هشتم «ورود اسلام به ایران» را می‌خوانید. پاسخ فعالیت‌های صفحات ۶۶ و ۶۸، راهنمای نقشهٔ قلمرو عباسیان و لینک پاسخ کامل کاربرگ ۷ در ادامه قرار دارد.

پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس دوازدهم مطالعات هشتم | عصر طلایی فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی

جواب فعالیت صفحه ۶۶ مطالعات هشتم

۱ـ کاربرگهٔ شمارهٔ (۷)، نمودار علت و معلول را در کلاس انجام دهید.

پاسخ: در این کاربرگ، علت‌های سقوط حکومت ساسانیان را در نمودار می‌نویسیم؛ از جمله اختلاف‌های درباری، کاهش توان سپاه، نارضایتی مردم و مشکلات اقتصادی و طبیعی. برای دیدن پاسخ کامل قسمت‌های نمودار، وارد مطلب زیر شوید.

جواب فعالیت صفحه ۶۸ مطالعات هشتم

۲ـ همفکری کنید و بگویید چرا خلفای عباسی آن‌گونه با ابومسلم و برمکیان، رفتار کردند؟

پاسخ: خلفای عباسی از قدرت و نفوذ فراوان ابومسلم و برمکیان احساس خطر می‌کردند و نمی‌خواستند کسی رقیب قدرت آنان شود. ابومسلم در به قدرت رسیدن عباسیان نقش مهمی داشت و برمکیان نیز با به دست گرفتن وزارت و حکومت ولایت‌ها نفوذ زیادی پیدا کرده بودند. خلفا برای حفظ قدرت خود، این افراد را کنار زدند و به زندان انداختند یا به قتل رساندند.

۳ـ روی نقشه، به قلمرو حکومت بنی‌عباس دقت کنید و بگویید شامل کدام سرزمین‌ها بوده است. دور شهری که مرکز خلافت بنی‌عباس بوده، خط بکشید.

پاسخ: با توجه به رنگ سبزِ مشخص‌شده در راهنمای نقشه، قلمرو عباسیان شامل ایران، عراق، ماوراءالنهر، سرزمین شام، شبه‌جزیرهٔ عربستان، مصر و بخش‌هایی از شمال آفریقا بوده است.

مرکز خلافت عباسیان بغداد بود. روی نقشه، دور نقطهٔ سیاه کنار نام بغداد، در سرزمین عراق، خط بکشید.

۴ـ الف) به نظر شما شباهت‌های عمدهٔ حکومت امویان و حکومت عباسیان چه بود؟

پاسخ: هر دو حکومت با ظلم و ستم، قدرت خود را حفظ می‌کردند و با مخالفان برخورد سختی داشتند. هر دو با امامان شیعه و پیروان آنان دشمنی می‌کردند و آنان را آزار می‌دادند. همچنین خلفای هر دو حکومت به زندگی تجملاتی و خوش‌گذرانی در کاخ‌ها روی آورده بودند و رفتارشان با عدالت و ساده‌زیستی اسلامی سازگار نبود.

ب) تفاوت آنها در برخورد با ایرانیان چه بوده است؟

پاسخ:

امویان: عرب‌ها را برتر از دیگر اقوام می‌دانستند و ایرانیان را تحقیر می‌کردند. آنان اجازه نمی‌دادند ایرانیان مقام‌های مهمی مانند حکومت ولایت‌ها و فرماندهی سپاه را بر عهده بگیرند و بیشتر از بزرگان قبایل عرب استفاده می‌کردند.

عباسیان: از توانایی ایرانیان در ادارهٔ کشور بهره می‌بردند و مقام‌هایی مانند وزارت، فرماندهی سپاه و حکومت شهرها را به آنان می‌سپردند. با این حال، وقتی از قدرت و نفوذ ایرانیان احساس خطر می‌کردند، آنان را کنار می‌زدند؛ مانند رفتاری که با ابومسلم و برمکیان داشتند.

خلاصه درس ۱۱ مطالعات هشتم

در آستانهٔ ورود سپاه مسلمانان به ایران، حکومت ساسانی با اختلاف درباریان، ضعف سپاه، نارضایتی مردم و مشکلات اقتصادی روبه‌رو بود. شکست در جنگ‌های قادسیه و نهاوند، زمینهٔ فروپاشی این حکومت را فراهم کرد و با مرگ یزدگرد سوم، فرمانروایی ساسانیان پایان یافت. در دورهٔ امویان، تبعیض و رفتار نامناسب با ایرانیان باعث نارضایتی و حضور آنان در قیام‌های مخالف حکومت شد. عباسیان با کمک ایرانیان، به‌ویژه ابومسلم خراسانی، به قدرت رسیدند و بغداد را مرکز خلافت خود قرار دادند. آنان برخلاف امویان، از ایرانیان در مقام‌های مهم استفاده کردند، اما با افراد بانفوذی مانند ابومسلم و برمکیان برخورد سختی داشتند. پذیرش اسلام در میان ایرانیان به‌تدریج گسترش یافت و پیام برابری و برادری اسلام و رفتار پیامبر (ص) و امامان در این گرایش نقش داشت.

پاسخ درس قبلی : جواب فعالیت های درس دهم مطالعات هشتم | از رحلت پیامبر تا قیام کربلا (نینوا)