مطالب درسی
جواب درس ۱۰ علوم چهارم؛ پاسخ درس دهم بدن ما (۲) صفحه ۸۴ تا ۹۲
جواب کامل درس ۱۰ علوم چهارم بدن ما ۲، شامل پاسخ فعالیتها، فکر کنید، گفتوگو و سوالات صفحات ۸۴ تا ۹۲ کتاب.
در درس دهم علوم چهارم با موضوع «بدن ما (۲)» با بخشهای مهمی از بدن و چگونگی همکاری آنها آشنا میشویم. در این درس دربارهی ششها و تنفس، دم و بازدم، قلب و نبض، رگهای خونی، انتقال مواد غذایی و اکسیژن به سلولها، کلیهها و دفع مواد اضافی بدن یاد میگیریم. در ادامه پاسخ فعالیتها، گفتوگوها، فکر کنیدها و جمعآوری اطلاعات صفحات ۸۴ تا ۹۲ را با توضیحی ساده و مناسب دانشآموزان پایه چهارم میخوانید.
برای یادگیری بهتر درس ۱۰ علوم چهارم، ابتدا ویدیوی آموزشی این بخش را ببینید. سپس در ادامه مطلب میتوانید پاسخ فعالیتها و پرسشهای درس بدن ما ۲ را به ترتیب صفحات کتاب بررسی کنید.
جواب سوال وسط صفحه ۸۴ علوم چهارم
چرا برخی بادکنکها بزرگتر و برخی کوچکتر شدند؟
پاسخ: چون مقدار هوایی که ششهای افراد میتوانند در خود جای دهند و مقدار هوایی که با بازدم خارج میکنند، یکسان نیست. کسی که بتواند هوای بیشتری از ششهای خود خارج کند، معمولاً میتواند بادکنک بزرگتری درست کند.
جواب فعالیت صفحه ۸۴ علوم چهارم
وسایل و مواد لازم: یک کیسه زبالهی سیاهرنگ، نی بلند، خطکش، نوارچسب و محلول آب و صابون (مایع حبابسازی)
۱- کیسهی پلاستیکی سیاهی را درون سینی پهن کنید.
۲- نصف لیوان محلول آب و صابون (محلول حبابسازی) را روی این کیسه بریزید و پخش کنید. خطکش را درون محلول قرار دهید.
۳- یک نی را وارد این محلول کنید.
۴- نفسی عمیق بکشید؛ با همان نفس به آرامی در نی فوت کنید تا یک حباب بزرگ درست شود. تا جایی که میتوانید نفس خود را خالی کنید.
۵- قطر این حباب را اندازه بگیرید و در جدول صفحهی بعد یادداشت کنید.
۶- هر یک از افراد گروه این فعّالیت را جداگانه انجام دهد و نتیجه را در جدول بنویسد.
از این فعّالیت چه نتیجهای میگیرید؟
پاسخ:اندازهی حبابهایی که افراد مختلف میسازند یکسان نیست. شش افراد مقدارهای متفاوتی از هوا را در خود جای میدهد و هرکس هوای بیشتری خارج کند، میتواند حباب بزرگتری بسازد.
نکتهی بهداشتی: هر یک از افراد گروه فقط از نی خود استفاده کند. مراقب باشید محلول را به درون دهان خود نکشید.
جواب گفت و گو صفحه ۸۵ علوم چهارم
دربارهی جملهی زیر در گروه گفتوگو کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید.
«کسانی که حبابهای بزرگتری ساختهاند، جثّهشان بزرگتر است.»
پاسخ:معمولاً هرچه شش بزرگتر باشد، میتواند هوای بیشتری در خود جای دهد و فرد میتواند هوای بیشتری خارج کند. با این حال اندازهی حباب فقط به جثه وابسته نیست و مقدار دم و بازدم و چگونگی انجام آزمایش نیز میتواند بر اندازهی آن اثر بگذارد.
یادآوری: وقتی نفس میکشیم، هوا از بینی یا دهان وارد نای و سپس ششها میشود؛ این عمل دم نام دارد. خارج کردن هوا از ششها نیز بازدم نامیده میشود.
جواب گفت و گو صفحه ۸۶ علوم چهارم
وقتی حباب ساختید یا بادکنک را از هوا پر کردید، اول کدام کار را انجام دادید؛ دم یا بازدم؟
پاسخ: ابتدا دم انجام دادیم و هوا را وارد ششها کردیم؛ سپس با بازدم هوا را از ششها خارج کردیم و در بادکنک یا حباب دمیدیم.
جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۸۶ علوم چهارم
درون بینی هر یک از ما، تعداد زیادی مو وجود دارد. دربارهی فایدهی این موها اطلاعاتی جمعآوری کنید و به کلاس گزارش دهید.
پاسخ پیشنهادی: موهای داخل بینی مانند یک صافی عمل میکنند و بخشی از گردوغبار و ذرات موجود در هوا را به دام میاندازند. به این ترتیب کمک میکنند هوایی که وارد دستگاه تنفس میشود، پاکتر باشد.
جواب فعالیت صفحه ۸۷ علوم چهارم
وسایل و مواد لازم: زمانسنج، گوشی پزشکی، کاغذ و مداد
۱- مانند شکل، دو انگشت خود را روی مچ دستتان قرار دهید. چه مشاهده میکنید؟
پاسخ: زیر انگشتان خود ضربههای منظم و تکرارشوندهای احساس میکنیم که به آنها نبض میگویند.
۲- آنچه شما احساس کردید، نبض نام دارد. اکنون هر یک از افراد گروه، تعداد نبض خود را در مدّت یک دقیقه بشمارد و در جدول زیر بنویسد.
آیا تعداد نبض افراد مختلف، یکسان است؟
پاسخ:خیر. تعداد نبض افراد مختلف میتواند با یکدیگر تفاوت داشته باشد و حتی نبض یک فرد نیز در شرایط مختلف تغییر میکند.
۳- با استفاده از گوشی پزشکی، صدای قلب خود و دوستانتان را در مدّت یک دقیقه بشنوید و بشمارید.
آیا بین تعداد صدای قلب و تعداد نبضتان رابطهای وجود دارد؟
پاسخ: بله. در حالت عادی، با هر بار ضربان قلب یک نبض در سرخرگها ایجاد میشود؛ بنابراین تعداد نبض و تعداد ضربان قلب در یک دقیقه با هم برابر است.
جواب گفت و گو صفحه ۸۸ علوم چهارم
چرا پزشک تعداد نبض بیمار را اندازهگیری میکند؟
پاسخ: چون تعداد نبض با تعداد ضربان قلب ارتباط مستقیم دارد. پزشک با اندازهگیری نبض میتواند سرعت ضربان قلب را بررسی کند و اطلاعاتی دربارهی وضعیت کار قلب به دست آورد.
نکتهی بهداشتی: مصرف زیاد غذاهای پرچرب میتواند در طولانیمدت برای قلب و رگها زیانآور باشد. خوردن میوهها و سبزیها، زیتون و گردو و همچنین ورزش کردن به سلامت قلب کمک میکند.
جواب سوال پایین صفحه ۸۸ علوم چهارم
ما در شبانهروز فعالیتهای گوناگونی مانند غذا خوردن، راه رفتن، ورزش کردن، درس خواندن و نقاشی کشیدن انجام میدهیم. آیا ضربان قلب ما در همهی این فعالیتها یکسان است؟
پاسخ: خیر. هنگام فعالیتهای بدنی مانند دویدن و ورزش، قلب سریعتر میزند و تعداد ضربان آن بیشتر میشود؛ اما هنگام استراحت، تعداد ضربان قلب معمولاً کمتر است.
جواب فعالیت صفحه ۸۹ علوم چهارم
وسایل و مواد لازم: زمانسنج، مداد و دفترچهی یادداشت
در گروه خود، به نوبت فعّالیت زیر را انجام دهید.
۱- روی صندلی بنشینید و به آرامی نفس بکشید. تعداد دم و بازدم خود را در مدّت یک دقیقه بشمارید.
۲- همزمان نفر دیگر گروه، تعداد نبض شما را در مدّت یک دقیقه اندازه بگیرد.
۳- اکنون ۵ دقیقه بدوید و بلافاصله مرحلهی ۱ و ۲ را تکرار کنید. نتایج را در جدول زیر بنویسید.
تعداد دم و بازدم قبل از دویدن و بعد از آن چه تفاوتی دارد؟
پاسخ: بعد از دویدن، تعداد دم و بازدم بیشتر میشود.
تعداد نبض قبل از دویدن و بعد از آن چه تفاوتی دارد؟
پاسخ: بعد از دویدن، تعداد نبض در یک دقیقه بیشتر میشود.
از این فعّالیت چه نتیجهای میگیرید؟
پاسخ: هنگام انجام فعالیت بدنی، بدن به اکسیژن و مواد غذایی بیشتری نیاز دارد؛ بنابراین قلب سریعتر میزند و تعداد دم و بازدم نیز افزایش پیدا میکند.
جواب فکر کنید صفحه ۸۹ علوم چهارم
چرا تعداد نبض پس از فعالیتهای بدنی تغییر میکند؟
پاسخ: هنگام فعالیت بدنی، سلولهای بدن به اکسیژن و مواد غذایی بیشتری نیاز دارند. قلب با سریعتر زدن، خون بیشتری را به سلولها میرساند؛ به همین دلیل تعداد نبض افزایش پیدا میکند.
آیا قلب شما هنگام استراحت و خواب ضربان دارد؟
پاسخ: بله. قلب حتی هنگام استراحت و خواب نیز به ضربان خود ادامه میدهد تا خون را در سراسر بدن به جریان بیندازد.
جواب گفت و گو صفحه ۹۰ علوم چهارم
تصویرهای زیر را ببینید و دربارهی اینکه «چگونه مواد لازم به سلولهای بدن میرسند» گفتوگو کنید.
پاسخ: سلولهای رودهی باریک ذرههای مواد غذایی را وارد خون میکنند. ششها نیز اکسیژن را وارد خون میکنند. سپس خون، مواد غذایی و اکسیژن را از راه رگها به سلولهای قسمتهای مختلف بدن، مانند دست، پا و مغز میرساند.
با توجه به شکل کتاب: گلبولهای قرمز خون، اکسیژن را از شش دریافت میکنند و کربندیاکسید را به شش میدهند تا از بدن خارج شود.
جواب گفت و گو صفحه ۹۱ علوم چهارم
با توجّه به شکل روبهرو دربارهی اینکه «ادرار از کلیهها به کجا میرود تا دفع شود» گفتوگو کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید.
پاسخ: کلیهها خون را تصفیه میکنند و مواد دفعی را به شکل ادرار درمیآورند. ادرار از راه لولههایی که کلیهها را به مثانه وصل میکنند، کمکم وارد مثانه میشود. ادرار در مثانه جمع میشود و پس از پر شدن آن، فرد احساس دفع پیدا میکند.
نکتهی بهداشتی: نگه داشتن طولانیمدت ادرار به کلیهها و مثانه آسیب میزند.
جواب سوال صفحه ۹۲ علوم تجربی چهارم
شما برای حفظ سلامت بدن خود چه کارهای دیگری انجام میدهید؟
پاسخ:هر روز به اندازهی کافی آب مینوشم، ادرار خود را بهموقع دفع میکنم، از غذاهای سالم و متنوع استفاده میکنم، میوه و سبزی میخورم، ورزش میکنم و در روزهایی که هوا آلوده است تا حد امکان از فعالیت و بازی در فضای باز خودداری میکنم.
جمعبندی کوتاه درس: ششها اکسیژن را وارد بدن میکنند و کربندیاکسید را از بدن خارج میکنند. قلب مانند یک تلمبه خون را در رگها به جریان میاندازد و تعداد نبض با تعداد ضربان قلب ارتباط دارد. خون، اکسیژن و مواد غذایی را به سلولها میرساند و مواد دفعی را از آنها میگیرد. کلیهها نیز خون را تصفیه میکنند و مواد دفعی را به صورت ادرار از خون جدا میکنند.
بیشتر بخوانید :
