جواب درس دهم پیام های آسمان نهم | مسئولیت همگانی
پاسخ کامل درس ۱۰ پیام های آسمانی نهم «مسئولیت همگانی» شامل جواب فعالیت های کلاسی، خودت را امتحان کن و پیشنهاد صفحات ۱۰۹، ۱۱۳، ۱۱۵ و ۱۱۶ کتاب.
درس دهم پیامهای آسمانی نهم، «مسئولیت همگانی»، دربارهٔ توجه به سرنوشت یکدیگر، تشویق به کارهای خوب و جلوگیری از رفتارهای نادرست است. در ادامه، پاسخ فعالیتهای کلاسی، جدول صفحهٔ ۱۱۵، خودت را امتحان کن و پیشنهادهای صفحهٔ ۱۱۸ و چند نمونه برای بخش «الهی» را میخوانید.
پاسخ درس بعدی : جواب درس یازدهم پیام های آسمان نهم | انفاق
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۱۱۱ پیامهای آسمانی نهم
به نظر شما آیا هر یک از دلایل بالا میتواند برای تذکر ندادن به دیگران قابل پذیرش باشد؟ چرا؟
پاسخ: بیتفاوتی، خجالت یا منتظر ماندن برای اقدام دیگران، دلیل مناسبی برای نادیده گرفتن کار نادرست نیست؛ زیرا رفتار افراد میتواند بر دیگران و جامعه اثر بگذارد. البته باید شیوهای محترمانه، مؤثر و متناسب با موقعیت انتخاب کنیم. اگر احتمال خطر جدی وجود دارد، به جای روبهرو شدن مستقیم، از فرد مسئول یا نهاد مربوط کمک میگیریم.
«به من چه ارتباطی دارد؟»
رفتارهایی مانند آلوده کردن هوا یا آسیب زدن به اموال عمومی، تنها به انجامدهندهٔ آن مربوط نیست و به دیگران هم زیان میرساند.
«گفتن من چه فایدهای دارد؟»
نباید بدون بررسی، تذکر را بیاثر بدانیم. گاهی یک یادآوری دوستانه یا انتخاب زمان مناسب، باعث تغییر رفتار میشود.
«بالاخره یک نفر تذکر میدهد.»
اگر همه همین فکر را بکنند، هیچکس مسئولیت نمیپذیرد و رفتار نادرست ادامه پیدا میکند.
«خجالت میکشم.»
میتوانیم با جملهای کوتاه و مؤدبانه، در خلوت یا با کمک فردی مورد اعتماد، موضوع را بیان کنیم.
«میترسم با من تندی کند.»
صرف احتمال ناراحت شدن طرف مقابل نباید بهانهٔ بیتفاوتی شود؛ اما اگر موقعیت خطرناک است، باید از راه امن و با کمک مسئولان اقدام کنیم.
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۱۱۵ پیامهای آسمانی نهم
شخصی را تصور کنید که در جمع دیگران غیبت میکند. در جدول زیر نتایج نهی از منکر کردن و پیامد ترک آن را بنویسید.
پاسخ: جدول را میتوان به صورت زیر کامل کرد:
| اگر نهی از منکر بشود | اگر نهی از منکر نشود |
|---|---|
| او دیگر این گناه را حداقل در آن جمع انجام نمیدهد. | ممکن است سکوت دیگران را نشانهٔ تأیید بداند و به غیبت ادامه دهد. |
| از آبروی کسی که دربارهٔ او غیبت شده است، دفاع میشود. | آبروی کسی که از او غیبت شده است، در میان جمع از بین میرود. |
| دیگران نیز متوجه نادرستی غیبت میشوند و از همراهی با آن خودداری میکنند. | ممکن است دیگران هم وارد گفتوگو شوند و غیبت در جمع گسترش پیدا کند. |
| به حفظ احترام و اعتماد میان افراد کمک میشود. | بدگمانی، دلخوری و بیاعتمادی میان افراد بیشتر میشود. |
| فرصتی برای توجه به اشتباه و اصلاح رفتار فرد فراهم میشود. | زشتی غیبت کمرنگ میشود و ممکن است به عادت تبدیل شود. |
نمونهٔ تذکر محترمانه: «بهتر است دربارهٔ کسی که اینجا نیست صحبت نکنیم؛ بیایید موضوع را عوض کنیم.»
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۱۱۷ پیامهای آسمانی نهم
آیا با این شیوهها میتوان همواره از انجام گناهان جلوگیری کرد؟ مثلاً آیا میتوانیم با صحبت کردن با کسی که به خرید و فروش مواد مخدر میپردازد و بسیاری را گرفتار اعتیاد میکند، او را از تکرار این گناه بزرگ بازداریم؟ پس در چنین زمانهایی وظیفهٔ ما چیست و باید چگونه عمل کنیم؟
پاسخ: خیر؛ تذکر و گفتوگوی معمولی همیشه کافی نیست. در کارهای خطرناکی مانند خرید و فروش مواد مخدر، نباید خودمان وارد درگیری، تعقیب یا برخورد با افراد شویم. باید موضوع را به پلیس یا مسئولان مربوط اطلاع دهیم تا افراد دارای مسئولیت و صلاحیت رسیدگی کنند. دانشآموزان نیز میتوانند از والدین یا مسئولان مدرسه کمک بگیرند.
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۱۱۸ پیامهای آسمانی نهم
یک بار دیگر به منکرهای صورتگرفته و معروفهای ترکشده در ابتدای درس توجه کنید. به نظر شما راه امر به معروف و نهی از منکر در هر یک از این موارد چیست؟
پاسخ:
۱ـ کسی اجناس بیکیفیت را به عنوان کالای مناسب و باکیفیت به مشتریان میفروشد.
محترمانه به او یادآوری کنیم که باید ویژگیهای واقعی کالا را بیان کند و مشتری را فریب ندهد. اگر این رفتار ادامه داشت، موضوع را با مدارک موجود از راه نهادهای نظارتی مربوط پیگیری کنیم.
نمونهٔ جمله: «لطفاً کیفیت و عیبهای این کالا را دقیق توضیح بدهید تا مشتری با آگاهی خرید کند.»
۲ـ خانوادهای در جنگل آتش روشن میکند یا زبالههای خود را همانجا رها میکند.
با احترام دربارهٔ خطر آتشسوزی و آسیب زبالهها به طبیعت توضیح دهیم و از آنان بخواهیم زبالهها را جمع کنند و آتش را کاملاً خاموش کنند. اگر آتش گسترش یافته است، از محل خطر دور شویم و به نیروهای امدادی اطلاع دهیم.
نمونهٔ جمله: «ممکن است آتش به درختها برسد؛ لطفاً پیش از رفتن مطمئن شوید کاملاً خاموش شده است. زبالهها را هم با خودمان ببریم.»
۳ـ یکی از دوستانمان نسبت به خواندن نماز بیتوجهی میکند.
در فرصتی مناسب و دور از جمع، دوستانه با او گفتوگو کنیم و دلیل بیتوجهیاش را بشنویم. با رفتار خود الگوی مناسبی باشیم و او را بدون تحقیر و اجبار به نماز دعوت کنیم.
نمونهٔ جمله: «اگر دوست داری، امروز با هم برای نماز برویم. اگر هم سؤالی داری، میتوانیم از معلم بپرسیم.»
۴ـ دانشآموزی به اموال مدرسه و کلاس آسیب میزند.
آرام به او بگوییم این وسایل برای استفادهٔ همهٔ دانشآموزان است و از او بخواهیم کارش را متوقف کند. برای جبران آسیب، او را به همکاری با مسئولان مدرسه تشویق کنیم. اگر ادامه داد، موضوع را به معلم یا معاون اطلاع دهیم.
نمونهٔ جمله: «این میز برای همهٔ ماست؛ لطفاً خرابش نکن. اگر آسیبی دیده، به معلم بگوییم تا برای جبرانش کمکمان کند.»
۵ـ خودرویی به علت نقص فنی، بیش از اندازه دود میکند و هوا را آلوده میکند.
اگر فرصت امن و مناسبی وجود دارد، محترمانه به راننده اطلاع دهیم که خودرو دود زیادی تولید میکند و نیاز به بررسی فنی دارد. در صورت لزوم، موضوع را از راه مسئولان مربوط پیگیری کنیم؛ نباید برای تذکر وارد مسیر خودروها شویم.
نمونهٔ جمله: «خودروی شما دود زیادی دارد؛ شاید نقص فنی پیدا کرده باشد. لطفاً برای بررسی و تعمیر آن اقدام کنید.»
جواب خودت را امتحان کن صفحه ۱۱۸ پیامهای آسمانی نهم
۱ـ چهار مورد از آثار منفی ترک امر به معروف و نهی از منکر را بیان کنید.
پاسخ:
۱ـ مردم نسبت به سرنوشت یکدیگر بیتفاوت میشوند.
۲ـ کارهای نادرست رواج پیدا میکند و زشتی آنها کمرنگ میشود.
۳ـ تعالیم و دستورهای دین در میان مردم فراموش میشود.
۴ـ افراد فاسد بر جامعه مسلط میشوند و گناه و فساد افزایش مییابد.
۲ـ با توجه به سخن حضرت علی (ع)، جایگاه امر به معروف و نهی از منکر را در میان اعمال نیک بیان کنید.
پاسخ: حضرت علی (ع) همهٔ کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا را در مقایسه با امر به معروف و نهی از منکر، مانند قطرهای در برابر دریایی پهناور و عمیق دانستهاند. این تشبیه، اهمیت بسیار زیاد این مسئولیت در حفظ خوبیها و اصلاح جامعه را نشان میدهد.
۳ـ چرا مؤمنان مسئولیت بیشتری دربارهٔ امر به معروف و نهی از منکر دیگران دارند؟
پاسخ: زیرا مؤمنان دوستدار و یاور یکدیگرند و نسبت به سرنوشت هم احساس مسئولیت میکنند. آنان همانگونه که خوشبختی خود را میخواهند، خواهان سعادت دیگران نیز هستند و میدانند عمل به دستورهای دین و دوری از گناه، راه رسیدن به سعادت است؛ به همین دلیل دیگران را هم به کارهای نیک دعوت میکنند.
جواب پیشنهاد صفحه ۱۱۸ پیامهای آسمانی نهم
۱ـ دربارهٔ ارتباط قیام امام حسین (ع) با امر به معروف و نهی از منکر تحقیق کنید و نتیجهٔ آن را در کلاس برای دوستانتان بخوانید.
پاسخ:
تحقیق کوتاه: امر به معروف و نهی از منکر در قیام امام حسین (ع)
در تبیین دینی قیام امام حسین (ع)، اصلاح جامعه و مقابله با ظلم و فساد جایگاه مهمی دارد. در وصیت منسوب به ایشان خطاب به محمد بن حنفیه، هدف حرکت، اصلاح امت پیامبر و امر به معروف و نهی از منکر بیان شده است.
امام حسین (ع) با نپذیرفتن بیعت با یزید، مخالفت خود را با شیوهٔ حکومت او نشان داد. دعوت به عدالت، حفظ ارزشهای دینی و عمل به حق، جنبهٔ «امر به معروف» این حرکت بود و مخالفت با ستم و پایمال شدن حقوق مردم، جنبهٔ «نهی از منکر» آن را نشان میداد.
بنابراین، پیوند قیام امام حسین (ع) با این مسئولیت، در بیتفاوت نبودن نسبت به سرنوشت جامعه و تلاش برای اصلاح آن است. برای ما دانشآموزان، یکی از درسهای این واقعه، دفاع از حق، درستکاری و کمک به اصلاح اشتباهها با آگاهی و روش مناسب است.
۲ـ دربارهٔ زندگی یکی از شهدای امر به معروف و نهی از منکر تحقیق کنید و نتیجهٔ آن را در کلاس برای دوستانتان بخوانید.
پاسخ:
تحقیق کوتاه دربارهٔ علی خلیلی
علی خلیلی طلبهٔ جوانی بود که در ایران با عنوان «شهید امر به معروف و نهی از منکر» شناخته میشود. او در تیرماه سال ۱۳۹۰ در جریان یک درگیری در تهرانپارس با ضربهٔ چاقو مجروح شد و دورهای از درمان و عملهای جراحی را پشت سر گذاشت.
خلیلی علت تذکر خود را دفاع از زنانی بیان کرده بود که، به گفتهٔ او، مورد آزار قرار گرفته بودند؛ دربارهٔ جزئیات آغاز درگیری، روایتهای متفاوتی منتشر شده است. او در فروردین سال ۱۳۹۳ درگذشت و پزشکی قانونی، مرگش را با جراحت پیشین مرتبط دانست.
برداشت من از این تحقیق این است که توجه به امنیت و حقوق دیگران اهمیت دارد؛ اما در موقعیتهای خطرناک باید از افراد مسئول و پلیس کمک گرفت و از درگیری خودسرانه پرهیز کرد.
جواب الهی صفحه ۱۱۹ پیامهای آسمانی نهم
شما هم اگر دوست داری، چند جملهای با خدای خویش سخن بگو.
پاسخ: میتوانید از یکی از نمونههای زیر ایده بگیرید:
نمونهٔ اول
خدایا، کمکم کن نسبت به ناراحتی و مشکلات دیگران بیتفاوت نباشم. به من زبانی مهربان و دلی خیرخواه بده تا اگر اشتباهی دیدم، با احترام و روش درست آن را یادآوری کنم.
نمونهٔ دوم
پروردگارا، پیش از آنکه دیگران را به خوبی دعوت کنم، خودم را در انجام کارهای خوب یاری کن. کمکم کن آبروی کسی را نبرم، حق دیگران را رعایت کنم و اگر دوستی اشتباهم را گفت، با فروتنی بپذیرم.
نمونهٔ سوم
خدای مهربان، به من شجاعت انجام کار درست و دانایی انتخاب راه مناسب را عطا کن. کمکم کن حضورم در خانه، مدرسه و جامعه، سبب آرامش و بهتر شدن زندگی دیگران باشد.
خلاصه درس دهم پیامهای آسمانی نهم
درس «مسئولیت همگانی» جامعه را به کشتیای تشبیه میکند که سرنوشت سرنشینانش به یکدیگر وابسته است. امر به معروف یعنی دعوت به کارهای پسندیده و نهی از منکر یعنی بازداشتن از رفتارهای نادرست. این مسئولیت باید با خیرخواهی، احترام، حفظ آبروی افراد و انتخاب روش مناسب انجام شود. همچنین بهتر است خودمان به توصیههایمان عمل کنیم. در موقعیتهای خطرناک، رسیدگی را به مسئولان مربوط میسپاریم. بیتفاوتی نسبت به رفتارهای زیانآور، زمینهٔ گسترش آنها و آسیب دیدن جامعه را فراهم میکند.





