جواب فعالیت های درس دهم جغرافیا دهم؛ توان های اقتصادی ایران صفحه ۹۷ تا ۱۰۵

پاسخ: این فعالیت به استان محل زندگی دانش‌آموز بستگی دارد.

نمونۀ پاسخ برای استان فارس: تنوع آب‌وهوا، اختلاف ارتفاع، تفاوت منابع آب و خاک و وسعت زیاد استان فارس باعث شده است محصولات باغی و زراعی گوناگونی در بخش‌های مختلف آن تولید شود.

در مناطق مناسب، محصولاتی مانند گندم، جو، ذرت و حبوبات کشت می‌شود و در بخش باغداری نیز انگور، مرکبات، انار، خرما و دیگر میوه‌ها تولید می‌شود. بنابراین تفاوت شرایط طبیعی هر ناحیه، نوع محصول کشاورزی آن را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

نمونۀ پاسخ برای استان فارس: بله، کشت گلخانه‌ای در بخش‌هایی از استان فارس انجام می‌شود. محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی، خیار، فلفل و برخی سبزیجات در گلخانه‌ها پرورش داده می‌شوند. کشت گلخانه‌ای به دلیل کاهش مصرف آب، امکان کنترل بهتر شرایط کشت و تولید محصول در زمان‌های مختلف سال اهمیت دارد.

نمونۀ پاسخ برای استان فارس: از تولیدات دامی استان می‌توان به گوشت قرمز، گوشت مرغ، شیر، تخم‌مرغ و عسل اشاره کرد. همچنین کارخانه‌ها و واحدهایی در زمینه تولید لبنیات، فرآورده‌های گوشتی، آرد، خوراک دام و بسته‌بندی مواد غذایی فعالیت دارند.

پاسخ: بله. وجود مراتع، زمین‌های کشاورزی، تولید محصولات علوفه‌ای، شرایط آب‌وهوایی متنوع و دسترسی به نیروی انسانی و بازار مصرف، زمینۀ دامداری و ایجاد صنایع غذایی را فراهم کرده است. البته میزان فعالیت باید با ظرفیت منابع آب، خاک و مراتع متناسب باشد تا موجب تخریب محیط و کاهش منابع نشود.

نمونۀ پاسخ برای استان فارس: در استان فارس صنایع دستی گوناگونی مانند قالی‌بافی، گلیم‌بافی، گبه‌بافی و خاتم‌کاری رواج دارد. حضور عشایر، سابقۀ طولانی هنرهای سنتی، انتقال مهارت‌ها از نسلی به نسل دیگر، وجود مواد اولیۀ مورد نیاز و همچنین حضور گردشگران، از عوامل رونق این صنایع دستی است.

نکته: صنایع دستی علاوه بر ایجاد اشتغال، بخشی از فرهنگ و هویت هر منطقه را نیز نشان می‌دهد.

نمونۀ پاسخ برای استان فارس: در استان فارس صنایع ماشینی مختلفی از جمله پتروشیمی، پالایش نفت، صنایع غذایی، سیمان و برخی صنایع فلزی و الکترونیکی وجود دارد.

از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری این صنایع می‌توان به دسترسی به مواد اولیه، وجود نیروی انسانی، بازار مصرف، راه‌های ارتباطی، انرژی و زیرساخت‌های صنعتی اشاره کرد. برای نمونه، دسترسی به مواد اولیه و شبکه‌های انتقال انرژی در ایجاد صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی نقش مهمی دارد.

محاسن تجارت الکترونیک	معایب تجارت الکترونیک
کاهش هزینه‌ها	عدم اطمینان طرفین از اصالت یکدیگر
امکان خرید و فروش در تمام ساعات شبانه‌روز	احتمال کلاهبرداری یا سرقت اطلاعات بانکی
دسترسی به کالاها و فروشندگان مناطق مختلف	امکان بررسی نکردن کالا از نزدیک پیش از خرید
کاهش رفت‌وآمد و صرفه‌جویی در زمان	وابستگی به اینترنت و زیرساخت‌های الکترونیکی
امکان مقایسۀ سریع قیمت و ویژگی محصولات	احتمال تأخیر، آسیب یا مشکل در ارسال کالا

تصویر	شماره مناسب از جاذبه‌های گردشگری صفحه قبل
مشهد مقدس ـ خراسان رضوی	۱
میناکاری ـ اصفهان	۵
جشنوارۀ اقوام ایرانی ـ تهران	۴
ائل‌گلی ـ تبریز ـ آذربایجان شرقی	۶
یوزپلنگ ایرانی (آسیایی) ـ استان سمنان	۳
آبشار بهرام بیگی ـ استان کهگیلویه و بویراحمد	۲

جاذبه‌های طبیعی: آبشار مارگون، تنگ بستانک و دریاچۀ مهارلو.

جاذبه‌های تاریخی: تخت جمشید، پاسارگاد و نقش رستم.

جاذبه‌های فرهنگی و مذهبی: آرامگاه حافظ، آرامگاه سعدی و حرم شاهچراغ.

تنوع این جاذبه‌ها باعث شده است استان فارس یکی از مناطق مهم گردشگری ایران باشد.

پاسخ: • مرمت آثار تاریخی با استفاده از نیروهای متخصص
• جلوگیری از ساخت‌وساز و تخریب در حریم آثار و مناطق طبیعی
• جلوگیری از ریختن زباله و آلوده کردن محیط
• حفاظت از پوشش گیاهی و جانوران مناطق گردشگری
• نصب تابلوهای راهنما و آموزش گردشگران
• جلوگیری از نوشتن یادگاری یا آسیب رساندن به آثار تاریخی
• کنترل تعداد بازدیدکنندگان در مناطق حساس و آسیب‌پذیر

⭐ نکات مهم امتحانی درس دهم:

سه بخش اصلی فعالیت‌های اقتصادی: کشاورزی، صنعت و خدمات.

فعالیت‌های اصلی بخش کشاورزی: زراعت، باغداری و دامداری.

دو گروه اصلی صنایع در ایران: صنایع دستی و صنایع ماشینی.

نمونه صنایع ماشینی: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، فلزات اساسی، خودروسازی، ماشین‌سازی، صنایع شیمیایی و صنایع غذایی.

خدمات: مجموعه‌ای از فعالیت‌های مالی، مدیریتی، بهداشتی، آموزشی، انتظامی، اطلاعاتی، گردشگری، تجارت و بازرگانی است که به طور غیرمستقیم در بهبود تولید نقش دارند.

نکته مهم: توسعۀ اقتصادی زمانی بهتر انجام می‌شود که کشاورزی، صنعت و خدمات در ارتباط با یکدیگر رشد کنند.

کشت گلخانه‌ای: به کاهش مصرف آب، تولید در طول سال و کنترل بهتر شرایط کشت کمک می‌کند.

گردشگری: می‌تواند موجب اشتغال‌زایی، رونق اقتصادی و افزایش ارتباطات فرهنگی شود.