معنی گنج حکمت ای رفیق فارسی دهم صفحه ۱۱۹؛ آرایه‌ها و نکات دستوری

در این مطلب معنی گنج حکمت ای رفیق فارسی دهم صفحه ۱۱۹ را به صورت کامل و روان می‌خوانید. معنی واژه‌های دشوار، آرایه‌های ادبی، نکات زبانی و دستوری، مفهوم عبارت عربی و پیام اصلی حکایت نیز بررسی شده است تا برای مطالعه و امتحان فارسی دهم، همه نکات مهم این بخش را یکجا در اختیار داشته باشید.

معنی گنج حکمت ای رفیق فارسی دهم

واژه‌ها: روح‌الله: روح خدا، لقب حضرت عیسی (ع)؛ ابله: نادان و کم‌خرد؛ دچار شدن: روبه‌رو و برخورد کردن؛ سبیل: راه و روش؛ بر سبیل تلطف: از روی مهربانی و نرمی؛ تلطف: مهربانی و نرم‌خویی؛ مسلّم نداشت: نپذیرفت و قبول نکرد؛ عربده: فریاد و هیاهوی پرخاشگرانه؛ سفاهت: نادانی و کم‌خردی؛ آغاز نهاد: آغاز کرد؛ تحسین: ستایش و آفرین گفتن.

آرایه‌ها: نفرین / تحسین: تقابل معنایی؛ تکرار نام «عیسی»؛ تقابل رفتار مرد نادان با رفتار حضرت عیسی سبب برجسته‌تر شدن تفاوت اخلاقی این دو شخصیت شده است.

نکته زبانی: «می‌گذشت»، «می‌کرد» و «می‌نمود» فعل ماضی استمراری هستند. «باز داد» در «جوابش باز داد» به معنی پاسخ داد است.

واژه‌ها: عزیز: شخص گرامی و بزرگوار؛ بدان‌جا: به آنجا؛ زبون: خوار و ناتوان؛ ناکس: فرومایه و بی‌ارزش؛ قهر: خشم و غضب؛ لطف: مهربانی؛ جور: ستم؛ جفا: ستم و آزار؛ مهر: محبت؛ وفا: وفاداری؛ پیش بردن: انجام دادن؛ بیش نمودن: بیشتر نشان دادن.

آرایه‌ها: قهر / لطف: تضاد؛ جور / مهر: تقابل معنایی؛ جفا / وفا: جناس ناهمسان و تقابل معنایی؛ پیش / بیش: جناس ناهمسان؛ قهر، جور، جفا: مراعات نظیر؛ لطف، مهر، وفا: مراعات نظیر؛ ساخت متوازن عبارت‌های «او قهر می‌کند، تو لطف می‌فرمایی» و «او جور و جفا پیش می‌برد، تو مهر و وفا بیش می‌نمایی» به آهنگین شدن نثر کمک کرده است.

واژه‌ها: رفیق: دوست و همراه؛ اِناء: ظرف؛ یترشّح: تراوش می‌کند؛ برون: بیرون؛ تراویدن: بیرون آمدن و ترشح کردن؛ صفت: ویژگی؛ صورت: در اینجا رفتار و نمود ظاهری؛ غضب: خشم؛ صاحب ادب: باادب؛ جاهل: نادان؛ خلق و خو: اخلاق و رفتار؛ عاقل: خردمند.

آرایه‌ها: «از کوزه همان برون تراود که در اوست»: ضرب‌المثل و تمثیل؛ کوزه: در مفهوم تمثیلی، وجود و درون انسان؛ تراویدن: تصویری از آشکار شدن ویژگی‌های درونی در رفتار انسان؛ می‌زاید / می‌آید: هماهنگی آوایی و سجع؛ جاهل / عاقل: تضاد؛ غضب / ادب: هماهنگی آوایی؛ صفت / صورت: تناسب ساختاری و لفظی.

نکته ادبی: عبارت عربی «کُلُّ إِناءٍ یَتَرَشَّحُ بِما فیهِ» و ضرب‌المثل فارسی «از کوزه همان برون تراود که در اوست» هر دو یک مفهوم دارند: رفتار و گفتار انسان بازتاب شخصیت و درون اوست.

معنی از کوزه همان برون تراود که در اوست

آرایه های ادبی گنج حکمت ای رفیق

معنی کلمات گنج حکمت ای رفیق فارسی دهم

پیام و مفهوم گنج حکمت ای رفیق چیست؟

مهم‌ترین پیام حکایت «ای رفیق» این است که رفتار هر انسان بازتاب شخصیت و درون اوست. اگر شخصی با ما بدرفتاری کند، نباید به دلیل رفتار او، اصول اخلاقی خود را کنار بگذاریم. حضرت عیسی (ع) در برابر خشم و نادانی مرد، با مهربانی رفتار می‌کند؛ زیرا بدرفتاری دیگری نباید باعث شود انسان خردمند نیز به همان رفتار گرفتار شود.

نکات مهم امتحانی گنج حکمت ای رفیق

خلاصه گنج حکمت ای رفیق فارسی دهم