جواب فعالیت های درس نوزدهم مطالعات نهم | ارزش ها و کارکردهای خانواده
پاسخ فعالیت های درس ۱۹ مطالعات اجتماعی نهم «ارزش ها و کارکردهای خانواده» همراه با جواب کامل سوالات صفحات ۱۳۳ و ۱۳۵ کتاب.
درس نوزدهم مطالعات اجتماعی نهم، «ارزشها و کارکردهای خانواده»، دربارهٔ نقش خانواده در محبت، مراقبت، تربیت و تأمین نیازهای اعضای آن است. در ادامه، پاسخ فعالیتهای صفحات ۱۳۳ و ۱۳۵ را همراه با نمونههای کاربردی برای گفتوگو در کلاس میخوانید.
پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس بیستم مطالعات نهم | آرامش در خانواده
جواب فعالیت صفحه ۱۳۳ مطالعات نهم
۱ـ در شهر یا روستای شما برای تولّد نوزاد، چه آداب و رسومی اجرا میشود؟ پرسوجو کنید و این آداب و رسوم را با ذکر ارزشها و عقایدی که برای انجام هریک از آنها وجود دارد، توضیح دهید.
پاسخ: رسمهای تولد نوزاد در خانوادهها و مناطق مختلف یکسان نیست. موارد زیر، نمونههایی هستند که میتوانید رسمهای رایج در محل زندگی خود را از میان آنها انتخاب کنید.
| آداب و رسوم | ارزشها و باورهای مربوط به آن |
|---|---|
| گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد | بعضی خانوادههای مسلمان این کار را برای آغاز زندگی کودک با یاد خدا و توجه به باورهای دینی انجام میدهند. |
| انتخاب نام نیکو | نام خوشمعنا نشاندهندهٔ آرزوی خوبی و خوشبختی برای کودک است. انتخاب نام پیشوایان دینی نیز میتواند بیانگر علاقه به آنان باشد. |
| دیدار نوزاد و تبریک گفتن | خویشاوندان در شادی خانواده شریک میشوند و با دیدار و احوالپرسی، محبت و پیوندهای خانوادگی را تقویت میکنند. |
| هدیه دادن | هدیه نشانهٔ محبت و خوشامدگویی به عضو تازهٔ خانواده است. دادن لباس یا وسایل مورد نیاز نوزاد، به خانواده نیز کمک میکند. |
| پخش شیرینی | خانواده با پذیرایی و شیرینی دادن، خوشحالی خود را نشان میدهد و دیگران را در این شادی سهیم میکند. |
| صدقه دادن یا عقیقه کردن | برخی خانوادهها برای شکرگزاری و آرزوی سلامت کودک این کار را انجام میدهند. کمک به نیازمندان نیز بیانگر نیکوکاری و توجه به دیگران است. |
| کمک به پدر و مادر نوزاد | بستگان با تهیهٔ غذا یا کمک در کارهای خانه، همکاری و حمایت خانوادگی را نشان میدهند. |
📌 نمونه پاسخ کوتاه
در خانوادهٔ ما برای نوزاد نامی نیکو انتخاب میکنند و در گوش او اذان و اقامه میگویند. بستگان برای تبریک میآیند و هدیه میدهند. همچنین شیرینی پخش میکنند و به نیازمندان کمک میکنند. این رسمها نشانهٔ شکرگزاری، باورهای دینی، محبت و همکاری میان اعضای خانواده است.
جواب فعالیت صفحه ۱۳۵ مطالعات نهم
گفتوگو کنید
۲ـ امروزه مؤسساتی چون مهدکودکها و خانههای سالمندان، مراقبت از بعضی از اعضای خانواده را در دورههایی از زندگی به عهده گرفتهاند. به نظر شما مزایا و معایب مهدکودکها و خانههای سالمندان چیست؟ چه دلایلی برای نظر خود دارید؟
پاسخ: این مراکز میتوانند در مراقبت از کودکان و سالمندان به خانواده کمک کنند. مزایا و مشکلات احتمالی آنها به امکانات مرکز، رفتار کارکنان و نیازهای هر فرد بستگی دارد.
مزایای مهدکودک
- کودک در بازی با همسالان، همکاری، رعایت نوبت و احترام به حقوق دیگران را تمرین میکند.
- قصهگویی، نقاشی و بازیهای آموزشی مناسب به یادگیری و پرورش خلاقیت او کمک میکند.
- داشتن برنامهٔ روزانه، کودک را با نظم و انجام فعالیتهای گروهی آشنا میکند.
- هنگام اشتغال یا انجام مسئولیتهای دیگر والدین، مربیان از کودک مراقبت میکنند.
معایب احتمالی مهدکودک
- بعضی کودکان در آغاز، از جدایی از والدین ناراحت میشوند و برای آشنا شدن با محیط جدید به زمان نیاز دارند.
- اگر تعداد کودکان زیاد و تعداد مربیان کم باشد، ممکن است به نیازهای فردی هر کودک کمتر توجه شود.
- برنامهٔ یکسان مرکز ممکن است با عادتها و نیازهای همهٔ کودکان هماهنگ نباشد.
- هزینهٔ مهدکودک یا محدود بودن ساعت فعالیت آن میتواند برای برخی خانوادهها مشکل ایجاد کند.
مزایای خانهٔ سالمندان
- در مراکز مناسب، کارکنان به سالمندانی که برای غذا خوردن، پوشیدن لباس یا دیگر کارهای روزانه کمک میخواهند، رسیدگی میکنند.
- گفتوگو با همسالان و شرکت در برنامههای جمعی میتواند از تنهایی سالمند کم کند.
- بعضی مراکز، متناسب با امکانات خود، خدمات پرستاری و مراقبتی ارائه میدهند.
- اگر خانواده توان مراقبت شبانهروزی نداشته باشد، یک مرکز مناسب میتواند در رسیدگی به سالمند کمک کند.
معایب احتمالی خانهٔ سالمندان
- دوری از خانه و عزیزان، بهخصوص با کم شدن دیدارهای خانوادگی، ممکن است موجب دلتنگی شود.
- برنامههای مشترک مرکز ممکن است با عادتها و خواستههای شخصی سالمند سازگار نباشد.
- در مراکز شلوغ یا کمامکانات، احتمال کمتوجهی به نیازهای فردی وجود دارد.
- هزینهٔ مراکز مناسب میتواند برای بعضی خانوادهها سنگین باشد.
جمعبندی گفتوگو: به نظر من، این مراکز زمانی مفیدترند که مراقبت مناسبی ارائه دهند و خانواده نیز ارتباط و محبت خود را حفظ کند. دربارهٔ محل زندگی سالمند باید به نظر و خواستهٔ خودش توجه شود. رسیدگی به غذا و کارهای روزانه، جای احترام، همصحبتی و محبت را نمیگیرد.
۳ـ طبق آیات ۱۷ تا ۱۹ سورهٔ لقمان، لقمان حکیم برای تربیت فرزند خود، چه سفارشهایی به او میکند؟
پاسخ: سفارشهای لقمان حکیم به فرزندش عبارتاند از:
آیهٔ ۱۷: نماز را برپا دارد، دیگران را به کارهای نیک دعوت کند، از کارهای بد بازدارد و در برابر سختیها شکیبا باشد.
آیهٔ ۱۸: با تکبر از مردم روی برنگرداند و مغرورانه روی زمین راه نرود؛ زیرا خداوند افراد متکبر و فخرفروش را دوست ندارد.
آیهٔ ۱۹: در راه رفتن میانهرو باشد و صدای خود را پایین بیاورد؛ یعنی با فریاد و صدای آزاردهنده سخن نگوید.
۴ـ شما چند خواهر و برادر دارید؟ وظایف خواهر یا برادر بزرگتر نسبت به بقیه اعضای خانواده چیست؟ خواهر و برادر کوچکتر چطور؟ راجع به آنها در کلاس گفتوگو کنید.
پاسخ:
نمونه معرفی خانواده: من یک خواهر بزرگتر و یک برادر کوچکتر دارم و فرزند میانی خانواده هستم. ما در انجام کارهای خانه همکاری میکنیم و سعی داریم هنگام ناراحتی یا مشکل، به یکدیگر کمک کنیم.
وظایف خواهر یا برادر بزرگتر
- با کوچکترها مهربان باشد و آنها را مسخره یا تحقیر نکند.
- با راستگویی، خوشقولی و مسئولیتپذیری، الگوی مناسبی باشد.
- در حد توان به یادگیری درسها و مهارتهای کوچکترها کمک کند.
- هنگام اختلاف، با آرامش گفتوگو کند و زور نگوید.
- در کارهای خانه و کمک به والدین سهمی متناسب با سن و توان خود بپذیرد.
وظایف خواهر یا برادر کوچکتر
- به اعضای خانواده احترام بگذارد و به راهنماییهای درست توجه کند.
- برای استفاده از وسایل شخصی دیگران اجازه بگیرد.
- کارهای سادهای مانند مرتب کردن وسایل خود را انجام دهد.
- مزاحم درس خواندن یا استراحت دیگران نشود.
- از کمک دیگران تشکر کند و مسئولیت اشتباههای خود را بپذیرد.
نقش فرزند میانی: من میتوانم از تجربهٔ خواهر بزرگترم استفاده کنم و به برادر کوچکترم کمک کنم. همچنین باید سهم خودم را در کارهای خانه انجام دهم و در اختلافها، جانب انصاف را رعایت کنم.
📌 نمونه پاسخ برای دانشآموز تکفرزند
من خواهر و برادر ندارم. در خانواده به پدر و مادرم احترام میگذارم، کارهای شخصیام را انجام میدهم و در حد توان کمک میکنم. به نظر من، خواهر و برادرها نیز باید با هم مهربان باشند، حقوق یکدیگر را رعایت کنند و مسئولیتها را عادلانه تقسیم کنند.
احترام و همکاری وظیفهٔ همهٔ اعضای خانواده است. بزرگتر بودن، حق زورگویی ایجاد نمیکند و کوچکتر بودن هم به معنای نداشتن مسئولیت نیست.
خلاصه درس ۱۹ مطالعات نهم
خانواده با ازدواج شکل میگیرد و زمینهٔ رشد اخلاقی، مسئولیتپذیری و پرورش فرزندان را فراهم میکند. محبت و حمایت اعضای خانواده به آنها آرامش میدهد و مراقبت از کودکان، سالمندان و بیماران، یکی از کارکردهای مهم آن است. خانواده همچنین برای تأمین نیازهایی مانند خوراک، پوشاک و مسکن تلاش میکند.
در محیط خانواده، فرزندان با باورهای دینی، ارزشها و شیوهٔ رفتار با دیگران آشنا میشوند. پدر و مادر نیز در جریان زندگی، صبر و همکاری را تمرین میکنند. انجام مسئولیتها، احترام متقابل و توجه به نیازهای یکدیگر، به بهتر شدن روابط خانوادگی کمک میکند.
