مطالب درسی
جواب درس ۱۲ علوم چهارم؛ پاسخ درس دوازدهم گوناگونی گیاهان صفحه ۱۰۴ تا ۱۱۰
جواب کامل درس ۱۲ علوم چهارم گوناگونی گیاهان، شامل پاسخ فعالیتها، فکر کنید، گفتوگو و سوالات صفحات ۱۰۴ تا ۱۱۰ کتاب.
درس دوازدهم علوم چهارم با موضوع «گوناگونی گیاهان» دربارهی شباهتها و تفاوتهای گیاهان و روش طبقهبندی آنهاست. در این درس با گیاهان تکلپه و دولپه، قسمتهای مختلف گل، گردهافشانی، تشکیل میوه و دانه، گیاهان دانهدار و بدون دانه، گیاهان گلدار و مخروطدار و گیاهان هاگدار مانند خزه و سرخس آشنا میشویم. همچنین در پایان درس دربارهی روشهای دیگر زیاد شدن گیاهان و راههای حفاظت از آنها یاد میگیریم. در ادامه پاسخ پرسشها، فعالیتها، فکر کنیدها، گفتوگوها و جمعآوری اطلاعات صفحات ۱۰۴ تا ۱۱۰ را به ترتیب کتاب میخوانید.
برای یادگیری بهتر درس ۱۲ علوم چهارم، ویدیوی آموزشی این بخش را مشاهده کنید. سپس در ادامه مطلب میتوانید پاسخ فعالیتها و پرسشهای درس گوناگونی گیاهان را به ترتیب صفحات کتاب بررسی کنید.
جواب سوال صفحه ۱۰۴ علوم چهارم
گروه شما چه پیشنهادی میدهد؟
پاسخ: برای طبقهبندی گیاهان میتوانیم به ویژگیهایی مانند شکل ریشه، شکل برگ، تعداد گلبرگها و نوع دانه توجّه کنیم. گیاهانی که ویژگیهای شبیه به هم دارند در یک گروه قرار میگیرند و گیاهانی که تفاوتهای بیشتری دارند در گروههای جداگانه طبقهبندی میشوند.
جواب فعالیت صفحه ۱۰۵ علوم چهارم
با توجّه به ویژگیهایی که از گیاهان تکلپه و دولپه در سال گذشته آموختید، جدول زیر را بهطور گروهی کامل کنید.
برای پی بردن به درستی یا نادرستی پیشنهادهای بچهها، فعّالیت زیر را انجام دهید.
قبلاً آموختید گیاهانی که دانهی یک قسمتی دارند، تکلپه و گیاهانی که دانهی دو قسمتی دارند، دولپه نامیده میشوند. همچنین با مثالهایی از گیاهان تکلپه و دولپه آشنا شدید. آیا آنها را به یاد دارید؟
پاسخ:بله؛ برای نمونه سوسن، گندم، برنج و ذرت گیاهان تکلپه هستند و انار، کدو، لوبیا و نخود نمونههایی از گیاهان دولپهاند.
یادآوری: همهی گیاهان تکلپه و دولپه، گیاهان گلدار هستند.
گل از چه قسمتهایی تشکیل شده است؟
پاسخ: قسمتهای اصلی یک گل شامل کاسبرگ، گلبرگ، پرچم و مادگی است.
در هر گروه، یک شاخه گل مانند گل سرخ، نیلوفر یا سوسن را از نزدیک مشاهده کنید. قسمتهای متفاوت هر گل را جدا کنید و روی میز بچینید.
جواب سوالات صفحه ۱۰۶ علوم چهارم
گلی که در گروه خود بررسی کردید را با تصویر روبهرو مقایسه کنید و نام بخشهای آن را بنویسید.
پاسخ: بخشهای مشخصشده در شکل عبارتاند از: کاسبرگ، گلبرگ، پرچم و مادگی.
قسمت بالای پرچم گل گلایل را روی یک مقوای سیاه تکان دهید؛ چه میبینید؟
پاسخ: روی مقوای سیاه گرد زردرنگی دیده میشود. این ذرههای زرد همان دانههای گرده هستند.
گردهافشانی چیست؟ دانههای گرده از پرچم به روی مادگی منتقل میشوند. به این عمل گردهافشانی میگویند. باد، جانوران و انسان میتوانند به گردهافشانی کمک کنند.
سؤال مهم درس: چه عواملی به گردهافشانی کمک میکنند؟
پاسخ: باد، جانوران و انسان به انتقال دانههای گرده و انجام گردهافشانی کمک میکنند.
پاسخ: باد، جانوران و انسان به انتقال دانههای گرده و انجام گردهافشانی کمک میکنند.
جواب فکر کنید صفحه ۱۰۷ علوم کلاس چهارم
زنبور عسل چگونه به گردهافشانی کمک میکند؟
پاسخ: زنبور عسل برای جمعآوری شهد و گرده روی گلها مینشیند. هنگام نشستن روی گل، دانههای گرده به موهای بدن و پاهای زنبور میچسبند. وقتی زنبور روی گل دیگری مینشیند، بخشی از این گردهها به مادگی آن گل منتقل میشوند و به این ترتیب زنبور عسل به گردهافشانی کمک میکند.
جواب گفت و گو صفحه ۱۰۸ علوم پایه چهارم
توجّه: در چاپ ۱۴۰۵ کتاب علوم چهارم، این گفتوگو در صفحه ۱۰۷ قرار دارد.
شکلهای زیر، مراحل رشد میوهی انار را از گل تا میوه نشان میدهد. دربارهی ترتیب مراحل رشد این میوه، گفتوگو کنید و این مراحل را شمارهگذاری کنید.
پاسخ: ابتدا گل انار تشکیل میشود. پس از گردهافشانی، قسمتی از مادگی شروع به رشد میکند و گل کمکم به یک میوهی کوچک و نارس تبدیل میشود. میوه به مرور بزرگتر میشود، رنگ آن تغییر میکند و در پایان انار رسیده به وجود میآید.
شمارهگذاری شکلهای کتاب:
۱- تصویر بالا سمت راست: گل انار
۲- تصویر پایین سمت چپ: آغاز تشکیل میوه
۳- تصویر بالا سمت چپ: میوهی کوچک و نارس
۴- تصویر بالا وسط: بزرگتر شدن میوه
۵- تصویر پایین سمت راست: میوههای رشدکرده و در حال رسیدن
۶- تصویر پایین وسط: انار رسیده
۱- تصویر بالا سمت راست: گل انار
۲- تصویر پایین سمت چپ: آغاز تشکیل میوه
۳- تصویر بالا سمت چپ: میوهی کوچک و نارس
۴- تصویر بالا وسط: بزرگتر شدن میوه
۵- تصویر پایین سمت راست: میوههای رشدکرده و در حال رسیدن
۶- تصویر پایین وسط: انار رسیده
سؤال مهم درس: پس از گردهافشانی چه اتّفاقی میافتد؟
پاسخ:معمولاً پس از گردهافشانی، قسمتی از مادگی به میوه تبدیل میشود و دانه درون میوه تشکیل میشود.
پاسخ:معمولاً پس از گردهافشانی، قسمتی از مادگی به میوه تبدیل میشود و دانه درون میوه تشکیل میشود.
پاسخ سوالات متن صفحه ۱۰۸ علوم چهارم
به چه گیاهانی دانهدار میگویند؟
پاسخ: گیاهانی مانند گوجهفرنگی و کاج که با دانه تولیدمثل میکنند و گیاهی مانند خود را به وجود میآورند، گیاهان دانهدار نامیده میشوند.
آیا همهی گیاهان دانهدار، گلدار هستند؟
پاسخ:خیر. برای مثال کاج دانه دارد، امّا گل و میوه ندارد. دانههای کاج در بخشی به نام مخروط تشکیل میشوند؛ به همین دلیل کاج را گیاه مخروطدار مینامند.
پاسخ فعالیت صفحه ۱۰۹ علوم چهارم
با توجّه به آنچه تاکنون آموختهاید، جدول زیر را کامل کنید.
نکته: خزه و سرخس دانه ندارند و با هاگ تولیدمثل میکنند. این گیاهان بیشتر در مکانهای مرطوب رشد میکنند.
جواب گفت و گو صفحه ۱۰۹ علوم چهارم
کدام گیاهان جدول بالا را در یک گروه طبقهبندی میکنید؟ به چه دلیل؟
پاسخ: سوسن، انار و کاج را در گروه گیاهان دانهدار قرار میدهیم؛ زیرا هر سه دانه دارند. البته سوسن و انار گلدار هستند، ولی کاج گل ندارد و مخروطدار است.
خزه و سرخس را نیز در گروه گیاهان بدون دانه یا هاگدار قرار میدهیم؛ زیرا دانه ندارند و با هاگ تولیدمثل میکنند.
سؤال مهم درس: گیاهان بدون دانه چگونه تولیدمثل میکنند و بیشتر در کجا رشد میکنند؟
پاسخ:گیاهان بدون دانه مانند خزه و سرخس با هاگ تولیدمثل میکنند و بیشتر در مکانهای مرطوب رشد میکنند.
پاسخ:گیاهان بدون دانه مانند خزه و سرخس با هاگ تولیدمثل میکنند و بیشتر در مکانهای مرطوب رشد میکنند.
طبقه بندی گیاهان صفحه ۱۱۰ علوم چهارم
طبقهبندی سادهی گیاهان:
گیاهان
↳ دانهدار
↳ گلدار ← تکلپه مانند سوسن و دولپه مانند انار
↳ مخروطدار ← کاج
↳ بدون دانه (هاگدار)
↳ خزه
↳ سرخس
گیاهان
↳ دانهدار
↳ گلدار ← تکلپه مانند سوسن و دولپه مانند انار
↳ مخروطدار ← کاج
↳ بدون دانه (هاگدار)
↳ خزه
↳ سرخس
جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۰ علوم تجربی کلاس چهارم
چه گیاهانی میشناسید که به روشهای دیگری جز با دانه و هاگ زیاد میشوند؟
پاسخ پیشنهادی: بعضی گیاهان علاوه بر دانه و هاگ، به روشهای دیگری نیز زیاد میشوند. برای مثال:
سیبزمینی از طریق غده، پیاز از طریق پیاز زیرزمینی، انگور و گل رز با قلمهزدن و بعضی گیاهان مانند توتفرنگی با ساقههای رونده میتوانند گیاهان جدیدی به وجود آورند.
سیبزمینی از طریق غده، پیاز از طریق پیاز زیرزمینی، انگور و گل رز با قلمهزدن و بعضی گیاهان مانند توتفرنگی با ساقههای رونده میتوانند گیاهان جدیدی به وجود آورند.
پاسخ سوال آخر صفحه ۱۱۰ علوم پایه چهارم
شما چه کارهای دیگری برای حفاظت از گیاهان میتوانید انجام دهید؟
پاسخ:شاخهها و گلها را بیدلیل نمیشکنیم، روی تنهی درختان چیزی نمینویسیم، در جنگل و فضای سبز آتش روشن نمیکنیم، زباله در طبیعت نمیریزیم، درخت و گل میکاریم، از گیاهان خانه و مدرسه مراقبت میکنیم، در مصرف کاغذ صرفهجویی میکنیم و از آسیب زدن به جنگلها و فضای سبز خودداری میکنیم.
جمعبندی کوتاه درس: گیاهان را میتوان براساس شباهتها و تفاوتهایشان طبقهبندی کرد. گیاهان دانهدار به دو گروه گلدار و مخروطدار تقسیم میشوند و گیاهان گلدار نیز میتوانند تکلپه یا دولپه باشند. خزه و سرخس دانه ندارند و با هاگ تولیدمثل میکنند. در گیاهان گلدار، انتقال دانههای گرده از پرچم به مادگی را گردهافشانی میگویند و معمولاً پس از آن قسمتی از مادگی به میوه تبدیل و دانه درون میوه تشکیل میشود.
بیشتر بخوانید :
