جواب فعالیت تکمیلی صفحه ۲۵ زمین شناسی یازدهم؛ فصل دوم
جواب فعالیت تکمیلی صفحه ۲۵ زمین شناسی یازدهم فصل ۲ منابع معدنی و ذخایر انرژی؛ پاسخ سوال تشخیص بی هنجاری مثبت و منفی عناصر.
در صفحه ۲۵ زمینشناسی یازدهم از فصل دوم «منابع معدنی و ذخایر انرژی، زیربنای تمدن و توسعه»، با مفهوم بیهنجاری مثبت و منفی عناصر آشنا میشویم.
برای پاسخ به فعالیت تکمیلی این صفحه باید درصد یک عنصر در سنگهای منطقه را با میانگین درصد همان عنصر در پوسته زمین مقایسه کنیم.
با اندازهگیری فراوانی یک عنصر در کانیها یا سنگهای یک منطقه و مقایسهٔ آن با میانگین درصد عناصر در پوستهٔ زمین، میتوان دربارهٔ بیهنجاریهای عناصر اظهارنظر کرد.
اگر تمرکز یک یا چند عنصر در سنگ و خاک یک منطقه در مقایسه با میانگین آنها در پوستهٔ زمین بالاتر یا پایینتر باشد، به آن «بیهنجاری» گفته میشود.
هنگامی که تمرکز یک عنصر در منطقهای بالاتر از میانگین پوسته باشد، به آن بیهنجاری مثبت و در صورتی که پایینتر از میانگین پوسته باشد، به آن بیهنجاری منفی میگویند.
جواب فعالیت تکمیلی صفحه ۲۵ زمینشناسی یازدهم
برای تشخیص نوع بیهنجاری، مقدار هر عنصر در سنگهای منطقه را با میانگین درصد وزنی آن در پوسته زمین که در جدول صفحه ۲۴ آمده است مقایسه میکنیم.
آهن (Fe): بیهنجاری مثبت
مقدار آهن در نمونه = ۱۲ درصد
میانگین آهن در پوسته زمین = ۵/۸۰ درصد
چون:
پس مقدار آهن از میانگین پوسته بیشتر است و بیهنجاری مثبت دارد.
مس (Cu): بیهنجاری منفی
مقدار مس در نمونه = ۰/۰۰۰۷ درصد
میانگین مس در پوسته زمین = ۰/۰۰۶ درصد
چون:
پس مقدار مس از میانگین پوسته کمتر است و بیهنجاری منفی دارد.
سرب (Pb): بیهنجاری مثبت
مقدار سرب در نمونه = ۰/۰۱ درصد
میانگین سرب در پوسته زمین = ۰/۰۰۱۶ درصد
چون:
پس مقدار سرب از میانگین پوسته بیشتر است و بیهنجاری مثبت دارد.
روی (Zn): بیهنجاری منفی
مقدار روی در نمونه = ۰/۰۰۰۹ درصد
میانگین روی در پوسته زمین = ۰/۰۰۷ درصد
چون:
پس مقدار روی از میانگین پوسته کمتر است و بیهنجاری منفی دارد.
بیهنجاری مثبت: آهن (Fe) و سرب (Pb)
بیهنجاری منفی: مس (Cu) و روی (Zn)
اگر مقدار عنصر در نمونه بیشتر از میانگین آن در پوسته زمین باشد: بیهنجاری مثبت
اگر مقدار عنصر در نمونه کمتر از میانگین آن در پوسته زمین باشد: بیهنجاری منفی
