معنی شعر پرورده عشق درس ششم فارسی یازدهم؛ آرایه‌ها و معنی کلمات صفحه ۵۲ و ۵۳

در این مطلب معنی درس ششم پرورده عشق فارسی یازدهم را بیت به بیت بررسی می‌کنیم. معنی روان هر بیت، معنی واژه‌های دشوار، آرایه‌های ادبی، نکات زبانی و دستوری و پیام و مفهوم ابیات درس «پرورده عشق» را در ادامه می‌خوانید.

معنی درس ششم پرورده عشق فارسی یازدهم

بیت ۱

واژه‌ها: چون: در مصراع اول «هنگامی که» و در مصراع دوم «مانند»؛ رایت: پرچم و درفش؛ جهانگیر: فراگیرندۀ جهان، در اینجا اشاره به مجنون؛ مَه: ماه؛ آسمان‌گیر: فراگیر و بسیار مشهور.

آرایه‌ها: رایت عشق: اضافه تشبیهی؛ چون مه لیلی: تشبیه؛ مه: استعاره از زیبایی و جمال لیلی؛ مه / آسمان: مراعات نظیر؛ آسمان‌گیر شدن: کنایه از مشهور و فراگیر شدن؛ چون / چون: جناس همسان با دو معنی متفاوت.

بیت ۲

واژه‌ها: خنیده‌نام: مشهور و نامدار؛ شیفتگی: عاشقی و دلباختگی؛ تمام‌تر: کامل‌تر.

آرایه‌ها: گشت / گشت: ردیف و تکرار؛ هر / در: جناس ناهمسان.

بیت ۳

واژه‌ها: بخت: اقبال و سرنوشت؛ درمانده: عاجز و ناتوان؛ سخت: بسیار، به‌شدت.

آرایه‌ها: بخت دل برداشته: تشخیص؛ دل از کاری برداشتن: کنایه از ناامید شدن؛ بخت / سخت: جناس ناهمسان؛ درماندن: کنایه از ناتوان شدن.

بیت ۴

واژه‌ها: خویشان: بستگان؛ نیاز: دعا و درخواست؛ چاره‌ساز: چاره‌اندیش.

بیت ۵

واژه‌ها: ورا: او را؛ چاره‌گری: چاره‌اندیشی و تدبیر؛ زبان کشیدن: سخن گفتن.

آرایه‌ها: زبان کشیدن: کنایه از سخن گفتن؛ بیچارگی / چاره‌گری: تناسب معنایی.

بیت ۶

واژه‌ها: به اتفاق: همگی با هم؛ یکسر: همگی و یکپارچه؛ کز: که از.

آرایه‌ها: در گشاده شدن: کنایه از حل شدن مشکل؛ کعبه: مجاز از زیارت و دعا در خانۀ خدا.

بیت ۷

واژه‌ها: حاجت‌گه: محل درخواست حاجت؛ جمله: همه؛ محراب: عبادتگاه و جای نیایش.

آرایه‌ها: جهان: مجاز از مردم جهان؛ زمین / آسمان: تضاد و مراعات نظیر.

بیت ۸

واژه‌ها: موسم: زمان و هنگام؛ اشتر: شتر؛ محمل: کجاوه؛ آراست: آماده کرد.

آرایه‌ها: اشتر / محمل: مراعات نظیر؛ اشتر طلبیدن و محمل آراستن: در مجموع نشان‌دهندۀ آماده شدن برای سفر.

بیت ۹

واژه‌ها: جهد: تلاش و کوشش؛ مهد: در اینجا کجاوه؛ صد: بسیار.

آرایه‌ها: صد: مجاز از بسیاری و دارای مفهوم اغراق؛ چو ماه: تشبیه؛ جهد / مهد: جناس ناهمسان.

بیت ۱۰

واژه‌ها: پرجوش: پراضطراب و بی‌قرار؛ حلقه بر گوش: فرمان‌بردار و مطیع.

آرایه‌ها: سینه: مجاز از دل و درون؛ سینه پرجوش: کنایه از اضطراب و بی‌قراری؛ جوش / گوش: جناس ناهمسان؛ حلقه بر گوش: کنایه از بندگی و فرمان‌برداری.

بیت ۱۱

بیت ۱۲

واژه‌ها: گزاف‌کاری: زیاده‌روی؛ توفیق: یاری و فراهم شدن امکان انجام کار نیک؛ رستگاری: نجات و رهایی.

بیت ۱۳

آرایه‌ها: بلای عشق: اضافه تشبیهی؛ مبتلا / آزاد: تقابل معنایی.

بیت ۱۴

واژه‌ها: حدیث: سخن و گفتار.

آرایه‌ها: بگریست / بخندید: تضاد؛ حدیث / شنیدن: مراعات نظیر؛ مجنون / عشق: تناسب.

بیت ۱۵

آرایه‌ها: چو مار: تشبیه؛ زلف کعبه: اضافه استعاری و تشخیص؛ حلقه / حلقه: جناس همسان؛ زلف / دست: مراعات نظیر؛ دست در حلقه زدن: کنایه از توسل جستن.

بیت ۱۶

واژه‌ها: در بر گرفتن: در آغوش گرفتن؛ کامروز: که امروز.

آرایه‌ها: چو حلقه: تشبیه؛ حلقه: تکرار؛ در / بر: جناس ناهمسان.

بیت ۱۷

واژه‌ها: طریق: راه و روش؛ آشنایی: دوستی و عشق.

آرایه‌ها: جدایی / آشنایی: تضاد؛ آشنایی: مجاز از عشق و دوستی.

بیت ۱۸

واژه‌ها: پرورده: پرورش‌یافته؛ سرشت: ذات و فطرت؛ مباد: فعل دعایی، یعنی «امیدوارم نباشد».

آرایه‌ها: عشق: تکرار؛ سرشت / سرنوشت: تناسب لفظی و اشتراک آغاز واژه‌ها؛ واج «ش»: واج‌آرایی.

بیت ۱۹

بیت ۲۰

واژه‌ها: غایت: نهایت و بالاترین مرتبه؛ کز: که از؛ کاو: که او.

آرایه‌ها: ماند / نمانم: تقابل معنایی و اشتقاق.

بیت ۲۱

آرایه‌ها: شراب عشق: اضافه تشبیهی؛ شراب / مست: مراعات نظیر؛ عشق / عاشق: اشتقاق؛ مستم / هستم: جناس ناهمسان.

بیت ۲۲

واژه‌ها: بر جای: باقی؛ بستان: بگیر؛ افزای: اضافه کن.

آرایه‌ها: بستان / افزای: تضاد؛ عمر: تکرار.

بیت ۲۳

آرایه‌ها: گوش داشتن: کنایه از گوش دادن؛ خاموش گشتن: کنایه از سکوت کردن؛ قصه: در اینجا اشاره به راز و نیاز عاشقانۀ مجنون.

بیت ۲۴

واژه‌ها: اسیر: گرفتار؛ دواپذیر: درمان‌پذیر.

آرایه‌ها: دل اسیر داشتن: کنایه از عاشق و دلبسته بودن؛ درد: استعاره از عشق؛ درد / دوا: مراعات نظیر و تقابل معنایی.

داستان پرورده عشق به زبان ساده

چرا نام درس «پرورده عشق» است؟

خط سیر فکری شعر پرورده عشق

معنی کلمات مهم درس ششم پرورده عشق

پیام و مفهوم درس پرورده عشق چیست؟