جواب کارگاه متن پژوهی درس پنجم فارسی یازدهم؛ آغازگری تنها صفحه ۴۳ و ۴۴
پاسخ کامل سوالات کارگاه متنپژوهی درس پنجم فارسی یازدهم آغازگری تنها، شامل قلمرو زبانی، ادبی و فکری صفحه ۴۳ و ۴۴.
در این مطلب جواب کارگاه متن پژوهی درس پنجم فارسی یازدهم را به صورت کامل بررسی میکنیم. پاسخ قلمرو زبانی، قلمرو ادبی و قلمرو فکری صفحات ۴۳ و ۴۴ درس «آغازگری تنها» را همراه با توضیح نکات مهم امتحانی در ادامه میخوانید.
درس: پنجم فارسی یازدهم – آغازگری تنها
صفحات: ۴۳ و ۴۴
بخشها: قلمرو زبانی، قلمرو ادبی و قلمرو فکری
جواب قلمرو زبانی صفحه ۴۳ و ۴۴ درس پنجم فارسی یازدهم
سؤال ۱: همآوای کلمۀ «صفیر» را بنویسید و آن را در جملهای به کار ببرید.
صفیر: صدا، بانگ و سوت
همآوای صفیر: سفیر
سفیر: فرستاده و نمایندۀ سیاسی یک کشور
جمله: سفیر ایران در این نشست حضور یافت.
سؤال ۲: چهار «ترکیب اضافی» که اهمیت املایی داشته باشند، از متن درس انتخاب کنید.
نهیب و صفیر گلولههای توپ
توفندگی فرزندان میهن
تحقق آرمانهای ملی
تودههای دود و آتش
سؤال ۳: واژههای «سرهنگ» و «سیّد» را یک بار به عنوان «شاخص» و بار دیگر به عنوان «هسته» گروه اسمی در جمله به کار ببرید.
سرهنگ در نقش شاخص:
سرهنگ محمدی وارد اتاق شد.
در این جمله «سرهنگ» شاخص و «محمدی» هستۀ گروه اسمی است.
سرهنگ در نقش هسته:
سرهنگِ شجاع از مرز کشور دفاع کرد.
در این جمله «سرهنگ» هسته و «شجاع» صفت آن است.
سیّد در نقش شاخص:
سیّد عبدالله بهبهانی از شخصیتهای مشهور دورۀ مشروطه بود.
در این جمله «سیّد» شاخص و «عبدالله» هسته است.
سیّد در نقش هسته:
سیّدِ مهربان به نیازمندان کمک کرد.
در این جمله «سیّد» هستۀ گروه اسمی و «مهربان» صفت آن است.
شاخص چیست؟
مانند:
استاد معین
امام حسین (ع)
مهندس رضایی
سرهنگ محمدی
خاله مریم
استاد معین ← «استاد» شاخص است.
استادِ زبان فارسی ← «استاد» هسته است.
کتابِ استاد ← «استاد» مضافالیه است.
پس اگر واژهای که میتواند شاخص باشد کسرۀ اضافه بگیرد، دیگر در آن ساخت «شاخص» محسوب نمیشود.
جواب قلمرو ادبی صفحه ۴۴ درس پنجم فارسی یازدهم
سؤال ۱: متن درس را از نظر نوع ادبی بررسی کنید.
سؤال ۲: برای هر یک از آرایههای زیر نمونهای از درس انتخاب کنید.
کنایه: «سینه سپر ساختن» ← کنایه از آماده شدن برای فداکاری و مقابله با خطر
«شمشیر کشیدن» ← کنایه از جنگیدن
تشخیص: «گنجه نفس میکشید» ← نسبت دادن نفس کشیدن به شهر گنجه
«باد نالهها را میبرد» ← نسبت دادن بردن نالهها به باد
سؤال ۳: در عبارت زیر، کدام آرایههای ادبی بر زیبایی سخن افزودهاند؟
دربار بزم و دربار رزم؛
بزم پدر، رزم پسر!
رزم / بزم: تضاد
بزم / رزم: جناس ناهمسان (ناقص اختلافی)
بزم / رزم: سجع متوازی
پدر / پسر: مراعات نظیر
دربار، بزم، رزم: تکرار
جواب قلمرو فکری صفحه ۴۴ درس پنجم فارسی یازدهم
سؤال ۱: چه عاملی عباس میرزا را برای تحقق آرمانهای ملی استوارتر و امیدوارتر میکرد؟
سؤال ۲: مقصود نویسنده از «خانههای تاریک و بیدریچه» و «پنجرههای باز و نورگیر» چیست؟
خانههای تاریک و بیدریچه: جامعۀ بسته و محدود، افکار کهنه و سنتهای دستوپاگیر.
پنجرههای باز و نورگیر: آگاهی، نوگرایی، ارتباط با جهان بیرون، پیشرفت و شکوفایی.
سؤال ۳: با توجه به بیت زیر، شخصیت «عباس میرزا» را تحلیل کنید.
فرزند خصال خویشتن باش
نظامی
آرایههای بیت: چون شیر: تشبیه؛ شیر: نماد شجاعت و دلاوری؛ سپهشکن: کنایه از جنگجوی نیرومند و دلاور.
خلاصه جواب کارگاه متن پژوهی درس پنجم فارسی یازدهم
شاخص: عنوان یا لقبی که بدون نقشنما در کنار اسم قرار میگیرد
نوع ادبی درس: ادبیات پایداری
سینه سپر ساختن: کنایه از آمادگی برای فداکاری
گنجه نفس میکشید: تشخیص
بزم / رزم: تضاد، جناس ناهمسان و سجع متوازی
خانههای تاریک و بیدریچه: جامعۀ بسته و افکار کهنه
پنجرههای باز و نورگیر: آگاهی، نوگرایی و پیشرفت
ویژگی عباس میرزا: شجاعت، وطندوستی، دوراندیشی و تلاش برای اصلاح و پیشرفت
