معنی شعر بیداد ظالمان درس پنجم فارسی دهم؛ آرایه‌های ادبی و زبانی

در این مطلب معنی شعر بیداد ظالمان درس پنجم فارسی دهم را بیت به بیت همراه با آرایه‌های ادبی، نکات زبانی، معنی واژه‌ها، قالب و مفهوم کلی شعر بررسی می‌کنیم. تلاش کرده‌ایم معنی هر بیت کوتاه و روان باشد و در کنار آن، نکات مهم امتحانی نیز از قلم نیفتد.

معنی و آرایه های شعر بیداد ظالمان فارسی دهم

آرایه‌ها: «گذشتن مرگ» تشخیص؛ «جهان» مجاز از زندگی و هستی؛ «مرگ بر جهان کسی گذشتن» کنایه از فرا رسیدن مرگ.
قافیه: جهان، زمان | ردیف: شما نیز بگذرد

آرایه‌ها: «بوم محنت» اضافه تشبیهی؛ «دولت آشیان» تشبیه؛ بوم، خراب و آشیان مراعات نظیر؛ محنت و دولت تضاد.
واژه‌ها: بوم: جغد؛ محنت: اندوه و رنج؛ دولت: قدرت و فرمانروایی؛ آشیان: آشیانه.

آرایه‌ها: در «آب اجل»، اجل به آبی گلوگیر تشبیه شده است؛ خاص و عام تضاد و مجاز از همه مردم؛ گلوگیر، حلق و دهان مراعات نظیر؛ اشاره به همگانی بودن مرگ.
واژه‌ها: اجل: مرگ؛ خاص و عام: همه مردم؛ حلق: گلو؛ گلوگیر: کشنده و خفه‌کننده.

آرایه‌ها: داد و بیداد تضاد؛ عادلان و ظالمان تضاد؛ داد و عادل و نیز بیداد و ظالم تناسب.
واژه‌ها: داد: عدالت؛ بیداد: ستم؛ بقا: ماندگاری.

آرایه‌ها: شیران استعاره از دلیران؛ سگان استعاره از انسان‌های پست و ستمگر؛ شیر و سگ مراعات نظیر؛ غرش و عوعو تناسب.
واژه‌ها: مملکت: کشور؛ غرش: بانگ و خروش؛ عوعو: صدای سگ.

آرایه‌ها: باد استعاره از مرگ؛ شمع استعاره از انسان و زندگی او؛ شمع و چراغدان مراعات نظیر؛ خاموش شدن شمع کنایه از مرگ.
واژه‌ها: بسی: بسیار؛ بکشت: خاموش کرد؛ چراغدان: جای چراغ.

آرایه‌ها: کاروانسرا استعاره از دنیا؛ کاروان استعاره از انسان‌ها؛ کاروان و کاروانسرا مراعات نظیر؛ تکرار «کاروان».
واژه‌ها: زین: از این؛ بسی: بسیار؛ کاروانسرا: محل اقامت موقت کاروان‌ها.

آرایه‌ها: طالع، مسعود و اختران مراعات نظیر؛ اشاره به باور قدیمی تأثیر ستارگان بر سرنوشت انسان.
واژه‌ها: مفتخر: سربلند و سرافراز؛ طالع: بخت؛ مسعود: مبارک و خوش‌یمن؛ اختران: ستارگان.

آرایه‌ها: «تیر جور» اضافه تشبیهی؛ تحمل به سپر تشبیه شده است؛ تیر، کمان و سپر مراعات نظیر؛ سپر کردن کنایه از دفاع و مقاومت.
واژه‌ها: جور: ظلم و ستم؛ تحمّل: شکیبایی؛ سختی کمان: قدرت و شدت ستم.

آرایه‌ها: رمه استعاره از مردم؛ چوپان و شبان استعاره از حاکمان و کارگزاران؛ گرگ‌طبع تشبیه؛ گرگی کنایه از درندگی و ستمگری؛ گرگ، چوپان، شبان و رمه مراعات نظیر؛ «چوپان گرگ‌طبع» دارای تقابل معنایی است.
واژه‌ها: رمه: گله؛ طبع: سرشت؛ شبان: چوپان؛ گرگی: درندگی و ستمگری.

مفهوم کلی شعر بیداد ظالمان چیست؟

قالب و ردیف و قافیه شعر بیداد ظالمان

معنی کلمات مهم درس پنجم فارسی دهم

خلاصه نکات مهم بیداد ظالمان برای امتحان

جمع بندی معنی درس پنجم فارسی دهم

شعر «بیداد ظالمان» یکی از نمونه‌های برجسته ادبیات پایداری است. سیف فرغانی با تصویرهایی مانند مرگ، جغد، شمع، کاروان، تیر و کمان و گرگ و رمه، ناپایداری قدرت ستمگران را نشان می‌دهد. برای امتحان علاوه بر معنی روان بیت‌ها، ردیف و قافیه، استعاره‌های مهم، اضافه‌های تشبیهی و مفهوم پایداری در برابر ظلم را به‌خوبی مرور کنید.

بیشتر بخوانید :

جواب درس چهارم فارسی دهم؛ درس آزاد ادبیات بومی ۱ صفحه ۳۷ و ۳۸

معنی گنج حکمت دیوار عدل درس سوم فارسی دهم؛ بازنویسی و آرایه‌های ادبی

جواب قلمرو زبانی، ادبی و فکری درس سوم فارسی دهم؛ پاسداری از حقیقت