مطالب درسی

معنی گنج حکمت دیوار عدل درس سوم فارسی دهم؛ بازنویسی و آرایه‌های ادبی

معنی و بازنویسی گنج حکمت دیوار عدل درس سوم فارسی دهم صفحه ۳۶ به زبان ساده، همراه با معنی واژگان و نکات زبانی و ادبی.

در این مطلب معنی گنج حکمت دیوار عدل فارسی دهم صفحه ۳۶ را به همراه معنی واژه‌ها، آرایه‌های ادبی، نکات زبانی، قلمرو فکری و پیام حکایت بررسی می‌کنیم. «دیوار عدل» حکایتی کوتاه از سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک توسی است که اهمیت عدالت و نقش آن در امنیت و آبادانی جامعه را بیان می‌کند.

📘 شناسنامه گنج حکمت:
نام: دیوار عدل
کتاب: فارسی دهم
صفحه: ۳۶
منبع: سیاست‌نامه
نویسنده: خواجه نظام‌الملک توسی
موضوع: عدالت، امنیت و شیوه درست کشورداری

معنی گنج حکمت دیوار عدل فارسی دهم

عامل شهری به خلیفه نبشت که دیوار شهر خراب شده است، آن را عمارت باید کردن.
✓ معنی روان: حاکم یکی از شهرها به خلیفه نامه نوشت که دیوار شهر خراب شده است و باید آن را تعمیر و آباد کرد.

واژه‌ها: عامل: حاکم و کارگزار؛ نبشت: نوشت؛ عمارت کردن: آباد و تعمیر کردن.

جواب نبشت که شهر را از عدل، دیوار کن و راه‌ها از ظلم و خوف پاک کن، که حاجت نیست به گل و خشت و سنگ و گچ.
✓ معنی روان: خلیفه در پاسخ نوشت: با برقراری عدالت از شهر محافظت کن و ظلم و ترس را از میان مردم بردار؛ زیرا در این صورت برای حفظ شهر، دیوار ساخته‌شده از گل و خشت و سنگ و گچ اهمیت اصلی را ندارد.

واژه‌ها: عدل: عدالت و دادگری؛ ظلم: ستم؛ خوف: ترس و بیم؛ حاجت: نیاز؛ خشت: آجر خام و نپخته.

معنی ساده و خلاصه حکایت دیوار عدل

💡 خلاصه معنی: حاکم شهری برای تعمیر دیوار خراب شهر از خلیفه کمک خواست. خلیفه به او گفت به جای اینکه تنها به دیوار ظاهری شهر فکر کنی، در میان مردم عدالت برقرار کن و ظلم و ترس را از بین ببر؛ زیرا عدالت بهترین عامل برای حفظ امنیت و استواری یک جامعه است.

معنی کلمات گنج حکمت دیوار عدل

واژه معنی
عامل حاکم، کارگزار، والی
خلیفه جانشین؛ در اینجا حاکم
نبشت نوشت
عمارت کردن آباد کردن، بنا و تعمیر کردن
عدل عدالت، دادگری
خوف ترس، بیم
حاجت نیاز
خشت آجر خام و نپخته

قلمرو زبانی گنج حکمت دیوار عدل

نبشت: شکل قدیمی فعل «نوشت» است.
عمارت باید کردن: یعنی «باید آباد و تعمیر کرد».
عمارت: در این متن به معنی آباد کردن و تعمیر کردن است.
خوف: هم‌معنی «ترس» و «بیم» است.
حاجت نیست: یعنی «نیازی نیست».

آرایه های ادبی گنج حکمت دیوار عدل

«شهر را از عدل، دیوار کن»: تشبیه پنهان؛ عدالت به دیواری تشبیه شده است که از شهر و مردم محافظت می‌کند.
«عدل / ظلم»: تضاد
«خراب / عمارت»: تقابل معنایی
«گل، خشت، سنگ و گچ»: مراعات نظیر و تناسب؛ همه از مصالح ساختمانی هستند.
⭐ نکته مهم امتحانی: در عبارت «شهر را از عدل، دیوار کن»، «عدل» به «دیوار» تشبیه شده است؛ همان‌گونه که دیوار از شهر محافظت می‌کند، عدالت نیز سبب حفظ جامعه و امنیت مردم می‌شود.

قلمرو فکری و مفهوم گنج حکمت دیوار عدل

✓ مفهوم: پایه اصلی امنیت و پایداری یک جامعه عدالت و از بین رفتن ظلم و ترس است. اگر حاکمان با مردم عادلانه رفتار کنند و امنیت برقرار باشد، جامعه استوارتر و آبادتر خواهد شد.

پیام حکایت دیوار عدل چیست؟

💡 پیام اصلی: عدل و دادگری، مهم‌ترین عامل امنیت و پایداری جامعه است. یک حکومت تنها با ساختن دیوار و استحکامات حفظ نمی‌شود؛ بلکه رضایت مردم، عدالت و دوری از ظلم، پایه‌های واقعی امنیت آن هستند.

چرا نام حکایت «دیوار عدل» است؟

زیرا در این حکایت عدالت به دیواری محکم برای محافظت از شهر تشبیه شده است. نویسنده می‌خواهد بگوید همان‌طور که دیوار از شهر محافظت می‌کند، عدل و داد نیز از جامعه در برابر ناامنی، نارضایتی و نابسامانی محافظت می‌کند.

دیوار عدل اثر کیست؟

حکایت «دیوار عدل» از کتاب سیاست‌نامه اثر خواجه نظام‌الملک توسی انتخاب شده است. سیاست‌نامه اثری در زمینه شیوه کشورداری، سیاست و اداره جامعه است.

خلاصه نکات امتحانی دیوار عدل فارسی دهم

⭐ نویسنده: خواجه نظام‌الملک توسی
⭐ اثر: سیاست‌نامه
⭐ پیام اصلی: اهمیت عدالت در ایجاد امنیت و پایداری جامعه
⭐ تشبیه مهم: عدل ← دیوار
⭐ تضاد مهم: عدل ↔ ظلم
⭐ مراعات نظیر: گل، خشت، سنگ و گچ

جمع بندی گنج حکمت دیوار عدل

گنج حکمت «دیوار عدل» با حکایتی بسیار کوتاه، نکته‌ای مهم درباره کشورداری و زندگی اجتماعی بیان می‌کند: جامعه‌ای که بر پایه عدالت اداره شود، از جامعه‌ای که تنها به ابزارهای ظاهری قدرت و حفاظت متکی است، استوارتر خواهد بود. برای امتحان، معنی واژه‌های «عامل، نبشت، عمارت، خوف و حاجت»، آرایه عبارت «شهر را از عدل دیوار کن» و پیام اصلی حکایت را به‌خوبی به خاطر بسپارید.

بیشتر بخوانید :

جواب قلمرو زبانی، ادبی و فکری درس سوم فارسی دهم؛ پاسداری از حقیقت

معنی درس سوم فارسی دهم؛ پاسداری از حقیقت با آرایه‌های ادبی و نکات زبانی

جواب درک و دریافت روان‌ خوانی دیوار درس دوم فارسی دهم؛ صفحه ۲۷

اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا