جواب فعالیت های درس بیستم مطالعات پنجم | کشورگشایان بی‌رحم

درس بیستم مطالعات اجتماعی پنجم، «کشورگشایان بی‌رحم»، دربارهٔ حملهٔ مغول‌ها و تیمور به ایران و پیامدهای این حمله‌هاست. در ادامه، جواب فعالیت‌های صفحهٔ ۱۲۳ و ۱۲۴، نمونهٔ نمایشنامهٔ «به کار ببندیم» صفحهٔ ۱۲۸ و خلاصهٔ درس را می‌خوانید.

جواب فعالیت صفحه ۱۲۳ درس بیستم مطالعات اجتماعی پنجم

۱ـ فعّالیت شماره‌ی ۱ «به کار ببندیم» را انجام دهید.

جواب فعالیت ۱ به کار ببندیم صفحه ۱۲۸ مطالعات پنجم

۱ـ به طور گروهی، نمایشنامه‌ی کوتاهی بنویسید و آن را در کلاس اجرا کنید.
موضوع نمایشنامه ورود بازرگانانی که از جانب چنگیزخان به ایران آمدند و برخورد حاکم شهر اُترار با آنها باشد.

پاسخ: می‌توانید نمایشنامهٔ زیر را با همکاری هم‌گروهی‌هایتان اجرا کنید.

جواب سؤال متن صفحه ۱۲۳ مطالعات پنجم

حمله‌ی مغول‌ها به ایران چه تأثیری بر زندگی مردم داشت؟

پاسخ: حملهٔ مغول‌ها امنیت و آرامش مردم را از بین برد. بسیاری از مردم کشته شدند و اموالشان غارت شد. ویرانی شهرها و روستاها، زندگی و کار مردم را مختل کرد. همچنین، سوزاندن کتابخانه‌ها و نابودی آثار هنری به دانش و فرهنگ ایران آسیب فراوانی رساند.

جواب فعالیت صفحه ۱۲۴ درس بیستم مطالعات اجتماعی پنجم

۲ـ چرا مغول‌ها به ایران حمله کردند؟ چند دلیل بیاورید.

پاسخ: مغولستان سرزمینی سرد و خشک بود و قبایل مغول با کمبود غذا روبه‌رو بودند. آنها بخش زیادی از نیازهای خود را با غارت کاروان‌ها و حمله به سرزمین‌های دیگر تأمین می‌کردند. چنگیزخان نیز به دنبال کشورگشایی بود و برای حمله به ایران بهانه می‌خواست. کشته شدن بازرگانان در اُترار و خودداری سلطان محمّد خوارزمشاه از تحویل دادن حاکم این شهر، بهانهٔ حمله را فراهم کرد. از طرف دیگر، ضعف حکومت ایران و اختلاف و هرج‌ومرج در کشور، شرایط را برای حملهٔ مغول‌ها مناسب‌تر کرده بود.

۳ـ به نظر شما، اگر ماجرای شهر اُترار رخ نمی‌داد، باز هم مغول‌ها به ایران حمله می‌کردند؟ چرا؟

پاسخ: به نظر من، احتمال داشت باز هم به ایران حمله کنند؛ زیرا چنگیزخان پیش از ماجرای اُترار به دنبال بهانه‌ای برای لشکرکشی به ایران بود و قصد کشورگشایی داشت. ضعف حکومت ایران و اختلاف‌های داخلی نیز فرصت مناسبی برای او فراهم می‌کرد. بنابراین، ممکن بود با بهانهٔ دیگری به ایران حمله کند.

۴ـ حمله‌های چنگیز و تیمور چه پیامدهایی (نتایجی) برای ایران داشت؟ توضیح دهید.

پاسخ: این حمله‌ها باعث کشته شدن بسیاری از مردم، غارت اموال و ویرانی شهرها و روستاهای ایران شد. مردم امنیت خود را از دست دادند و زندگی، کشاورزی و دادوستد آنها آسیب دید. در حملهٔ مغول‌ها، بسیاری از کتابخانه‌ها سوزانده شد و آثار هنری از بین رفت. حمله‌های تیمور نیز ویرانی‌های تازه‌ای به وجود آورد و حکومت‌های محلّی ایران را از میان برد. در نتیجه، کشور از نظر جمعیت، اقتصاد، دانش و فرهنگ خسارت‌های فراوانی دید.

خلاصه درس ۲۰ مطالعات پنجم؛ کشورگشایان بی‌رحم

در دورهٔ خوارزمشاهیان، چنگیزخان بر مغولستان حکومت می‌کرد. او پس از حمله به چین، بازرگانانی را برای تجارت به ایران فرستاد. غایرخان، حاکم اُترار، با پذیرفته شدن گزارشش از سوی سلطان محمّد خوارزمشاه، بازرگانان را کشت و اموالشان را تصاحب کرد. این ماجرا بهانهٔ حملهٔ مغول‌ها به ایران شد.

سلطان محمّد در برابر مغول‌ها فرار کرد، اما پسرش، سلطان جلال‌الدّین، مقاومت کرد و در چند جنگ پیروز شد؛ هرچند سرانجام از چنگیزخان شکست خورد. حملهٔ مغول‌ها با کشتار مردم، غارت اموال و نابودی کتابخانه‌ها و آثار هنری همراه بود.

حدود چهل سال بعد، هلاکوخان، نوهٔ چنگیز، به ایران حمله کرد. او سپس با تصرف بغداد و کشتن آخرین خلیفهٔ عباسی، حکومت عباسیان را برانداخت. هلاکو مراغه را پایتخت خود قرار داد و حکومت ایلخانان را تأسیس کرد.

حدود ۱۶۰ سال پس از حملهٔ چنگیز، تیمور که در ماوراءالنّهر قدرت گرفته بود، به ایران حمله کرد. حمله‌های او حکومت‌های محلّی را از میان برد و شهرها و روستاهای زیادی را ویران کرد. پس از او، جانشینانش، یعنی تیموریان، ده‌ها سال بر ایران حکومت کردند.

بیشتر بخوانید :

جواب فعالیت های درس نوزدهم مطالعات پنجم | وزیران کاردان، شهرهای آباد

جواب فعالیت های درس هجدهم مطالعات پنجم | ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می دهند

جواب فعالیت های درس هفدهم مطالعات پنجم | سفر به کربلا (۲)

جواب فعالیت های درس شانزدهم مطالعات پنجم | سفر به کربلا (۱)