جواب فعالیت های درس چهاردهم مطالعات ششم | برنامه ریزی برای اوقات فراغت

الف ـ روی یک کاغذ، کار‌ها و فعّالیت‌هایی را که تاکنون برای پر کردن روز‌های تعطیل یا تعطیلات تابستان انجام داده‌اید، فهرست کنید.

پاسخ: مطالعه کتاب، ورزش و پیاده‌روی، شرکت در کلاس شنا و رایانه، نقاشی و ساخت کاردستی، مسافرت، رفتن به مهمانی، دیدار اقوام، کمک به خانواده، پرورش گل و گیاه و بازی با دوستان.

ب ـ اکنون برگه‌ی خودتان را در گروه با پاسخ‌های دوستانتان مقایسه کنید؛ چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی دارد؟ بیان کنید.

پاسخ: بیشتر ما به ورزش، مسافرت، بازی و دیدار اقوام علاقه داریم. تفاوت برنامه‌ها در نوع ورزش، کلاس‌های آموزشی و فعالیت‌های هنری است؛ برای مثال من کتاب‌خوانی و نقاشی را دوست دارم، اما بعضی دوستانم زمان بیشتری به فوتبال یا یادگیری زبان اختصاص می‌دهند.

برای استفاده از اوقات فراغت چه راه‌هایی وجود دارد؟ چه برنامه‌هایی می‌توانیم داشته باشیم؟

پاسخ: می‌توانیم برای اخلاق و معنویت، مطالعه، مشارکت‌های اجتماعی، هنر و سرگرمی، سیر و سفر، مهارت‌آموزی، بازی و ورزش برنامه‌ریزی کنیم؛ مانند خواندن کتاب، شرکت در نماز جماعت، کمک به دیگران، ورزش، کار هنری، گردش، دیدار اقوام و یادگیری رایانه یا زبان خارجی.

با راهنمایی معلّم، یک جدول هفتگی برای زمان حال یا ایّام تابستان طراحی کنید و در جلوی هر یک از روز‌های هفته، برنامه‌های خود را بنویسید و آن را به معلّم نشان بدهید.

پاسخ: نمونه جدول هفتگی برای ایام تابستان:

فکر کنید و چند شیوه‌ی خوب و جالب برای پر کردن اوقات فراغت پیشنهاد کنید که کمترین هزینه و امکانات را نیاز داشته باشد.

پاسخ:

✓ امانت‌گرفتن کتاب از کتابخانه و تشکیل گروه کتاب‌خوانی

✓ پیاده‌روی، نرمش و انجام بازی‌های گروهی در بوستان

✓ ساخت کاردستی با وسایل دورریختنی

✓ پرورش گل و گیاه در خانه

✓ دیدار اقوام و کمک به سالمندان

✓ تمرین نقاشی، خوش‌نویسی، نویسندگی و قصه‌گویی

✓ یادگیری یک مهارت از اعضای خانواده

آیا شما تاکنون نام بازی‌هایی چون قایم‌باشک (قایم‌موشک)، نون بیار کباب ببر، عموزنجیرباف، الک و دولک، بادبادک‌بازی و طناب‌بازی را شنیده‌اید یا در این بازی‌ها شرکت کرده‌اید؟

پاسخ: بله؛ نام این بازی‌ها را شنیده‌ام و در بازی‌هایی مانند قایم‌باشک، عموزنجیرباف و طناب‌بازی شرکت کرده‌ام. بیشتر این بازی‌ها گروهی و حرکتی‌اند و موجب شادی، تحرک و همکاری میان کودکان می‌شوند.

به نظر شما هنگام انجام بازی‌های رایانه‌ای با توجّه به گروه سنی به چه نکاتی باید توجّه کرد؟ به ترتیب اهمّیت آن را شماره‌گذاری کنید.

پاسخ: یک نمونه اولویت‌بندی مناسب:

با پدربزرگ یا مادربزرگ یا یک نفر از افراد سالخورده‌ی فامیل مصاحبه کنید و از او بخواهید درباره‌ی چگونگی گذراندن اوقات فراغت در گذشته برای شما صحبت کند. گفته‌های او را بنویسید و به کلاس بیاورید.

پاسخ: مادربزرگم گفت: «در دوران کودکی بیشتر اوقات فراغت خود را با بازی‌های گروهی مانند قایم‌باشک، هفت‌سنگ، طناب‌بازی و خاله‌بازی می‌گذراندیم. گاهی به بزرگ‌ترها در کارهای خانه و باغ کمک می‌کردیم، به دیدار اقوام می‌رفتیم و شب‌ها پای قصه‌های پدربزرگ و مادربزرگ می‌نشستیم. تلویزیون، تلفن همراه و بازی رایانه‌ای نداشتیم و بیشتر سرگرمی‌هایمان گروهی و در فضای باز بود.»

نام چند بازی محلّی را از بزرگ‌تر‌ها پرس‌وجو کنید و چگونگی انجام دادن آن را در کلاس تعریف کنید و نمایش دهید.

پاسخ: هفت‌سنگ، الک و دولک، قایم‌باشک، لی‌لی، طناب‌کشی و عموزنجیرباف از بازی‌های قدیمی و محلی هستند.

روش بازی هفت‌سنگ: هفت قطعه سنگ صاف را روی هم می‌چینیم و بازیکنان به دو گروه تقسیم می‌شوند. گروه اول با توپ به سنگ‌ها می‌زند و پس از ریختن آنها تلاش می‌کند سنگ‌ها را دوباره روی هم بچیند. گروه دوم توپ را برمی‌دارد و می‌کوشد پیش از چیده‌شدن سنگ‌ها، بازیکنان گروه اول را با توپ بزند. اگر سنگ‌ها دوباره چیده شوند، گروه اول امتیاز می‌گیرد.

به چند گروه تقسیم شوید و همفکری کنید. در محلّ زندگی شما چه امکانات عمومی برای گذران اوقات فراغت وجود دارد؟ پرس‌وجو کنید و نام و نشانی آنها را بنویسید.

پاسخ: نمونه پاسخ برای شهر داران:

فرض کنید قرار است مسئولان شهری یا روستایی در محلّ زندگی شما امکاناتی برای گذراندن اوقات فراغت نوجوانان فراهم کنند و از شما خواسته‌اند اظهارنظر کنید. چه پیشنهاد‌هایی می‌دهید؟

پاسخ: ساخت کتابخانه و سالن مطالعه، زمین و سالن ورزشی، استخر، فرهنگ‌سرا، سینما، فضای بازی ایمن، مسیر دوچرخه‌سواری، کارگاه‌های هنری و مهارت‌آموزی و برگزاری کلاس‌های کم‌هزینه رایانه، زبان، نقاشی و صنایع‌دستی را پیشنهاد می‌کنم.

در این مکان‌ها چه آداب و مقرراتی را رعایت می‌کنیم؟

پاسخ: نظم و نوبت را رعایت می‌کنیم، زباله نمی‌ریزیم، به وسایل و اموال عمومی آسیب نمی‌زنیم، مزاحم دیگران نمی‌شویم، قوانین هر مکان را می‌خوانیم و به آنها عمل می‌کنیم و با کارکنان آنجا همکاری و با دیگران محترمانه رفتار می‌کنیم.

به‌طور گروهی، کاربرگه‌ی شماره‌ی ۱۸ را درباره‌ی آداب و مقررات برخی مکان‌های عمومی گذران اوقات فراغت، کامل کنید.

پاسخ: پاسخ کامل هر سه بخش کاربرگه شماره ۱۸ در ادامه آمده است.

اگر به اینترنت دسترسی دارید با راهنمایی و نظارت معلّم به پایگاه اینترنتی یکی از مؤسّسات و سازمان‌های جدول بالا بروید و ببینید آیا می‌توانید برنامه‌های قابل استفاده برای خودتان پیدا کنید.

پاسخ: به‌عنوان نمونه، در پایگاه رسمی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می‌توان برنامه‌هایی مانند جشنواره قصه‌گویی، کتاب‌خوانی، فعالیت‌های ادبی و هنری، نقاشی و تصویرگری، فیلم و تئاتر کودک و نوجوان و برنامه‌های علمی و آموزشی را پیدا کرد. شرکت در برنامه مناسب باید با راهنمایی معلّم و اطلاع خانواده انجام شود.

اکنون که این فصل را به پایان رساندید، فکر کنید و بگویید درباره‌ی برنامه‌ی متعادل یا اوقات فراغت چه سؤال‌های دیگری دارید.

پاسخ: نمونه سؤال‌هایی که می‌توان مطرح کرد:

✓ چگونه می‌توانیم هنگام اجرای برنامه هفتگی به آن پایبند بمانیم؟

✓ چه مقدار از اوقات فراغت را می‌توان به بازی‌های رایانه‌ای اختصاص داد؟

✓ چگونه بدون هزینه زیاد، یک سرگرمی مفید و گروهی پیدا کنیم؟

✓ برای انتخاب کلاس‌های هنری یا ورزشی مناسب باید به چه نکاتی توجه کنیم؟

مقررات مکان‌های گذران اوقات فراغت

به‌طور گروهی همفکری کنید و چند مورد از مقررات استفاده از این مکان‌ها را بنویسید.

پاسخ:

اوقات فراغت زمانی است که پس از انجام کارها، وظایف و تکالیف درسی در اختیار داریم. برای استفاده مفید از این زمان باید با توجه به علاقه، امکانات، هزینه، سن و شرایط محل زندگی برنامه‌ریزی کنیم.

اخلاق و معنویت، مطالعه، مشارکت اجتماعی، هنر و سرگرمی، سیر و سفر، مهارت‌آموزی، بازی و ورزش از راه‌های مناسب گذراندن اوقات فراغت‌اند. بازی‌های قدیمی بیشتر گروهی و حرکتی بودند؛ هنگام استفاده از بازی‌های رایانه‌ای نیز باید سن، نوع بازی، مدت استفاده و سلامت وسیله را در نظر گرفت.

کتابخانه‌ها، بوستان‌ها، سالن‌های ورزشی، موزه‌ها، سینماها، فرهنگ‌سراها و کانون‌های فرهنگی از مکان‌های عمومی گذران اوقات فراغت هستند. این مکان‌ها به همه مردم تعلق دارند و باید با رعایت نظم، احترام و مقررات از آنها و وسایلشان حفاظت کنیم.