جواب فعالیت های درس دوازدهم مطالعات ششم | چرا فرهنگ و هنر در دوره صفویه شکوفا شد؟

کاربرگه‌ی شماره‌ی ۱۴ را انجام دهید.

پاسخ: باید سه رویداد مهم دوره صفویه را روی خط زمان کاربرگه شماره ۱۴ مشخص کنید. پاسخ کامل و محل تقریبی هر رویداد در بخش کاربرگه صفحه ۸۰ آمده است.

در گذشته‌های دور، سفر از سرزمینی به سرزمین دیگر بسیار دشوار بود؛ چرا؟

پاسخ: زیرا وسایل نقلیه سریع و راه‌های مناسب وجود نداشت، سفرها طولانی بود و مسافران با خطرهایی مانند راهزنان، گم‌کردن مسیر، بیماری، کمبود آب و غذا و شرایط نامناسب آب‌وهوایی روبه‌رو می‌شدند.

گاهی نیز بعضی حکومت‌ها، افرادی را به سفر‌های دور و دراز به کشور‌های دیگر روانه می‌کردند تا اطّلاعاتی از آن کشور‌ها به‌دست بیاورند؛ چرا؟

پاسخ: حکومت‌ها می‌خواستند از اوضاع سیاسی، نظامی، اقتصادی و اجتماعی کشورهای دیگر، راه‌های ارتباطی، امکانات تجاری و توانایی‌های آنها آگاه شوند و از این اطلاعات برای تصمیم‌گیری و برقراری روابط استفاده کنند.

به‌طور گروهی روی یک برگه‌ی کاغذ، نمودار علّت و معلول را رسم کنید؛ سپس علّت‌های رونق هنر و معماری را در دوره‌ی صفویه روی آن به طور خلاصه در محلّ مناسب بنویسید.

پاسخ: نمودار علت و معلول به شکل زیر کامل می‌شود:

کاربرگه‌های ۱۵ و ۱۶ را کامل کنید.

پاسخ: پاسخ کامل هر دو کاربرگه، شامل تمام پرسش‌ها و بخش‌های مقایسه‌ای، در ادامه آمده است.

این موارد را به‌طور تقریبی با علامت * روی خطّ زمان نشان دهید.

تأسیس سلسله‌ی صفویه (در سال ۹۰۷ هجری)

انتخاب اصفهان به پایتختی صفویه (در سال ۱۰۰۶ هجری)

سقوط سلسله‌ی صفویه (در سال ۱۱۳۵ هجری)

پاسخ: ستاره‌ها باید در محل‌های تقریبی زیر قرار بگیرند:

دقّت در آثار تاریخی

۱ـ کاخ چهلستون یکی از کاخ‌های صفویان در اصفهان است. سقف این تالار بر بیست ستون استوار شده است و جلوی آن یک استخر بزرگ وجود دارد. در تالار اصلی آن نقّاشی‌های زیبایی به چشم می‌خورد. چرا با اینکه این کاخ بیست ستون دارد به آن چهلستون می‌گویند؟

پاسخ: زیرا تصویر بیست ستون کاخ در آب استخر مقابل آن منعکس می‌شود و با بیست ستون اصلی، چهل ستون دیده می‌شود.

۲ـ نقّاشان روی گنبد مساجد و مینیاتور‌های داخل کاخ‌ها، بیشتر چه نقش‌هایی کشیده‌اند؟

پاسخ: روی گنبد مسجدها بیشتر نقش‌های هندسی، گل‌وبوته، اسلیمی و آیات و کتیبه‌های خوش‌نویسی‌شده دیده می‌شود. در مینیاتورهای کاخ‌ها نیز نقش انسان‌ها، مراسم و جشن‌ها، طبیعت، درختان، گل‌ها، پرندگان و حیوانات به چشم می‌خورد.

۳ـ شهر اصفهان پل‌های مشهوری دارد که در زمان صفویه ساخته شده است. پرس‌وجو کنید و نام آنها را بنویسید. اگر توانستید عکس یکی از پل‌ها را هم در این محل بچسبانید.

پاسخ: سی‌وسه‌پل، پل خواجو و پل جویی از پل‌های مشهور ساخته‌شده در دوره صفویه هستند.

سفرنامه

این دو صفحه از دو سفرنامه برداشته شده است. آنها را بخوانید و مقایسه کنید. نکات مشترک و متفاوت آنها را بنویسید.

پاسخ:

آیا می‌توانید بگویید کدام‌یک از این دو مسافر قبل از دیگری به ایران آمده است؟ الف یا ب؟

پاسخ: مسافر «الف» پیش از مسافر «ب» به ایران آمده است؛ زیرا نوشته او اصفهان را در زمانی نشان می‌دهد که ساخت بناهای خوب تازه آغاز شده بود، اما مسافر «ب» از کاخ‌ها و ساختمان‌های باشکوه و فراوان شهر سخن می‌گوید.

شاه اسماعیل صفوی در اوایل قرن دهم هجری سلسله صفویه را تأسیس کرد. شاه عباس اول نیز اصفهان را به پایتختی انتخاب کرد. صفویان مذهب شیعه را مذهب رسمی کشور اعلام کردند و از عالمان دینی و ساخت مسجدها حمایت نمودند.

تشکیل حکومت قدرتمند و یکپارچه، رونق تجارت، برقراری امنیت در راه‌ها و شهرها و حمایت حاکمان از هنرمندان، صنعتگران و دانشمندان، چهار علت اصلی شکوفایی هنر و معماری در دوره صفویه بود.

در این دوره کالاهایی مانند ابریشم، پارچه‌های زربفت، سنگ‌های قیمتی و خشکبار صادر می‌شد. ساخت راه‌ها و کاروان‌سراها و تأمین امنیت، تجارت را آسان‌تر کرد. سفرنامه‌های جهانگردان نیز اطلاعات ارزشمندی درباره اصفهان و وضعیت این شهر در دوره‌های مختلف در اختیار ما می‌گذارند.