ترجمه و معنی درس پنجم عربی دوازدهم انسانی؛ صفحات ۷۲ تا ۷۶

۱- يا إلهي، يا إلهي / يا مُجيبَ الدَّعَواتِ

ترجمه: ای خدای من، ای خدای من؛ ای پاسخ‌دهنده و اجابت‌کننده دعاها.

واژه‌ها: إلهي: خدای من | مُجيب: پاسخ‌دهنده | الدَّعَوات: دعاها

۲- اِجْعَلِ الْيَوْمَ سَعيداً / وَ كَثيرَ الْبَرَكاتِ

ترجمه: امروز را فرخنده و پربرکت بگردان.

واژه‌ها: اِجْعَلْ: قرار بده، بگردان | الْيَوْم: امروز | سَعيداً: خوشبخت، فرخنده | الْبَرَكات: برکت‌ها

۳- وَ امْلَأِ الصَّدْرَ انْشِراحاً / وَ فَمي بِالْبَسَماتِ

ترجمه: و سینه را از شادمانی و دهانم را از لبخندها پر کن.

واژه‌ها: اِمْلَأْ: پر کن | الصَّدْر: سینه | اِنْشِراحاً: شادمانی و فراخی | فَمي: دهانم | الْبَسَمات: لبخندها

۴- وَ أَعِنّي في دُروسي / وَ أَداءِ الْواجِباتِ

ترجمه: و مرا در درس‌هایم و انجام تکالیف یاری کن.

واژه‌ها: أَعِنّي: مرا یاری کن | دُروسي: درس‌هایم | أَداء: انجام دادن | الْواجِبات: تکالیف

۵- وَ أَنِرْ عَقْلي وَ قَلْبي / بِالْعُلومِ النّافِعاتِ

ترجمه: و عقل و دلم را با دانش‌های سودمند روشن کن.

واژه‌ها: أَنِرْ: روشن کن | عَقْلي: عقلم | قَلْبي: دلم | الْعُلوم: دانش‌ها | النّافِعات: سودمند

۶- وَ اجْعَلِ التَّوفيقَ حَظّي / وَ نَصيبي فِي الْحَياةِ

ترجمه: و موفقیت را بخت و بهره من در زندگی قرار بده.

واژه‌ها: التَّوفيق: موفقیت | حَظّي: بختم | نَصيبي: بهره و نصیبم | الْحَياة: زندگی

۷- وَ امْلَأِ الدُّنْيا سَلاماً / شامِلاً كُلَّ الْجِهاتِ

ترجمه: و جهان را از صلحی فراگیر که همه جهت‌ها را دربرگیرد، پر کن.

واژه‌ها: الدُّنْيا: جهان | سَلاماً: صلح و آشتی | شامِلاً: فراگیر | كُلَّ الْجِهات: همه جهت‌ها و سوها

۸- وَ احْمِني وَ احْمِ بِلادي / مِنْ شُرورِ الْحادِثاتِ

ترجمه: و از من و کشورم در برابر بدی‌های حوادث و پیشامدهای ناگوار نگهداری کن.

واژه‌ها: اِحْمِني: از من نگهداری کن | اِحْمِ: نگهداری کن | بِلادي: کشورم | شُرور: بدی‌ها | الْحادِثات: حوادث و پیشامدها

عَيِّنِ الصَّحيحَ وَ الْخَطَأَ في ما أَرادَهُ الشّاعِرُ.

درست و نادرست را در آنچه شاعر خواسته است، مشخص کن.

يا أَيُّهَا الْأَوْلادُ الْمُؤَدَّبونَ، حافِظوا عَلىٰ نَظافَةِ الطَّبيعَةِ.

ای پسران مؤدب، پاکیزگی طبیعت را حفظ کنید.

گروه منادایی: أَيُّهَا الْأَوْلادُ

يا أَيَّتُهَا الْبَناتُ الْمُؤَدَّباتُ، حافِظْنَ عَلىٰ نَظافَةِ الطَّبيعَةِ.

ای دختران مؤدب، پاکیزگی طبیعت را حفظ کنید.

گروه منادایی: أَيَّتُهَا الْبَناتُ

اِخْتَبِرْ نَفْسَكَ. تَرْجِمِ الْجُمَلَ التّالِيَةَ؛ ثُمَّ عَيِّنِ الْمُنادىٰ.

خودت را بیازما. جمله‌های زیر را ترجمه کن؛ سپس منادا را مشخص کن.

۱- ﴿قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرونَ * لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدونَ * وَ لا أَنْتُمْ عابِدونَ ما أَعْبُدُ﴾ اَلْكافِرونَ: ۱ إِلىٰ ۳

ترجمه: بگو: ای کافران، آنچه را شما می‌پرستید، من نمی‌پرستم و شما نیز پرستنده آنچه من می‌پرستم نیستید.

گروه منادایی: أَيُّهَا الْكافِرونَ

۲- ﴿رَبِّ اجْعَلْني مُقيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتي رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاءِ﴾ إِبراهيم: ۴۰

ترجمه: پروردگارا، مرا برپادارنده نماز قرار بده و از نسل و فرزندانم نیز چنین قرار بده؛ پروردگارا، دعایم را بپذیر.

مناداها: رَبِّ و رَبَّنا

نکته: حرف ندای «يا» پیش از هر دو منادا حذف شده است: يا رَبّي و يا رَبَّنا.

۳- ﴿يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَريمِ﴾ اَلِانْفِطار: ۶

ترجمه: ای انسان، چه چیزی تو را در برابر پروردگار بزرگوارت فریب داد؟

گروه منادایی: أَيُّهَا الْإِنْسانُ

۴- ﴿رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادي لِلْإيمانِ …﴾ آلُ عِمْران: ۱۹۳

ترجمه: پروردگارا، همانا ما ندا‌دهنده‌ای را شنیدیم که به سوی ایمان فرا می‌خواند.

منادا: رَبَّنا

نکته: عبارت در اصل يا رَبَّنا است و حرف ندا حذف شده است.

۵- ﴿يا داوُدُ إِنّا جَعَلْناكَ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ …﴾ ص: ۲۶

ترجمه: ای داوود، همانا ما تو را در زمین جانشین قرار دادیم.

منادا: داوُدُ

۶- اَللّٰهُمَّ، إِنّي أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ، يا اَللهُ، يا رَحْمانُ … يا خَيْرَ الْغافِرينَ …، يا ساتِرَ كُلِّ مَعْيوبٍ …، يا غَفّارَ الذُّنوبِ …، يا مَنْ سَتَرَ الْقَبيحَ …، يا أَحْسَنَ الْخالِقينَ. مِنْ دُعاءِ الْجَوْشَنِ الْكَبيرِ

ترجمه: خدایا، همانا من به نامت از تو درخواست می‌کنم؛ ای خدا، ای بخشاینده، ای بهترین آمرزندگان، ای پوشاننده هر عیب‌داری، ای بسیار آمرزنده گناهان، ای آن‌که زشتی را پوشاند و ای بهترین آفرینندگان.

مناداها و گروه‌های منادایی:

اَللّٰهُمَّ ـ اَللهُ ـ رَحْمانُ ـ خَيْرَ الْغافِرينَ ـ ساتِرَ كُلِّ مَعْيوبٍ ـ غَفّارَ الذُّنوبِ ـ مَنْ سَتَرَ الْقَبيحَ ـ أَحْسَنَ الْخالِقينَ

• در ترجمه فعل‌های امر مانند اِجْعَلْ، اِمْلَأْ، أَعِنْ، أَنِرْ و اِحْمِ به مفهوم امری جمله توجه کنید.
• أَيُّها برای مذکر و أَيَّتُها برای مؤنث است و خود این دو کلمه ترجمه نمی‌شوند.
• در عباراتی مانند رَبَّنا و رَبِّ ممکن است حرف ندای «يا» حذف شده باشد.
• اَللّٰهُمَّ و يا اَللهُ هر دو به معنای «خدایا» هستند.
• در آیه وَ مِنْ ذُرِّيَّتي، حرف «مِنْ» به معنای «از» است؛ بنابراین ترجمه دقیق آن «و از نسل و فرزندانم نیز» خواهد بود.
• هنگام تعیین منادا، ترکیب‌هایی مانند أَيُّهَا الْكافِرونَ را به‌صورت یک گروه منادایی در نظر بگیرید.