جواب درس ۱۴ علوم ششم؛ پاسخ از گذشته تا آینده – صفحه ۱۰۲ تا ۱۰۶

پاسخ: می‌توانیم با استفاده از گوشی هوشمند یا تبلت متصل به اینترنت مسابقه را به صورت زنده تماشا کنیم. در صورت وجود امکانات لازم، وسایل دیگری مانند رایانه‌ی همراه یا گیرنده‌ی قابل حمل نیز می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند.

پاسخ: اطلاعاتی مانند صدا و تصویر با استفاده از فناوری‌های ارتباطی و به صورت سیگنال و امواج منتقل می‌شوند. ماهواره‌ها و شبکه‌های ارتباطی امکان می‌دهند این اطلاعات در مدت بسیار کوتاهی از فاصله‌های دور به ما برسند.

اطلاعات داده‌شده در کتاب: فرض کنید اطلاعات زیر از سه ماهواره‌ی مختلف درباره‌ی محل حضور یک فرد به دست آمده است.

ماهواره	فاصله‌ی فرد	شعاع دایره روی نقشه
ماهواره‌ی اول	۳۰۰۰ کیلومتر	۳ سانتی‌متر
ماهواره‌ی دوم	۲۰۰۰ کیلومتر	۲ سانتی‌متر
ماهواره‌ی سوم	۱۵۰۰ کیلومتر	۱/۵ سانتی‌متر

مقیاس نقشه: در این فعالیت فرض شده است که هر ۱ سانتی‌متر روی نقشه برابر با ۱۰۰۰ کیلومتر است.

پاسخ: در این مرحله فقط می‌دانیم فرد در فاصله‌ی ۳۰۰۰ کیلومتری از نقطه‌ی مربوط به ماهواره‌ی اول قرار دارد؛ بنابراین محل او می‌تواند هر نقطه‌ای روی محیط دایره‌ی اول باشد و هنوز نمی‌توان محل دقیق او را مشخص کرد.

پاسخ: دایره‌ی دوم را با مرکز نقطه‌ی قرمز مربوط به ماهواره‌ی دوم و شعاع ۲ سانتی‌متر رسم می‌کنیم.

پاسخ: اکنون فرد باید هم روی دایره‌ی اول و هم روی دایره‌ی دوم قرار داشته باشد؛ بنابراین محل او به نقطه یا نقطه‌های برخورد دو دایره محدود می‌شود، اما هنوز برای تعیین محل نهایی به اطلاعات ماهواره‌ی سوم نیاز داریم.

پاسخ: دایره‌ی سوم را با مرکز نقطه‌ی آبی مربوط به ماهواره‌ی سوم و شعاع ۱/۵ سانتی‌متر رسم می‌کنیم. این دایره از یکی از محل‌های ممکن به دست‌آمده از دو دایره‌ی قبلی عبور می‌کند.

پاسخ: علامت ضربدر را روی نقطه‌ی مشترک هر سه دایره قرار می‌دهیم.

پاسخ: علامت ضربدر نشان‌دهنده‌ی محل حضور فرد است؛ زیرا آن نقطه با هر سه فاصله‌ی داده‌شده از ماهواره‌ها سازگار است.

نمونه گزارش: فناوری‌های ارتباطی در هنگام حوادث طبیعی نقش بسیار مهمی دارند.

۱- ارسال هشدار: با استفاده از تلفن همراه، رادیو، تلویزیون و سامانه‌های ارتباطی می‌توان هشدارهای مربوط به سیل، طوفان یا خطرهای دیگر را سریع به مردم رساند.

۲- درخواست کمک: افراد آسیب‌دیده می‌توانند با تماس یا ارسال پیام، وضعیت خود را به نیروهای امدادی اطلاع دهند.

۳- تعیین موقعیت: فناوری‌های موقعیت‌یابی می‌توانند به مشخص کردن محل افراد و هدایت گروه‌های امدادی کمک کنند.

۴- هماهنگی نیروهای امدادی: گروه‌های امداد و نجات می‌توانند اطلاعات مناطق آسیب‌دیده و نیازهای مردم را سریع با یکدیگر مبادله کنند.

۵- ارتباط در فاصله‌های دور: ماهواره‌ها می‌توانند در انتقال اطلاعات از مناطق دور و گسترده نقش داشته باشند.

نتیجه: هرچه اطلاعات در هنگام حادثه سریع‌تر و دقیق‌تر منتقل شود، امکان امدادرسانی مناسب و نجات جان افراد بیشتر می‌شود.

بررسی شکل کتاب: انسان‌ها همیشه به ارتباط با یکدیگر نیاز داشته‌اند و برای این کار، روش‌ها و ابزارهای مختلفی ساخته‌اند. شکل کتاب روند تغییر برخی فناوری‌های ارتباطی را نشان می‌دهد:

آتش و دود ← چاپار ← تلگراف ← تلفن ← تلویزیون ← اینترنت ← گوشی هوشمند ← فناوری‌های آینده

با گذشت زمان، وسایل ارتباطی معمولاً توانسته‌اند اطلاعات را سریع‌تر، آسان‌تر، دقیق‌تر و به شکل‌های متنوع‌تری مانند متن، صدا و تصویر منتقل کنند.

ویژگی	آتش	چاپار	تلگراف	تلفن	تلویزیون	اینترنت	گوشی هوشمند
مزیت	در دسترس بودن	انتقال پیام به فاصله‌های دور	سرعت بیشتر نسبت به روش‌های قدیمی	ارتباط صوتی دوطرفه	تصویری بودن	انتقال سریع اطلاعات و دسترسی به منابع فراوان	قابل حمل و چندکاره بودن
محدودیت	پیام‌های بسیار محدود و وابستگی به دیده شدن	سرعت کم	زبان دشوار	نیاز به شبکه و تجهیزات ارتباطی	ارتباط عمدتاً یک‌طرفه	نیاز به تجهیزات، برق و زیرساخت ارتباطی	وابستگی به شارژ و شبکه‌ی ارتباطی

چرا وسایل ارتباطی در طول زمان تغییر کرده‌اند؟ وسایل و روش‌های ارتباطی برای حل مسئله‌ها و برطرف کردن محدودیت‌های روش‌های قبلی تغییر کرده‌اند. انسان تلاش کرده است اطلاعات را سریع‌تر، آسان‌تر، در فاصله‌ی بیشتر و با کیفیت بهتر منتقل کند؛ بنابراین طراحی و تولید فناوری‌های جدید همچنان ادامه دارد.

دو نمونه‌ی کتاب:
• تلفن‌هایی که با آنها می‌توان تمام ابزارهای الکترونیکی در منزل را کنترل کرد.
• تلفن‌هایی که می‌توان با چشم به آنها فرمان داد.

ایده‌های پیشنهادی:
۱- وسایلی که گفت‌وگو را به صورت تصویر سه‌بعدی نمایش دهند.
۲- ابزارهایی که بتوانند زبان‌های مختلف را هنگام گفت‌وگو به صورت هم‌زمان ترجمه کنند.
۳- عینک‌های هوشمندی که اطلاعات مورد نیاز را در میدان دید فرد نمایش دهند.
۴- تلفن‌ها و ابزارهایی که با حرکت چشم، صدا یا اشاره‌ی دست کنترل شوند.
۵- وسایل ارتباطی کوچک‌تر و سبک‌تری که بتوانند دستگاه‌های مختلف خانه و محل کار را از راه دور کنترل کنند.

پاسخ: طبق نمودار کتاب، حدود ۱۵ درصد دانش‌آموزان به چاقی مبتلا هستند.

پاسخ: گردن‌درد بیشترین مقدار را در نمودار دارد و حدود ۴۰ درصد دانش‌آموزان با آن درگیر هستند.

مشکل	عامل احتمالی مرتبط با استفاده‌ی نادرست
خشکی چشم	خیره شدن طولانی به صفحه و کمتر پلک زدن
سردرد	استفاده‌ی طولانی و بدون استراحت از صفحه‌نمایش
به‌هم‌ریختن خواب	استفاده‌ی زیاد از ابزارهای دیجیتال، به‌ویژه در ساعت‌های نزدیک خواب
کاهش تمرکز	استفاده‌ی بیش از اندازه و حواس‌پرتی مداوم هنگام انجام کارهای دیگر
گردن‌درد	خم کردن طولانی سر و قرار گرفتن گردن در وضعیت نامناسب
کمردرد	نشستن طولانی و نامناسب و کم‌تحرکی
چاقی	کم شدن فعالیت بدنی و افزایش زمان نشستن

مشکل	راه پیشنهادی برای پیشگیری
خشکی چشم	استراحت دادن منظم به چشم و نگاه کردن به فاصله‌ی دور
سردرد	کاهش استفاده‌ی طولانی و پیوسته و داشتن زمان‌های استراحت
به‌هم‌ریختن خواب	مدیریت زمان استفاده و کنار گذاشتن ابزار دیجیتال در زمان مناسب پیش از خواب
کاهش تمرکز	زمان‌بندی استفاده و دور کردن ابزارهای مزاحم هنگام درس و انجام تکالیف
گردن‌درد و کمردرد	درست نشستن، قرار دادن صفحه در موقعیت مناسب، تغییر وضعیت و انجام حرکات کششی
چاقی	کاهش زمان بی‌تحرکی و انجام فعالیت بدنی و ورزش روزانه

مراقبت از چشم هنگام استفاده از ابزارهای دیجیتال:
طبق متن کتاب، کاربران ابزارهای دیجیتال تقریباً یک پنجم حالت عادی پلک می‌زنند. به همین دلیل برای مراقبت از چشم پیشنهاد شده است:

هر ۲۰ دقیقه یک بار، به مدت ۲۰ ثانیه به فاصله‌ی حدود ۶ متر یا تقریباً ۲۰ قدمی خود نگاه کنید.

نکته‌ی مهم درس: فناوری‌های ارتباطی برای پاسخ دادن به نیازهای انسان و برطرف کردن محدودیت‌های روش‌های قبلی تغییر کرده‌اند. این فناوری‌ها ارتباط و دسترسی به اطلاعات را بسیار سریع‌تر و آسان‌تر کرده‌اند؛ اما استفاده‌ی درست و متعادل از ابزارهای دیجیتال نیز برای حفظ سلامت اهمیت دارد.

جمع‌بندی کوتاه درس چهاردهم علوم ششم: ماهواره‌ها در انتقال سریع اطلاعات و تعیین موقعیت نقش دارند. در فعالیت کتاب با رسم دایره‌هایی براساس فاصله‌ی فرد از سه ماهواره، محل حضور او از نقطه‌ی مشترک سه دایره تعیین می‌شود. ابزارهای ارتباطی از آتش و چاپار تا تلگراف، تلفن، تلویزیون، اینترنت و گوشی هوشمند پیوسته تغییر کرده‌اند تا ارتباط سریع‌تر و آسان‌تر شود. فناوری‌های ارتباطی در حوادث طبیعی نیز می‌توانند به هشدار، درخواست کمک و امدادرسانی کمک کنند. در کنار این مزایا، استفاده‌ی نادرست و طولانی از ابزارهای دیجیتال ممکن است با مشکلاتی مانند خشکی چشم، سردرد، اختلال خواب، کاهش تمرکز، گردن‌درد، کمردرد و چاقی همراه باشد.