جواب فعالیت های درس هفتم جغرافیا دهم؛ ویژگی های جمعیت ایران صفحه ۶۶ تا ۷۶
پاسخ کامل فعالیتهای درس هفتم جغرافیا دهم ویژگی های جمعیت ایران، شامل جواب فعالیتهای صفحات ۶۶، ۶۸، ۷۰، ۷۱، ۷۴، ۷۵ و ۷۶ کتاب.
در ادامه، جواب کامل فعالیتهای درس هفتم جغرافیا دهم «ویژگیهای جمعیت ایران» را به ترتیب صفحات ۶۶، ۶۸، ۷۰، ۷۱، ۷۴، ۷۵ و ۷۶ مشاهده میکنید.
جواب فعالیت ۱ صفحه ۶۶ جغرافیا دهم
| عوامل طبیعی اثرگذار بر پراکندگی جمعیت | عوامل انسانی اثرگذار بر پراکندگی جمعیت |
|---|---|
| خاک | حمل و نقل و ارتباطات |
| منابع آب و رودهای دائمی | سرمایه و فناوری |
| ناهمواریها و ارتفاع | سرمایهگذاری دولتها |
| پوشش گیاهی و وجود منابع معدنی | پیشینه و سابقۀ تاریخی |
جواب فعالیت ۲ صفحه ۶۶ جغرافیا دهم
پاسخ پیشنهادی: این پاسخ به محل زندگی دانشآموز بستگی دارد.
در شهرهای بزرگ معمولاً عوامل انسانی مانند فرصتهای شغلی، دانشگاهها، مراکز درمانی، امکانات رفاهی و راههای ارتباطی نقش بیشتری در جذب جمعیت دارند.
در بسیاری از روستاها نیز عواملی مانند دسترسی به آب، خاک مناسب، کشاورزی، اشتغال و دسترسی به خدمات میتواند باعث ماندگاری یا مهاجرت جمعیت شود.
نمونۀ کوتاه: در شهری صنعتی، ایجاد کارخانه و فرصتهای شغلی میتواند مهاجران بیشتری جذب کند؛ اما کمبود آب و اشتغال در یک روستا ممکن است موجب کاهش جمعیت آن شود.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۶۸ جغرافیا دهم
جواب فعالیت ۴ صفحه ۷۰ جغرافیا دهم
پاسخ: سهم گروههای سنی در طول زمان ثابت نمیماند. مهمترین عوامل تغییر آنها عبارتاند از:
• افزایش یا کاهش میزان موالید
• تغییر میزان مرگومیر و امید به زندگی
• مهاجرت افراد در سنین مختلف
• بهبود بهداشت و خدمات درمانی
• سیاستهای تشویق یا کنترل جمعیت
• افزایش سن نسلهای پرجمعیت و انتقال آنها از یک گروه سنی به گروه دیگر
جواب فعالیت ۵ صفحه ۷۱ جغرافیا دهم
مقایسهای بین هرم سنی ایران در سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ انجام دهید و تغییرات آن را بررسی کنید.
گروههای سنی ایران را در سال ۱۳۹۵ مورد بررسی قرار دهید.
بیشترین جمعیت در کدام گروه سنی مشاهده میشود؟ این گروه سنی چه ویژگیهایی دارد؟
چه مزایا و محدودیتهایی را برای کشور ما ایجاد میکنند؟
پاسخ: مقایسۀ سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵: برآمدگی هرم جمعیتی طی پنج سال به گروههای سنی بالاتر منتقل شده است؛ یعنی نسل پرجمعیت کشور به تدریج از دورۀ جوانی وارد سنین بزرگسالی شده است.
گروههای عمدۀ سنی در سال ۱۳۹۵:
• کودکان و نوجوانان، تولد تا ۱۴ سال: ۲۴ درصد
• جوانان، ۱۵ تا ۲۹ سال: ۲۵٫۱ درصد
• بزرگسالان، ۳۰ تا ۶۴ سال: ۴۴٫۸ درصد
• سالمندان، ۶۵ سال و بیشتر: ۶٫۱ درصد
بنابراین در تقسیمبندی چهارگانۀ کتاب، بزرگسالان بیشترین سهم جمعیت کشور را تشکیل میدهند. در هرم پنجسالۀ ۱۳۹۵ نیز برجستگی زیادی در گروههای حدود ۳۰ تا ۳۴ سال دیده میشود.
مزایا: وجود نیروی کار فراوان، افزایش ظرفیت تولید و فعالیت اقتصادی و برخورداری از نیروی انسانی آموزشپذیر.
محدودیتها: نیاز زیاد به شغل، مسکن و خدمات و همچنین ضرورت برنامهریزی برای سالمند شدن همین جمعیت در سالهای آینده.
ـ میزان رشد موالید در کدام کشور بیشتر است؟
پاسخ: هرم مطلوب بهتر است قاعدهای متعادل، بخش میانی نسبتاً پهن و رأسی که بهتدریج باریک میشود داشته باشد.
• قاعده نباید بسیار پهن باشد تا رشد جمعیت بیش از ظرفیت کشور نشود.
• قاعده نباید بسیار باریک باشد تا در آینده کمبود نیروی جوان ایجاد نشود.
• بخش میانی مناسب، نشاندهندۀ نیروی فعال کافی است.
• کاهش تدریجی عرض هرم در سنین بالا، تعادل میان نسلها را نشان میدهد.
برای رسم شماتیک: قاعده را با پهنای متوسط، قسمت میانی را تقریباً هماندازۀ قاعده و بخشهای بالایی را بهتدریج باریکتر رسم کنید.
جواب فعالیت ۶ صفحه ۷۴ جغرافیا دهم
پاسخ: براساس نمودار کتاب، تهران، خراسان رضوی، اصفهان، فارس و البرز از استانهایی هستند که سهم بالایی در مهاجرپذیری این دوره داشتهاند.
مهمترین دلایل مهاجرپذیری این استانها عبارتاند از: تمرکز فرصتهای شغلی، مراکز صنعتی و خدماتی، دانشگاهها، امکانات درمانی، راههای ارتباطی و جاذبههای اقتصادی.
مهاجرپذیرترین استان، تهران است. تمرکز بسیاری از مشاغل، خدمات اداری، آموزشی، درمانی و اقتصادی در تهران از مهمترین دلایل جذب مهاجر به این استان است.
جواب فعالیت ۷ صفحه ۷۵ جغرافیا دهم
نمونه برای استان بوشهر: بند ۲ که بر حفظ و جذب جمعیت در مناطق مرزی، کمتراکم و سواحل خلیج فارس و دریای عمان تأکید دارد، با شرایط استان بوشهر تناسب زیادی دارد.
برای اجرای آن میتوان زیرساختهای حملونقل و آبرسانی را توسعه داد، از سرمایهگذاری در صنایع و مشاغل دریایی حمایت کرد، امکانات آموزشی و درمانی را افزایش داد و فرصتهای شغلی پایدار در شهرها و روستاهای ساحلی ایجاد کرد. این اقدامات میتواند از مهاجرت جمعیت به مناطق دیگر جلوگیری کند و به ماندگاری جمعیت کمک کند.
جواب فعالیت ۸ صفحه ۷۵ جغرافیا دهم
با توجه به اطلاعات داده شده نقشه را شمارهگذاری کنید.
| شماره | محل یا مسیر درج روی نقشه |
|---|---|
| ۱ | مسیر مهاجرت آریاییها از شمال دریای خزر به جنوب دریای خزر و ایران |
| ۲ | شمالشرق ایران؛ محل اسکان قبایل کرد در زمان شاه عباس |
| ۳ | مهاجرت روستاییان به شهرهای بزرگ کشور پس از اصلاحات ارضی |
| ۴ | مسیر مهاجرت از سیستان به سرزمین گرگان در شمالشرق کشور |
جواب فعالیت ۹ صفحه ۷۶ جغرافیا دهم
شهر آبادان در استان خوزستان و جنوب غربی ایران واقع شده است. یکی از بزرگترین پالایشگاههای نفت جهان در این شهر قرار دارد، همچنین یکی از مناطق آزاد بازرگانی کشور محسوب میشود.
با وقوع جنگ تحمیلی رژیم بعثی عراق علیه ایران این شهر تقریباً خالی از سکنه شد و پس از بازگشت ساکنان بازسازی این شهر آغاز گشت.
با توجه به سؤالات داده شده با یکدیگر گفتوگو کنید؛ سپس پاسخ خود را ارائه نمایید.
اطلاعات داده شده از شهر آبادان، تغییرات جمعیتی این شهر را طی چند دهه نشان میدهد.
ـ مهاجرت اجباری و اختیاری مربوط به چه سالهایی میباشد؟
پاسخ: مهاجرت اجباری: سال ۱۳۵۹؛ با آغاز جنگ تحمیلی بسیاری از ساکنان برای حفظ جان خود ناچار به ترک آبادان شدند.
مهاجرت اختیاری: سالهای ۱۳۱۷، ۱۳۴۲ و ۱۳۹۲ با گسترش فعالیتهای پالایشگاهی، رونق فعالیتهای نفتی و سپس ایجاد منطقۀ آزاد اروند، زمینه جذب نیروی کار و مهاجرت اختیاری به آبادان فراهم شد.
پاسخ: عوامل انسانی: احداث پالایشگاه، رونق صادرات و صنایع نفتی، ایجاد منطقۀ آزاد اروند، فرصتهای شغلی و همچنین جنگ تحمیلی.
عوامل طبیعی و جغرافیایی: وجود منابع نفتی، قرار گرفتن آبادان در ناحیۀ مرزی و موقعیت مناسب آن در کنار اروندرود و راههای آبی جنوب کشور.
در نتیجه، عوامل اقتصادی در دورههایی باعث جذب جمعیت شدهاند؛ اما جنگ در سال ۱۳۵۹ موجب یک مهاجرت اجباری و گسترده از شهر شده است.
⭐ نکات مهم امتحانی درس هفتم:
• رشد طبیعی جمعیت از تفاوت موالید و مرگومیر به دست میآید.
• اگر مهاجرت را نیز در محاسبۀ تغییر جمعیت وارد کنیم، رشد مطلق جمعیت به دست میآید.
• چهار گروه عمدۀ سنی در کتاب: کودکان و نوجوانان، جوانان، بزرگسالان و سالمندان هستند.
• مهاجرت جابهجایی بین دو واحد جغرافیایی و ترک یک سرزمین و اسکان در سرزمین دیگر است.
• مهاجرت میتواند بر ترکیب سنی و جنسی، اشتغال، قیمت زمین و مسکن، امکانات، فرهنگ و زبان مبدأ و مقصد اثر بگذارد.
• در نمودار کتاب، تهران مهاجرپذیرترین استان در دورۀ مورد بررسی است.
