جواب درک و دریافت روان خوانی ارمیا صفحه ۱۴۹ فارسی دوازدهم
پاسخ کامل سوالات درک و دریافت روان خوانی ارمیا فارسی دوازدهم صفحه ۱۴۹، شامل بررسی شخصیت ارمیا و مفهوم توکل و یاری خداوند.
در این مطلب، جواب درک و دریافت روانخوانی «ارمیا» فارسی دوازدهم صفحه ۱۴۹ را بررسی میکنیم. فعالیتهای این بخش به شناخت شخصیت اصلی داستان و همچنین تحلیل مفهوم توکل و نقش ارادۀ الهی در پیروزی انسان اختصاص دارند.
برای پاسخ به سؤال اول باید رفتار ارمیا را از خلال اتفاقهای داستان بررسی کنیم. در سؤال دوم نیز باید ارتباط میان آیۀ «وَ ما رَمَیْتَ…»، بیت سنایی و رفتار سهراب در میدان نبرد را توضیح دهیم.
جواب سوال ۱ درک و دریافت روان خوانی ارمیا
ارمیا رزمندهای جوان است که رفتار و احساسات او در بخشهای مختلف داستان بهخوبی نشان داده میشود. از مهمترین ویژگیهای رفتاری او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱- صمیمی و خوشروحیه است: در آغاز داستان همراه سهراب و مصطفی میخندد و در شوخیهای دوستانه آنان شرکت میکند. با وجود نزدیک شدن تانکهای دشمن، از مصاحبت با دوستانش لذت میبرد.
۲- با مفاهیم دینی و قرآن آشناست: وقتی سهراب معنی عبارت «وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی» را میپرسد، ارمیا میتواند مفهوم آن را توضیح دهد.
۳- فرمانپذیر و مسئولیتپذیر است: هنگامی که سهراب از او میخواهد برای آوردن نیرو و آرپیجی به سمت دیگر برود، ارمیا بدون درنگ اسلحۀ خود را برمیدارد و دستور را اجرا میکند.
۴- شجاع است، اما احساسات انسانی و طبیعی دارد: او در میدان جنگ وظیفۀ خود را انجام میدهد و حتی هنگام روبهرو شدن با نیروهای عراقی برای دفاع از خود دست به سلاح میبرد؛ اما در همان حال، ترس و اضطراب طبیعی جنگ را نیز تجربه میکند. این ویژگی باعث شده شخصیت او واقعی و باورپذیر باشد؛ زیرا شجاعت به معنای نترسیدن نیست، بلکه به معنای ادامۀ وظیفه با وجود ترس و خطر است.
۵- عاطفی و دوستداشتنی است: پس از مجروح شدن و شهادت سهراب، ارمیا بهشدت تحت تأثیر قرار میگیرد. سرش را روی سینۀ او میگذارد و نمیتواند بهراحتی مرگ دوستش را بپذیرد.
۶- به دوستان خود وابستگی عاطفی دارد: در پایان داستان، همچنان با سهراب مانند زمانی که زنده بود سخن میگوید و عبارت شوخیآمیز آغاز داستان «اسم آقا سهراب صلوات دارد» را دوباره تکرار میکند. این رفتار نشاندهندۀ اندوه، ناباوری و علاقۀ عمیق او به سهراب است.
جواب سوال ۲ درک و دریافت روان خوانی ارمیا
انفال / ۱۷
مقصود این نیست که انسان هیچ نقشی در انجام عمل ندارد؛ بلکه انسان تلاش و وظیفۀ خود را انجام میدهد، اما قدرت، توفیق و اثرگذاری نهایی به اراده و یاری خداوند وابسته است.
که خطّی کز خرد خیزد، تو آن را از بَنان بینی
سنایی
همانگونه که انگشت ابزار نوشتن است و اندیشه عامل اصلی شکلگیری نوشته، اسباب و تواناییهای ظاهری نیز ابزارند و قدرت حقیقی و نتیجۀ نهایی با ارادۀ خداوند تحقق پیدا میکند.
یزدان: خداوند.
ارکان: جمع «رکن»؛ پایهها و عناصر؛ در اینجا عوامل و اسباب ظاهری جهان.
کوتهدیدگی: سطحینگری و نداشتن نگاه عمیق.
خرد: عقل و اندیشه.
بَنان: سرانگشتان و انگشتان.
نباید اسباب و ابزارهای ظاهری را مستقل از ارادۀ خداوند بدانیم.
در ظاهر، انسان تیر میاندازد؛ اما قدرت، توان و تأثیر نهایی آن به ارادۀ خدا وابسته است. همچنین در ظاهر، انگشتان انسان خط مینویسند؛ اما حقیقت آن است که اندیشه و خرد فرمان حرکت انگشتان را صادر میکند. سنایی با این مثال نشان میدهد که نباید تنها به عامل ظاهری توجه کرد و از سبب و منشأ اصلی غافل شد.
در ابتدای داستان، مصطفی آیه «وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی» را میخواند و ارمیا مفهوم آن را برای سهراب توضیح میدهد.
ابتدا این آیه موضوع یک گفتوگوی دوستانه و حتی شوخی میان سه رزمنده است؛ اما کمی بعد، هنگامی که سهراب میخواهد دوباره به تانک دشمن شلیک کند، از دوستانش میپرسد: «آن آیه که خواندید چی بود؟»
پس آیه را زیر لب تکرار میکند و شلیک میکند. این رفتار نشان میدهد سخن مصطفی در ذهن او اثر گذاشته است. سهراب با اینکه مهارت و شجاعت خود را به کار میگیرد، نتیجۀ کار را تنها حاصل توان شخصی خود نمیداند؛ بلکه با توکل به خدا وارد میدان میشود.
سلاح را آماده میکند،
نشانه میگیرد،
به دشمن شلیک میکند،
و در همان حال به خدا توکل دارد.
پس در این متن، تلاش انسان و توکل به خدا در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
در بیت سنایی: خط در ظاهر از انگشت پدید میآید، اما عامل اصلی آن اندیشه و خرد است.
در داستان ارمیا: سهراب مهارت و توان خود را به کار میگیرد، اما به قدرت شخصی خود مغرور نمیشود و با یاد خدا و توکل به او میجنگد.
بنابراین وجه مشترک هر سه، توجه به عامل حقیقی در پس اسباب ظاهری و توکل به خداوند است.
نکات مهم امتحانی درک و دریافت ارمیا
شخصیت اصلی داستان: ارمیا.
ویژگیهای ارمیا: صمیمی، مؤمن، شجاع، مسئولیتپذیر، فرمانپذیر و عاطفی.
ویژگی مهم شخصیتپردازی ارمیا: در کنار شجاعت، ترس و اضطراب طبیعی او نیز نشان داده میشود؛ بنابراین شخصیت او واقعی و انسانی است.
آیۀ مهم: «وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی»
مفهوم آیه: انسان عمل و تلاش میکند، اما قدرت و اثر نهایی به ارادۀ خداوند وابسته است.
یزدان: خداوند.
ارکان: عناصر و اسباب ظاهری.
کوتهدیدگی: سطحینگری.
بَنان: انگشتان.
رابطۀ خط و بنان در بیت: انگشت ابزار نوشتن است، اما اندیشه عامل اصلی پدید آمدن خط است.
رابطۀ بیت با آیه: نباید تنها عامل ظاهری را منشأ حقیقی اثر بدانیم.
نمود این اندیشه در داستان: سهراب پیش از شلیک آیه را زیر لب تکرار میکند و با توکل به خدا به دشمن حمله میکند.
نکتۀ کلیدی: توکل در این داستان به معنای کنار گذاشتن تلاش نیست؛ بلکه تلاش و انجام وظیفه همراه با اعتماد به خداوند است.
