مطالب درسی

معنی گنج حکمت همت فارسی یازدهم؛ آرایه‌ها و معنی کلمات صفحه ۱۶

معنی و مفهوم گنج حکمت همت فارسی یازدهم صفحه ۱۶، همراه با بازگردانی متن، معنی واژگان، آرایه‌های ادبی و نکات زبانی.

در این مطلب معنی گنج حکمت همت فارسی یازدهم صفحه ۱۶ را به زبان ساده بررسی می‌کنیم. معنی روان حکایت، معنی کلمات دشوار، آرایه‌های ادبی و پیام و مفهوم گنج حکمت «همّت» را در ادامه می‌خوانید.

📘 مشخصات این بخش:
کتاب: فارسی یازدهم
بخش: گنج حکمت
عنوان: همّت
صفحه: ۱۶
موضوع: نقش اراده، همت و غیرت در غلبه بر دشواری‌ها

معنی گنج حکمت همت فارسی یازدهم صفحه ۱۶

موری را دیدند که به زورمندی کمر بسته و ملخی را ده برابر خود برداشته. به تعجّب گفتند: «این مور را ببینید که [بار] به این گرانی چون می‌کشد؟»
✓ معنی روان: مورچه‌ای را دیدند که با قدرت و اراده آمادۀ کار شده و ملخی را که ده برابر خودش بود، بلند کرده و با خود می‌برد. با شگفتی گفتند: «این مورچه را ببینید؛ چگونه چنین بار سنگینی را حمل می‌کند؟»

واژه‌ها: مور: مورچه؛ زورمندی: قدرت و توانایی؛ کمر بستن: آماده و مصمم شدن برای انجام کاری؛ تعجّب: شگفتی؛ گران: سنگین؛ چون: در اینجا چگونه؛ کشیدن: در اینجا حمل کردن.

آرایه‌ها: کمر بستن: کنایه از آماده و مصمم شدن برای انجام کاری؛ نسبت دادن رفتار و حالت انسانی به مورچه، متن را به شیوۀ داستان‌های تمثیلی و شخصیت‌بخشی به جانوران نزدیک کرده است.

⭐ مفهوم: با اراده و همت قوی می‌توان کارهایی انجام داد که در ظاهر بسیار دشوار و فراتر از توان انسان به نظر می‌رسند.
مور چون این بشنید، بخندید و گفت: «مردان، بار را به نیروی همّت و بازوی حمیّت کشند، نه به قوّت تن.»
✓ معنی روان: مورچه وقتی این سخن را شنید، خندید و گفت: «انسان‌های بزرگ و بااراده، بارهای سنگین و دشواری‌های زندگی را با نیروی اراده و غیرت تحمل می‌کنند، نه فقط با قدرت جسمانی.»

واژه‌ها: چون: هنگامی که، وقتی که؛ مردان: در اینجا انسان‌های بزرگ، بااراده و جوانمرد؛ همّت: اراده و عزم نیرومند؛ بازو: در اینجا نماد قدرت و توان؛ حمیّت: غیرت، جوانمردی و مردانگی؛ قوّت: توان و نیرو؛ تن: بدن.

آرایه‌ها: نیروی همّت: اضافه تشبیهی؛ بازوی حمیّت: اضافه استعاری؛ بازو: مجاز از نیرو و توانایی؛ همّت / حمیّت: تناسب معنایی؛ بازو / تن: مراعات نظیر؛ سخن گفتن و خندیدن مورچه نیز نمونه‌ای از تشخیص (جان‌بخشی) است.

نکته زبانی: واژۀ «چون» در بخش نخست حکایت به معنی «چگونه» و در عبارت «مور چون این بشنید» به معنی «هنگامی که / وقتی که» به کار رفته است.

⭐ مفهوم: توان واقعی انسان تنها به نیروی جسمانی او وابسته نیست؛ اراده، غیرت و همت می‌تواند انسان را در انجام کارهای دشوار یاری کند.

معنی کلمات گنج حکمت همت فارسی یازدهم

مور: مورچه
زورمندی: قدرت و توانایی
کمر بستن: آماده و مصمم شدن برای انجام کاری
گران: سنگین
همّت: اراده و عزم نیرومند
حمیّت: غیرت، جوانمردی و مردانگی
قوّت: توان و نیرو
تن: بدن

آرایه های ادبی گنج حکمت همت

کمر بستن: کنایه از آماده و مصمم شدن برای انجام کار
نیروی همّت: اضافه تشبیهی
بازوی حمیّت: اضافه استعاری
بازو: مجاز از قدرت و توانایی
بازو / تن: مراعات نظیر
خندیدن و سخن گفتن مور: تشخیص یا جان‌بخشی

پیام گنج حکمت همت فارسی یازدهم چیست؟

پیام اصلی: قدرت حقیقی انسان تنها در نیروی جسمانی او نیست؛ اراده، همت، غیرت و پشتکار می‌تواند انسان را قادر سازد بر مشکلات بزرگ غلبه کند. همان‌گونه که مورچه با وجود جثۀ کوچک خود بار بسیار سنگینی را حمل می‌کند، انسان با ارادۀ قوی نیز می‌تواند کارهایی انجام دهد که در ابتدا دشوار یا حتی ناممکن به نظر می‌رسند.

منظور از نیروی همت و بازوی حمیت چیست؟

منظور نویسنده این است که برای انجام کارهای دشوار، اراده و غیرت از نیروی جسمانی مهم‌تر است. «نیروی همت» به قدرت اراده و «بازوی حمیت» به نیروی حاصل از غیرت و جوانمردی اشاره دارد. بنابراین مورچه نیز سنگینی بار را نتیجۀ قدرت بدن خود نمی‌داند، بلکه آن را حاصل اراده و همت معرفی می‌کند.

خلاصه گنج حکمت همت فارسی یازدهم

خلاصه: مردم مورچه‌ای را دیدند که ملخی بسیار بزرگ‌تر از خودش را حمل می‌کرد و از توانایی او شگفت‌زده شدند. مورچه در پاسخ گفت که انسان‌های بزرگ، کارهای دشوار را نه فقط با نیروی جسمانی، بلکه با همت، اراده و غیرت انجام می‌دهند.

نکات مهم امتحانی گنج حکمت همت

همّت: اراده و عزم نیرومند
حمیّت: غیرت، جوانمردی و مردانگی
کمر بستن: کنایه از آماده و مصمم شدن
نیروی همّت: اضافه تشبیهی
بازوی حمیّت: اضافه استعاری
چون: یک‌بار به معنی «چگونه» و بار دیگر به معنی «هنگامی که» به کار رفته است.
پیام: اراده و همت می‌تواند از قدرت جسمانی مؤثرتر باشد.
بیشتر بخوانید:
اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا