آنچه در این مطلب خواهید دید
جواب فعالیت های بخش 1 تفکر هفتم
جواب فعالیت های بخش 1 تفکر هفتم: درس اول کتاب تفکر و سبک زندگی هفتم با عنوان «تفکر درباره تفکر» یکی از درسهای مهم بخش تفکر و پژوهش است. در این درس با مفاهیمی مانند عقل، دانش، تجربه و تفکر آشنا میشویم و یاد میگیریم برای حل مسائل مختلف، فقط به دانستههای خود اکتفا نکنیم؛ بلکه با دقت فکر کنیم، موضوع را بررسی کنیم و از تجربههای خود و دیگران نیز استفاده کنیم.
گفت و گو کنید صفحه ۹ تفکر هفتم
چه فکری به ذهن کلاغ رسید؟
پاسخ: کلاغ متوجه شد که نمیتواند به راحتی آب داخل کوزه را بنوشد. بنابراین سنگریزههای کوچکی را از اطراف جمع کرد و آنها را یکییکی داخل کوزه انداخت. با اضافه شدن سنگریزهها، سطح آب کمکم بالا آمد و در نهایت کلاغ توانست به آب دسترسی پیدا کند و تشنگی خود را برطرف کند.
چگونه این فکر به ذهن کلاغ رسید؟
پاسخ: کلاغ با دقت به مشکل خود توجه کرد و برای پیدا کردن راهحل، فکر و اندیشه خود را به کار گرفت. او به جای اینکه از کنار مشکل عبور کند، شرایط را بررسی کرد و راهی برای حل آن پیدا کرد.
این داستان میتواند نشاندهنده موقعیتی باشد که ممکن است انسان با آن مواجه شود. در این داستان، کلاغ برای حل مشکل از کدام یک از موارد استفاده کرد؟ «عقل، دانش یا تجربه»؟
پاسخ: در این داستان، کلاغ بیشتر از عقل و قدرت فکر کردن خود استفاده کرد؛ زیرا با بررسی شرایط، راهحلی برای مشکل پیدا کرد و متوجه شد که ریختن سنگریزهها میتواند سطح آب را بالا بیاورد.
جواب سوالات صفحه ۱۰ تفکر هفتم
به نظر شما کدام یک از این سه مورد در زندگی انسان اهمّیت بیشتری دارند؟ عقل، دانش یا تجربه؟
پاسخ: هر سه مورد در زندگی انسان اهمیت زیادی دارند و در موقعیتهای مختلف به یکدیگر کمک میکنند؛ اما عقل نقش اساسیتری دارد. انسان با کمک عقل میتواند از دانش و تجربه خود به شکل درست استفاده کند و در موقعیتهای مختلف تصمیم مناسب بگیرد.
آیا همه انسان های عاقل حتما با تجربه اند؟
پاسخ: خیر. ممکن است فردی قدرت تفکر و تشخیص خوبی داشته باشد، اما به دلیل سن کم یا نداشتن فرصت کافی، تجربه زیادی کسب نکرده باشد. تجربه معمولاً در اثر گذشت زمان و روبهرو شدن با موقعیتهای مختلف به دست میآید.
آیا همه انسانهای باتجربه عاقل اند؟
پاسخ: خیر. داشتن تجربه به تنهایی به معنی عاقل بودن نیست. ممکن است فردی تجربههای زیادی داشته باشد، اما در استفاده از آنها تصمیم درستی نگیرد یا نتواند شرایط جدید را بهخوبی تحلیل کند.
آیا دانشمند بودن به معنای عاقل بودن است؟
پاسخ: خیر. دانشمند بودن نشان میدهد فرد در یک یا چند زمینه علمی دانش زیادی دارد، اما عقل و خرد فقط به میزان اطلاعات علمی وابسته نیست. عاقل بودن به توانایی تشخیص درست از نادرست و تصمیمگیری مناسب نیز مربوط میشود.
آیا همه کسانی که دانش بیشتری دارند، عاقل ترند؟
پاسخ: خیر. افزایش دانش لزوماً به معنای افزایش عقل نیست. ممکن است شخصی اطلاعات زیادی داشته باشد، اما در استفاده از آنها تصمیم مناسبی نگیرد. مهم این است که انسان بتواند دانستههای خود را به شکل درست و عاقلانه به کار ببرد.
میزان عقل، دانش و تجربه انسان ها را چگونه می توان فهمید؟ آیا راه فهمیدن هر سه مورد یکی است؟
پاسخ: خیر، برای شناخت میزان عقل، دانش و تجربه نمیتوان دقیقاً از یک روش استفاده کرد.
- عقل: بیشتر از شیوه تصمیمگیری، نوع رفتار و توانایی فرد در تشخیص درست از نادرست شناخته میشود.
- دانش: از میزان اطلاعات، آگاهی و توانایی فرد در بهکارگیری آموختههایش میتوان شناخت.
- تجربه: از کارهایی که فرد در گذشته انجام داده و آموختههایی که از موقعیتهای مختلف به دست آورده است، قابل تشخیص است.
بنابراین ممکن است فردی دانش زیادی داشته باشد، اما تجربه کمی داشته باشد یا فرد دیگری تجربه فراوانی داشته باشد ولی دانش علمی کمتری داشته باشد.
فعالیت تکمیلی در کلاس صفحه ۱۰ و ۱۱ تفکر هفتم
به نظر شما تفکر یعنی چه؟ تفکر درباره یک موضوع چگونه شروع می شود؟
پاسخ: تفکر یعنی اندیشیدن و بررسی کردن یک موضوع در ذهن برای رسیدن به شناخت، تصمیم یا راهحل مناسب. معمولاً تفکر زمانی آغاز میشود که با یک مسئله، پرسش یا موضوع روبهرو شویم و بخواهیم درباره آن پاسخ یا راهحلی پیدا کنیم.
به بیان ساده، وقتی چیزی ذهن ما را درگیر میکند و برای پیدا کردن پاسخ آن شروع به فکر کردن میکنیم، فرایند تفکر شکل میگیرد.
آیا هر کس که فکر می کند، عاقلانه عمل می کند؟ پاسخ خود را با مثال توضیح دهید.
پاسخ: خیر. فکر کردن به تنهایی به این معنا نیست که نتیجه تفکر حتماً درست و عاقلانه خواهد بود. ممکن است فرد درباره یک موضوع فکر کند، اما به دلیل تصمیم اشتباه یا نادیده گرفتن پیامدهای کار، در مرحله عمل رفتار مناسبی نداشته باشد.
برای مثال، ممکن است فردی درباره ضررهای سیگار برای سلامتی اطلاعات داشته باشد و حتی درباره آنها فکر کند، اما باز هم سیگار بکشد. بنابراین فکر کردن و عاقلانه عمل کردن دقیقاً یکسان نیستند.
جملات زیر را کامل کنید.
فکر کردن با عاقل بودن شباهت دارد؛ چون
پاسخ: چون هر دو با ذهن، اندیشه و قدرت خرد انسان ارتباط دارند و در هر دو مورد، انسان از توانایی ذهنی خود برای بررسی مسائل استفاده میکند.
فکر کردن و عاقل بودن یکی نیستند؛ چون
پاسخ: زیرا هر فکری الزاماً به تصمیم درست و عاقلانه منتهی نمیشود. تفکر میتواند درباره یک موضوع شکل بگیرد، اما زمانی که این تفکر با هدف و جهت درست همراه شود و انسان را به انتخاب مناسب برساند، میتوان از تعقل و خردمندی سخن گفت.
درک خود از معنای واژه های عقل، دانش و تجربه را بر اساس گفتگو های کلاس بنویسید.
پاسخ:
عقل: توانایی ذهنی انسان برای اندیشیدن، تشخیص درست از نادرست، بررسی پیامدها و انتخاب راه مناسب است.
دانش: مجموعه اطلاعات و آگاهیهایی است که انسان از راههایی مانند آموزش، مطالعه، مشاهده و یادگیری به دست میآورد.
تجربه: آگاهی و مهارتی است که فرد در نتیجه انجام کارها و روبهرو شدن با اتفاقها و موقعیتهای مختلف زندگی کسب میکند.
هر یک از شما سعی کنید مدلی تصویری برای رابطه عقل، دانش و تجربه رسم کنید.
پاسخ پیشنهادی: میتوان رابطه این سه مفهوم را به شکل یک مثلث نشان داد که عقل، دانش و تجربه سه ضلع آن هستند. دانش اطلاعات لازم را در اختیار انسان قرار میدهد، تجربه به او کمک میکند از آموختههای گذشته استفاده کند و عقل این اطلاعات و تجربهها را بررسی میکند تا فرد بتواند تصمیم مناسبتری بگیرد.
بنابراین این سه مورد در کنار یکدیگر میتوانند به انسان برای تفکر بهتر و تصمیمگیری عاقلانهتر کمک کنند.
فعالیت در خانه صفحه ۱۲ تفکر هفتم
وقتی به تنهایی درباره موضوعی فکر میکنیم، چه روشها، قواعد و اصولی را باید رعایت کنیم؟
پاسخ: هنگام فکر کردن به تنهایی، ابتدا باید موضوع را بهخوبی مشخص کنیم و ذهن خود را روی همان موضوع متمرکز نگه داریم. بهتر است مسئله را از جنبههای مختلف بررسی کنیم و اگر لازم بود نکات و ایدههای خود را روی کاغذ بنویسیم تا افکارمان منظمتر شوند.
همچنین باید تلاش کنیم مسائل نامرتبط ذهنمان را از موضوع اصلی دور نکنند. استفاده از روشهای حل مسئله و بررسی راهحلهای مختلف نیز میتواند به تفکر بهتر کمک کند.
وقتی به طور جمعی (در کلاس درس یا گروه دوستان و آشنایان) دربارهٔ موضوعی فکر و گفت و گو میکنیم، چه قواعد و اصولی را باید رعایت کنیم؟
پاسخ:
برای اینکه گفتوگوی گروهی نتیجه خوبی داشته باشد، لازم است چند اصل مهم را رعایت کنیم:
- به نظرهای دیگران احترام بگذاریم.
- هنگام صحبت کردن دیگران، سخن آنها را قطع نکنیم.
- هیچکس را به دلیل نظرش مسخره نکنیم.
- اجازه دهیم هر فرد فرصت بیان دیدگاه خود را داشته باشد.
- با دقت به صحبتهای اعضای گروه گوش کنیم.
- موضوع اصلی گفتوگو را فراموش نکنیم.
- اگر ایدهای به ذهنمان رسید، آن را با گروه در میان بگذاریم.
- از ایدههای مناسب دیگران برای کاملتر کردن فکر خود استفاده کنیم.
در یک گفتوگوی خوب، هدف اصلی پیدا کردن پاسخ بهتر است، نه اینکه حتماً ثابت کنیم نظر خودمان از دیگران درستتر است.
چگونه میتوانیم در موقعیتهای مختلف زندگی، عاقلانه عمل کنیم؟
پاسخ:
برای رفتار عاقلانه باید پیش از تصمیمگیری، درباره موقعیت مورد نظر فکر کنیم، اطلاعات لازم را به دست آوریم و تجربههای گذشته را نیز در نظر بگیریم. سپس پیامدهای احتمالی انتخابهای خود را بررسی کنیم و بر اساس عقل و منطق، بهترین راه را انتخاب کنیم.
در واقع، زمانی که تفکر، دانش و تجربه در کنار یکدیگر قرار بگیرند و انسان بتواند از آنها درست استفاده کند، احتمال تصمیمگیری عاقلانه بیشتر میشود.
جمعبندی درس تفکر درباره تفکر
درس اول به ما نشان میدهد که تفکر، عقل، دانش و تجربه با یکدیگر ارتباط دارند، اما معنای یکسانی ندارند. دانش به ما اطلاعات میدهد، تجربه حاصل روبهرو شدن با موقعیتهای مختلف است و عقل کمک میکند از دانش و تجربه خود به شکل درست استفاده کنیم.
یکی از مهمترین نکات درس این است که صرفاً زیاد فکر کردن یا زیاد دانستن، به معنی عاقل بودن نیست. انسان باید بتواند موضوع را درست بررسی کند، پیامدهای تصمیم خود را بسنجد و در نهایت انتخاب مناسبی داشته باشد.
همچنین در تفکر فردی باید تمرکز داشته باشیم و موضوع را از جنبههای مختلف بررسی کنیم. در تفکر گروهی نیز احترام به نظر دیگران، گوش دادن، بیان آزادانه ایدهها و دوری از تمسخر اهمیت زیادی دارد.
در نهایت، میتوان گفت تفکر درست به ما کمک میکند مسائل زندگی را بهتر بشناسیم، راهحلهای مناسبتری پیدا کنیم و تصمیمهایی بگیریم که نتیجه بهتری برای خود و دیگران داشته باشند.
مطالب پیشنهادی:
جواب فعالیت درس سکه طلا تفکر هفتم
جواب فعالیت درس بزرگ مردان کوچک تفکر هفتم
جواب فعالیت درس من کیستم تفکر هفتم
جواب فعالیت های درس خودآگاهی چیست تفکر هفتم
جواب فعالیت درس مطالعه و یادگیری تفکر هفتم؛ صفحات ۳۷، ۳۸، ۳۹ و ۴۴
جواب فعالیت درس زمان را چگونه مدیریت کنیم تفکر هفتم
