جواب فعالیت های درس دوم مطالعات هشتم؛ تعاون (۲)
پاسخ فعالیت های درس دوم مطالعات اجتماعی هشتم «تعاون (۲)» شامل صفحات ۷، ۸، ۱۰، ۱۱ و ۱۲ کتاب.
در این مطلب از تاپ ناپ، جواب فعالیتهای درس دوم مطالعات اجتماعی هشتم «تعاون (۲)» را میخوانید. پاسخ فعالیتهای صفحات ۷، ۸، ۱۰ و ۱۱، کاربرگ شمارهٔ ۱ و بخش «بهکار ببندیم» صفحهٔ ۱۲، همراه با نمونههای کاربردی برای تحقیق و کارهای گروهی نوشته شده است.
جواب درس بعدی : جواب فعالیت های درس سوم مطالعات هشتم؛ ساختار و تشکیلات دولت
جواب فعالیت صفحه ۷ مطالعات هشتم
۱ـ انفاق کردن چه اثراتی در زندگی فرد انفاقکننده دارد؟
پاسخ: انفاق، روحیهٔ بخشندگی و نوعدوستی را تقویت میکند و وابستگی بیش از اندازه به مال را کاهش میدهد. فرد با کمک به دیگران احساس آرامش و رضایت میکند، به خدا نزدیکتر میشود و محبت و دوستی بیشتری میان او و دیگران شکل میگیرد.
۲ـ دربارهٔ راههایی که میتوانید انفاق کنید، فکر کنید. چند مورد را روی کاغذی یادداشت کنید و سعی کنید آنها را انجام دهید.
پاسخ: میتوانم این کارها را انجام دهم:
- ✅ بخشی از پول توجیبیام را با هماهنگی خانواده برای کمک به نیازمندان کنار بگذارم.
- ✅ کتابها، لباسها و وسایل سالم و قابل استفادهام را به کسی که به آنها نیاز دارد، ببخشم.
- ✅ بخشی از وقتم را برای توضیح درس به همکلاسیام اختصاص دهم.
- ✅ با همراهی خانواده، در تهیه و بستهبندی کمکهای خیریه همکاری کنم.
- ✅ برای خریدهای سبک یا خواندن یک نوشته، به فرد سالمندی که به کمک نیاز دارد یاری برسانم.
📌 انفاق فقط بخشیدن پول نیست؛ میتوانیم از علم، توانایی و وقت خود نیز برای کمک به دیگران استفاده کنیم.
جواب فعالیت صفحه ۸ مطالعات هشتم
۳ـ مکانی (مدرسه، بیمارستان، مسجد و…) در شهر، روستا یا استان محل زندگیتان که به دست خیّرین (مرد یا زن) ساخته شده، شناسایی و دربارهٔ آن تحقیق کنید.
پاسخ: نمونه تحقیق دربارهٔ یک مکان ساختهشده به دست خیّرین:
بیمارستان نمازی در شیراز، استان فارس: این بیمارستان به همت حاج محمد نمازی ساخته شد. او بخش مهمی از دارایی خود را برای بهبود سلامت مردم صرف کرد و بیمارستان را وقف کرد تا خدمترسانی آن ادامه پیدا کند. این مرکز به درمان بیماران و آموزش دانشجویان رشتههای پزشکی کمک میکند. کار او نمونهای از استفاده از ثروت برای رفع نیازهای جامعه است.
نمونههای دیگری که در متن همین درس معرفی شدهاند:
- 🔸 سیستان و بلوچستان: مدرسههای ساختهشده با تلاش حسین علیمرادی و مؤسسهٔ «دست یاری به دشتیاری» برای کمک به تحصیل دانشآموزان مناطق محروم.
- 🔸 اردبیل: بناهای عامالمنفعهای مانند مسجد، درمانگاه و حمام که حسنعلی علیپور در روستای محل زندگی خود ساخت.
برای تحقیق محلی، نام بنا و سازندهٔ آن، محل بنا، هدف ساخت و فایدهٔ آن برای مردم را بنویسید. اطلاعات روی تابلوی بنا یا توضیحات مسئول آن میتواند به کامل شدن گزارش کمک کند.
۴ـ متن صفحهٔ روبهرو، زندگینامهٔ سه تن از خیّرین مدرسهساز را بخوانید. سپس در یک جمله بنویسید مهمترین پیام یا نکتهای که از خواندن این متن گرفتید، چه بود؟ به نوبت جملههای خود را در کلاس بخوانید.
پاسخ: با هر سن و میزان توانایی میتوان برای کمک به دیگران قدم برداشت و با کار نیک، اثری ماندگار در زندگی مردم گذاشت.
۵ـ یکی از اقدامات ارزشمند مردم کشورما پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تشکیل جهاد سازندگی و رفتن داوطلبانه آنها به مناطق محروم و روستاها برای عمران و آبادانی بود. دربارهٔ نهاد جهاد سازندگی از بزرگترها پرسوجو کنید و چند مورد از اقدامات این نهاد را در منطقه یا استان محل زندگیتان در کلاس بیان کنید.
پاسخ: جهاد سازندگی در سال ۱۳۵۸ با هدف کمک به آبادانی روستاها و مناطق محروم تشکیل شد. نیروهای داوطلب با همکاری مردم برای بهتر شدن شرایط زندگی روستاییان فعالیت میکردند.
از اقدامات این نهاد در مناطق مختلف کشور میتوان به ساخت و بهسازی راههای روستایی، آبرسانی، برقرسانی، کمک به ساخت مدرسه و گسترش خدمات بهداشتی و کشاورزی اشاره کرد. این کارها رفتوآمد، تحصیل و دسترسی روستاییان به امکانات ضروری را آسانتر میکرد.
برای بخش محلیِ گزارش، از بزرگترها دربارهٔ راه، شبکهٔ آب، برق یا بنای مشخصی که جهاد سازندگی در منطقهٔ شما ساخته است بپرسید و نام همان طرح و محل آن را به این توضیحات اضافه کنید.
۶ـ کاربرگهٔ شمارهٔ (۱) تعاون را در منزل انجام دهید.
پاسخ: برای این کاربرگ، یکی از سه گزینهٔ داستان یا خاطره، نقاشی، یا عکس را انتخاب میکنیم. نمونهٔ هر گزینه را در بخش زیر میخوانید.
جواب کاربرگ شماره ۱ مطالعات هشتم؛ تعاون
یکی از سه گزینهٔ زیر را انتخاب و جای خالی را با آن پر کنید.
ـ نوشتن داستان یا خاطرهای کوتاه دربارهٔ تعاون
پاسخ: نمونه داستان:
کتابخانهٔ کوچک کلاس بههمریخته بود و پیدا کردن کتابها وقت زیادی میگرفت. دانشآموزان با راهنمایی معلم تصمیم گرفتند آن را مرتب کنند. چند نفر کتابها را بر اساس موضوع جدا کردند، دو نفر فهرست کتابها را نوشتند و بقیه قفسهها را تمیز کردند و برچسب زدند. یکی از بچهها هم چند کتاب سالم از خانه آورد و به کتابخانه هدیه داد. با همکاری همه، کتابخانه مرتب شد و دانشآموزان توانستند کتاب موردنظرشان را راحتتر پیدا کنند.
ـ کشیدن نقاشی از صحنهای که تعاون و همدلی انسانها را نشان میدهد.

پاسخ: یک کلاس درس بکشید که دانشآموزان در آن با هم کتابخانه را مرتب میکنند؛ یک نفر کتابها را دستهبندی میکند، دیگری قفسه را تمیز میکند و دو نفر کتابها را در جای مناسب میگذارند. این تصویر نشان میدهد هرکس بخشی از یک کار مشترک را بر عهده گرفته است.
ـ پیدا کردن و چسباندن یک عکس که صحنهای از همیاری و کمک به همنوعان را نشان دهد.
پاسخ: عکسی از بستهبندی گروهی کمکهای مردمی، همکاری داوطلبان برای کمک به آسیبدیدگان یا کمک چند نفر به یک سالمند انتخاب کنید و در کادر بچسبانید.
📌 انجام یکی از این سه گزینه کافی است؛ لازم نیست هر سه را انجام دهید.
جواب فعالیت صفحه ۱۰ مطالعات هشتم
۷ـ یک مدرسه یا یک نمازخانه که تازه ساخته شده است را تصور کنید. با یکدیگر گفتوگو کنید که چه چیزهایی را میتوانید با مشارکت دوستان یا خانوادهتان، وقف آنجا کنید؟
پاسخ: میتوانیم با مشارکت دوستان و خانواده، وسایل موردنیاز و بادوام تهیه کنیم و در اختیار آن مکان قرار دهیم:
🔸 برای مدرسه: کتاب و قفسهٔ کتابخانه، میز و صندلی، تختهٔ کلاس یا وسایل آموزشی قابل استفاده برای دانشآموزان.
🔸 برای نمازخانه: فرش، رحل و قرآن، قفسهٔ کتاب، جاکفشی یا وسیلهٔ سرمایشی موردنیاز.
پیش از تهیهٔ وسایل، با مسئول مدرسه یا نمازخانه هماهنگ میکنیم تا چیزی انتخاب شود که واقعاً به آن نیاز دارند.
۸ـ پرسوجو کنید. آیا در محل زندگی شما اثر یا بنای وقفی وجود دارد؟ واقف آن کیست؟
پاسخ: دو نمونهٔ مشخص برای آشنایی با شیوهٔ پاسخ:
🔸 شیراز: بله؛ بیمارستان نمازی از بناهای وقفی شهر شیراز است و واقف آن حاج محمد نمازی است.
🔸 تهران: بله؛ کتابخانه و موزهٔ ملی ملک از مجموعههای وقفی تهران است و واقف آن حاج حسین آقا ملک است.
در شهرها و روستاهای دیگر نیز ممکن است مسجد، مدرسه، آبانبار، درمانگاه یا زمین وقفی وجود داشته باشد. نام واقف را از تابلوی بنا، مسئول موقوفه یا ادارهٔ اوقاف محل پیدا کنید؛ سازندهٔ فعلی یا مسئول بنا لزوماً واقف آن نیست.
جواب فعالیت صفحه ۱۱ مطالعات هشتم
۹ـ متن مربوط به شرکت تعاونی را در این درس بخوانید و ویژگیها و فواید مادی و معنوی را که در یک شرکت تعاونی وجود دارد، فهرست کنید. برای مثال: داوطلبانه بودن و…
پاسخ:
- ✅ عضویت و همکاری داوطلبانه برای رسیدن به یک هدف مشترک.
- ✅ سرمایهگذاری و فعالیت گروهی و شریک بودن در سود و زیان.
- ✅ داشتن یک حق رأی برای هر عضو، بدون توجه به مقدار سرمایهٔ او.
- ✅ مشارکت اعضا در تصمیمگیریها و رعایت برابری میان آنها.
- ✅ کمک به تأمین نیازهای شغلی و معیشتی و حل مشکلات اقتصادی اعضا.
- ✅ بهرهمندی اعضا از منافع فعالیت مشترک؛ متن کتاب بر توزیع برابر این منافع تأکید میکند.
- ✅ ایجاد رفاه و زندگی بهتر برای اعضا.
- ✅ تقویت همدلی، اعتماد، مسئولیتپذیری و روحیهٔ همکاری.
جواب به کار ببندیم صفحه ۱۲ مطالعات هشتم
یکی از فعّالیتهای زیر را انتخاب کنید و به دلخواه انجام دهید.
برای هر گزینه، نمونه پاسخ یا برنامهٔ پیشنهادی نوشتهایم تا فعالیت موردنظر خود را انتخاب کنید.
۱ـ با همکلاسیهایتان یک انجمن نیکوکاری تشکیل دهید و وظایفی را برای اعضا معین کنید و با همکاری یکدیگر طیّ سال تحصیلی در کارهای خیر، مشارکت و اقدام کنید.
پاسخ: نمونه برنامه برای تشکیل انجمن «یاران مهربان»:
با اجازهٔ مسئولان مدرسه، انجمنی برای تهیهٔ کتاب و لوازمالتحریر دانشآموزان نیازمند تشکیل میدهیم. یک نفر هماهنگکنندهٔ گروه میشود، دو نفر وسایل اهدایی را تحویل میگیرند و ثبت میکنند، چند نفر وسایل را مرتب و بستهبندی میکنند و یک نفر گزارش فعالیتها را مینویسد. کمکها با راهنمایی مدرسه و با حفظ احترام دریافتکنندگان به دست آنها میرسد. هر ماه نیز دربارهٔ نیازهای جدید و نتیجهٔ کارمان گفتوگو میکنیم.
۲ـ با راهنمایی و کمک مسئولان مدرسه، یک تعاونی مصرف در مدرسه خود تشکیل دهید و اصول تعاونی را در آن به کار ببندید.
پاسخ: نمونه برنامه:
با راهنمایی مسئولان مدرسه، تعاونی کوچکی برای تهیه و عرضهٔ لوازمالتحریر موردنیاز دانشآموزان تشکیل میدهیم. عضویت داوطلبانه است و هر عضو یک رأی دارد. اعضا با رأیگیری، مسئولان خرید، فروش و ثبت حسابها را انتخاب میکنند. خریدها با نظارت مدرسه انجام میشود و درآمد و هزینهها در دفتری ثبت میشود تا همهٔ اعضا از وضعیت کار آگاه باشند. هدف ما تهیهٔ وسایل مناسب، کاهش هزینهها و تمرین همکاری و مسئولیتپذیری است.
۳ـ الف) در صورتی که در آشنایان و خویشاوندان یا فامیل خود افرادی را میشناسید که در انجمنهای نیکوکاری فعّالیت دارند، با هماهنگی مسئولان مدرسه از آنها دعوت کنید به کلاس شما بیایند و دربارهٔ کارها و اهداف آن انجمن برای شما صحبت کنند.
پاسخ: نمونه برنامه برای این دیدار:
با هماهنگی مدرسه، از یکی از آشنایان فعال در یک انجمن خیریه دعوت میکنیم دربارهٔ افراد تحت حمایت، شیوهٔ شناسایی نیازها، جمعآوری کمکها و فعالیتهای انجمن توضیح دهد. همچنین از او میپرسیم دانشآموزان چگونه میتوانند با اهدا کردن وسایل سالم، اختصاص وقت یا انجام کارهای گروهی کمک کنند. پس از دیدار، نام انجمن و نکتههای واقعی صحبتهای مهمان را در گزارشی کوتاه مینویسیم.
ب) یکی از افراد نیکوکار روستا، شهر یا استان محل زندگی خود (زن و مرد) را شناسایی و به کلاس معرفی کنید.
پاسخ: چند نمونه برای معرفی:
🔸 حسنعلی علیپور؛ اردبیل: او از خیرین مدرسهساز بود که ثروت خود را برای خدمت به مردم صرف کرد. طبق متن کتاب، ۷۲ مدرسه ساخت و در روستای محل زندگی خود نیز مسجد، درمانگاه و حمام بنا کرد. فعالیتهای او به بهتر شدن امکانات آموزشی و زندگی مردم کمک کرد.
🔸 حسین علیمرادی؛ فعالیت در سیستان و بلوچستان: او فعالیت نیکوکارانهٔ خود را با ارسال کتاب برای دانشآموزان مناطق محروم آغاز کرد و با تأسیس مؤسسهٔ «دست یاری به دشتیاری» به مدرسهسازی پرداخت. زندگی او نشان میدهد جوانان هم میتوانند برای حل مشکلات جامعه قدمهای مؤثری بردارند.
🔸 غلامرضا مردانی آذری؛ زادهٔ تبریز و فعال در مدرسهسازی: او بخش زیادی از دارایی خود را به ساخت مدرسه و امور خیریه اختصاص داد. طبق کتاب، حدود ۲۷ مدرسه ساخت و به خانوادههای دانشآموزان کمبضاعت نیز کمک میکرد.
🔸 محمد نمازی؛ شیراز: او از نیکوکاران حوزهٔ سلامت بود که دارایی خود را برای ساخت بیمارستان و دیگر خدمات موردنیاز مردم صرف کرد. بیمارستان نمازی از یادگارهای ماندگار اوست.
۴ـ تحقیق کنید سازمان تأمین اجتماعی چگونه نهادی است و کار آن چیست؟ نتیجه را به کلاس گزارش کنید.
پاسخ: سازمان تأمین اجتماعی یک نهاد عمومی غیردولتی است که خدمات بیمهای و درمانی ارائه میدهد. بخش مهمی از منابع آن از حق بیمه تأمین میشود. این سازمان از بیمهشدگان و خانوادههای آنان در موقعیتهایی مانند بیماری، بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت بیمهشده حمایت میکند.
از کارهای مهم آن، ارائهٔ خدمات درمانی، پرداخت مستمری بازنشستگی و ازکارافتادگی، پرداخت مستمری به بازماندگان واجد شرایط و پرداخت مقرری بیمهٔ بیکاری به افراد مشمول است. دریافت هر خدمت شرایط مشخصی دارد. این حمایتها کمک میکند افراد هنگام کاهش یا قطع درآمد، پشتوانهای برای زندگی داشته باشند.
خلاصه درس دوم مطالعات هشتم؛ تعاون (۲)
تعاون میتواند در سطح جامعه نیز انجام شود. افراد با بخشیدن مال، علم، توانایی یا وقت خود به دیگران کمک میکنند که به این کار انفاق میگویند. مؤسسات خیریه و خیرین مدرسهساز، کمکهای افراد را برای رفع نیازهای جامعه به کار میگیرند. وقف نیز راهی برای ماندگار کردن کار نیک است؛ اموال وقفی باید در همان راهی استفاده شوند که واقف تعیین کرده است. در شرکتهای تعاونی، افراد داوطلبانه سرمایه و تلاش خود را برای تأمین نیازهای مشترک کنار هم میگذارند و در سود و زیان شریک میشوند. هر عضو یک حق رأی دارد و همکاری اعضا به حل مشکلات اقتصادی و بهتر شدن زندگی آنان کمک میکند.





