جواب فعالیت های درس هجدهم مطالعات هشتم | ویژگی های انسانی و اقتصادی آسیا

در این مطلب از تاپ ناپ، جواب فعالیت‌های درس ۱۸ مطالعات اجتماعی هشتم، «ویژگی‌های انسانی و اقتصادی آسیا» را می‌خوانید. پاسخ سؤال‌های صفحه‌های ۱۱۵، ۱۱۶، ۱۲۰ و ۱۲۱، همراه با نمونه تحقیق برای بخش به کار ببندیم صفحهٔ ۱۲۲ آماده شده است.

پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس نوزدهم مطالعات هشتم | ویژگی های منطقه جنوب غربی آسیا

جواب سؤال صفحه ۱۱۵ مطالعات هشتم

روی نمودار، جمعیت قاره‌ها را با یکدیگر مقایسه کنید و آنها را به ترتیب جمعیت نام ببرید.

پاسخ: با توجه به نمودار کتاب، ترتیب قاره‌ها از بیشترین جمعیت به کمترین جمعیت چنین است:

آسیا، آفریقا، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، اقیانوسیه و قطب جنوب.

آسیا با فاصلهٔ زیادی از قاره‌های دیگر پرجمعیت‌تر است. قطب جنوب جمعیت ساکن دائمی ندارد و افرادی مانند پژوهشگران، به‌طور موقت در ایستگاه‌های تحقیقاتی آن زندگی می‌کنند.

جواب فعالیت صفحه ۱۱۶ مطالعات هشتم

۱ـ نقشهٔ پراکندگی جمعیت در آسیا را با نقشهٔ ناهمواری‌ها و آب و هوا بر هم منطبق و مقایسه کنید:

الف) چرا در مشرق و جنوب شرقی آسیا تراکم جمعیت، زیاد است؟

پاسخ: در بسیاری از قسمت‌های این نواحی، بارندگی کافی، آب فراوان، جلگه‌های هموار و خاک حاصلخیز وجود دارد. این شرایط برای کشاورزی، به‌ویژه کشت برنج، مناسب است و غذای جمعیت زیادی را فراهم می‌کند. همچنین وجود شهرهای بزرگ، کارخانه‌ها و بندرهای تجاری باعث ایجاد شغل و جذب جمعیت شده است.

ب) کدام نواحی آسیا بسیار کم‌جمعیت یا خالی از جمعیت است؟ چرا؟

پاسخ: بخش‌های زیر از نواحی کم‌جمعیت یا تقریباً خالی از جمعیت آسیا هستند:

• شمال آسیا، به‌ویژه بخش‌های شمالی سیبری: به دلیل سرمای شدید، زمستان‌های طولانی و محدود بودن کشاورزی.
• ارتفاعات هیمالیا و فلات تبت: به دلیل ارتفاع زیاد، سرمای هوا، کمبود زمین مناسب کشاورزی و دشواری رفت‌وآمد.
• بیابان‌های مرکزی و جنوب غربی آسیا، مانند گُبی و بخش‌هایی از عربستان: به دلیل بارندگی کم، کمبود آب و نامناسب بودن شرایط کشاورزی و سکونت.

جواب فعالیت صفحه ۱۲۰ مطالعات هشتم

۲ـ حدس بزنید، تصاویر (۲) و (۴) کدام جاذبه‌های گردشگری آسیا هستند. دربارهٔ این بناها اطلاعاتی به دست بیاورید.

پاسخ:

تصویر شمارهٔ ۲: تاج محل در کشور هند. این بنا در شهر آگرا قرار دارد. شاه‌جهان، از فرمانروایان هند، آن را به یاد همسرش ممتازمحل ساخت. تاج محل به دلیل سنگ مرمر سفید، گنبد بزرگ، مناره‌ها و باغ زیبای خود مشهور است. این مجموعه از آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو و از جاذبه‌های گردشگری مهم هند است.

تصویر شمارهٔ ۴: دیوار بزرگ چین. این دیوار در بخش‌های شمالی چین قرار دارد و قسمت‌های آن در دوره‌های مختلف تاریخی ساخته و تکمیل شده‌اند. هدف اصلی ساخت آن، دفاع از سرزمین چین در برابر حمله‌ها بود. دیوار چین برج‌های نگهبانی و مسیرهایی برای رفت‌وآمد نیروهای دفاعی دارد و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

۳ـ با راهنمایی خانواده حداقل ۱۰ الی ۱۵ مورد از اجناس و کالاهایی را که از آنها استفاده می‌کنید، انتخاب کنید و ببینید تولید کدام کشور است. آیا در نمونهٔ خود به کالاهای ساخت کشور چین نیز برخورد کردید؟

پاسخ: نمونهٔ زیر نشان می‌دهد چگونه نتیجهٔ بررسی کالاها را بنویسیم. کشور سازندهٔ وسایل خانه‌های مختلف یکسان نیست؛ بنابراین هنگام انجام فعالیت، نام کشور را از روی برچسب یا بسته‌بندی همان کالا بخوانید.

در این نمونه، بله؛ کالاهایی مانند ماشین‌حساب، اسباب‌بازی، ماوس و چراغ مطالعه ساخت چین هستند. این موضوع نشان می‌دهد کالاهای چینی به کشورهای مختلف، از جمله ایران، صادر می‌شوند.

📌 کشورِ برند با کشورِ سازنده همیشه یکسان نیست. برای مثال، ممکن است یک وسیله با نام تجاری یک کشور، در کشور دیگری ساخته شده باشد. ملاک این فعالیت، عبارت «ساخت…» روی کالا یا بسته‌بندی آن است.

۴ـ یکی از جلوه‌های دوستی و روابط بین کشورها در آسیا، بازی‌های آسیایی است که هر چهار سال یک‌بار در یک کشور برگزار می‌شود. دربارهٔ این بازی‌ها چه می‌دانید؟ آخرین بازی آسیایی در چه سالی و در کجا برگزار شد؟ بازی بعدی در کجا برگزار خواهد شد؟

پاسخ: بازی‌های آسیایی مجموعه‌ای از مسابقات ورزشی است که ورزشکاران کشورهای و مناطق آسیایی در رشته‌هایی مانند دوومیدانی، شنا، کشتی، والیبال و تکواندو در آن شرکت می‌کنند. این مسابقات زیر نظر شورای المپیک آسیا برگزار می‌شود و علاوه بر رقابت ورزشی، به آشنایی و دوستی مردم آسیا کمک می‌کند.

آخرین دورهٔ برگزارشده تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶: نوزدهمین دوره در شهر هانگژوِ چین، از ۲۳ سپتامبر تا ۸ اکتبر ۲۰۲۳ برگزار شد. این مسابقات با نام «هانگژو ۲۰۲۲» شناخته می‌شود، زیرا برگزاری آن از سال ۲۰۲۲ به سال ۲۰۲۳ موکول شده بود.

دورهٔ بعدی: بیستمین دوره در استان آیچی و شهر ناگویا در کشور ژاپن، از ۱۹ سپتامبر تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد.

📌 پاسخ «آخرین دوره و دورهٔ بعدی» با گذشت زمان تغییر می‌کند. اطلاعات بالا مربوط به پیش از آغاز بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ است.

جواب فعالیت صفحه ۱۲۱ مطالعات هشتم

۵ـ اطلس جهان را باز کنید، ورق بزنید و به این پرسش‌ها پاسخ دهید.

در ابتدای اطلس، فهرست و نام قاره‌ها نوشته شده است. نام آنها را بنویسید.

پاسخ: آسیا، آفریقا، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، استرالیا و اقیانوسیه و قطب جنوب.

در بعضی اطلس‌ها، آمریکای شمالی و جنوبی در یک بخش با نام «قارهٔ آمریکا» آمده‌اند.

اگر در این بخش مساحت و جمعیت قاره‌ها نوشته شده، آنها را پیدا کنید و بخوانید.

پاسخ: مساحت با واحدی مانند «کیلومتر مربع» و جمعیت با واحد «نفر» نوشته می‌شود. برای نمونه، مساحت آسیا حدود ۴۴٫۶ میلیون کیلومتر مربع است؛ یعنی نزدیک به ۴۴ میلیون و ۶۰۰ هزار کیلومتر مربع. عدد جمعیت را باید همراه با سالِ آمارِ درج‌شده در اطلس بخوانیم، زیرا جمعیت قاره‌ها تغییر می‌کند.

نقشه‌های طبیعی و سیاسی جهان را روی اطلس پیدا و مشاهده کنید.

پاسخ: در نقشهٔ طبیعی، ویژگی‌هایی مانند کوه‌ها، جلگه‌ها، رودها و دریاها را مشاهده می‌کنیم. در نقشهٔ سیاسی، مرز کشورها، نام کشورها، پایتخت‌ها و شهرهای مهم مشخص شده است.

برخی از اطلاعاتی را که روی نقشهٔ طبیعی جهان مشاهده می‌کنید، اما روی نقشهٔ سیاسی جهان وجود ندارد، بیان کنید.

پاسخ: ارتفاع و گستردگی رشته‌کوه‌ها، محل فلات‌ها و جلگه‌ها، قله‌های بلند و گاهی عمق آب‌ها در نقشهٔ طبیعی نشان داده می‌شود؛ اما معمولاً این جزئیات در نقشهٔ سیاسی وجود ندارد. برای مثال، در نقشهٔ طبیعی آسیا می‌توانیم رشته‌کوه هیمالیا، فلات تبت و جلگهٔ سیبری را مشخص کنیم.

در اطلس شما چند نقشه از قارهٔ آسیا وجود دارد؟ هر یک چه تفاوتی با دیگری دارد؟

پاسخ: نمونهٔ پاسخ برای اطلسی که پنج نقشه از آسیا دارد:

در این اطلس، پنج نقشه از آسیا وجود دارد که هرکدام موضوع متفاوتی را نشان می‌دهند:

• نقشهٔ طبیعی: کوه‌ها، فلات‌ها، جلگه‌ها و دیگر عوارض طبیعی را نشان می‌دهد.
• نقشهٔ سیاسی: مرز کشورها، پایتخت‌ها و شهرهای مهم را مشخص می‌کند.
• نقشهٔ جمعیت: پراکندگی و تراکم جمعیت را نشان می‌دهد.
• نقشهٔ آب‌وهوا: نواحی آب‌وهوایی مختلف را مشخص می‌کند.
• نقشهٔ اقتصادی: اطلاعاتی دربارهٔ کشاورزی، صنایع یا معادن ارائه می‌دهد.

تعداد و موضوع نقشه‌ها را با اطلس مورد استفادهٔ خود تطبیق دهید.

آیا در اطلس شما به جز نقشه‌های طبیعی و سیاسی، نقشه‌های دیگری وجود دارد؟ چه نوع نقشه‌هایی؟

پاسخ: نمونهٔ پاسخ: بله؛ نقشه‌های پراکندگی جمعیت، آب‌وهوا، پوشش گیاهی، کشاورزی، صنایع، معادن و راه‌های حمل‌ونقل نیز وجود دارد. هرکدام از این نقشه‌ها اطلاعات ویژه‌ای دربارهٔ یک موضوع در اختیار ما می‌گذارد.

جواب به کار ببندیم صفحه ۱۲۲ مطالعات هشتم

یکی از دو مورد پیشنهادی زیر را انتخاب و تحقیق کنید:

الف) دربارهٔ یکی از موضوعات قارهٔ آسیا (برای مثال جمعیت چین و هند، یکی از جاذبه‌های گردشگری آسیا، کشت برنج، هیمالیا و اورست، زلزله و سونامی در جنوب شرقی آسیا و…) تحقیق و یک روزنامهٔ دیواری درست کنید و در مدرسه به نمایش بگذارید.

پاسخ: برای انتخاب موضوع، می‌توانید از یکی از دو نمونهٔ زیر استفاده کنید.

📌 نمونهٔ اول: کشت برنج در آسیا

برنج یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی آسیا و غذای اصلی بسیاری از مردم این قاره است. کشورهایی مانند چین، هند، اندونزی، بنگلادش، ویتنام و تایلند از تولیدکنندگان مهم برنج هستند. در ایران نیز برنج در استان‌هایی مانند گیلان و مازندران کشت می‌شود.

گرما و آب کافی از شرایط مهم رشد برنج هستند. به همین دلیل، بسیاری از نواحی گرم و پرباران جنوب و جنوب شرقی آسیا برای کشت آن مناسب‌اند. خاک حاصلخیز جلگه‌ها و دلتاهای رودها نیز به رونق کشاورزی در این مناطق کمک می‌کند.

در روش رایج نشاکاری، ابتدا بذر برنج را در خزانه می‌کارند. پس از رشد اولیه، گیاهچه‌ها را به شالیزار منتقل می‌کنند. کشاورزان در طول رشد گیاه، آب مزرعه و علف‌های هرز را مدیریت می‌کنند و پس از رسیدن خوشه‌ها، محصول را برداشت می‌کنند. سپس دانه‌ها خشک و پوستهٔ آنها جدا می‌شود تا برنج قابل مصرف به دست آید.

در بعضی نواحی کوهستانی آسیا، کشاورزان دامنهٔ تپه‌ها را به شکل پله درمی‌آورند و در آنها برنج می‌کارند. این روش به استفاده از زمین‌های شیب‌دار و نگهداری آب کمک می‌کند. کشت و فروش برنج برای بسیاری از خانواده‌های آسیایی شغل و درآمد فراهم می‌کند.

برای روزنامهٔ دیواری، یک نقشهٔ آسیا، تصویر شالیزار و طرح سادهٔ مراحل «کاشت، نشاکاری، مراقبت و برداشت» کنار این متن قرار دهید.

📌 نمونهٔ دوم: دیوار بزرگ چین

دیوار بزرگ چین یکی از مشهورترین آثار تاریخی آسیاست. این مجموعه در شمال چین قرار دارد و از دیوارها، برج‌های نگهبانی و استحکامات دفاعی تشکیل شده است. بخش‌های مختلف آن در دوره‌های گوناگون ساخته شدند و بعدها بعضی از آنها به یکدیگر پیوستند.

هدف اصلی ساخت دیوار، دفاع در برابر حمله‌ها و کنترل مسیرهای مرزی بود. برج‌ها به نگهبانان امکان می‌دادند اطراف را زیر نظر بگیرند و پیام‌های هشدار را منتقل کنند. مصالح مورد استفاده در بخش‌های مختلف دیوار، با توجه به محل و دورهٔ ساخت، متفاوت بود.

امروزه دیوار چین از جاذبه‌های گردشگری مهم این کشور است و در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد. این بنا اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ تاریخ، معماری و شیوه‌های دفاعی گذشته در اختیار ما می‌گذارد. مراقبت از آن و آسیب نزدن به سنگ‌ها و آجرهایش، به حفظ این میراث برای آیندگان کمک می‌کند.

برای روزنامهٔ دیواری، تصویر دیوار و یکی از برج‌های نگهبانی را همراه با نقشهٔ محل کشور چین قرار دهید.

ب) تصویر روبه‌رو یکی از شخصیت‌های قارهٔ آسیا را نشان می‌دهد. حدس بزنید این فرد کیست؟ دربارهٔ زندگی و فعالیت‌های او تحقیق کنید و یک یا دو صفحه مطلب بنویسید و در کلاس بخوانید.

پاسخ: تصویر مربوط به مهاتما گاندی، از رهبران جنبش استقلال هند است.

📌 متن تحقیق دربارهٔ مهاتما گاندی

مهاتما گاندی از شخصیت‌های مشهور قارهٔ آسیا و از رهبران مبارزه برای استقلال هند بود. نام اصلی او «موهانداس کارامچاند گاندی» است. او در دوم اکتبر سال ۱۸۶۹ میلادی در شهر پوربندر هند به دنیا آمد. لقب «مهاتما» به معنای «روح بزرگ» است و مردم او را بیشتر با همین نام می‌شناسند.

گاندی برای تحصیل در رشتهٔ حقوق به انگلستان رفت و وکیل شد. او مدتی نیز در آفریقای جنوبی زندگی و کار کرد. در آنجا با تبعیض نژادی روبه‌رو شد و برای دفاع از حقوق هندیان فعالیت کرد. این تجربه در شکل‌گیری شیوهٔ مبارزهٔ او تأثیر داشت.

پس از بازگشت به هند در سال ۱۹۱۵، گاندی در مبارزه با سلطهٔ بریتانیا نقش مهمی پیدا کرد. او مردم را به ایستادگی در برابر بی‌عدالتی دعوت می‌کرد، اما با استفاده از خشونت مخالف بود. روش او بر اعتراض مسالمت‌آمیز، همکاری نکردن با سیاست‌های ناعادلانه و تلاش برای تغییر آنها تکیه داشت.

یکی از فعالیت‌های شناخته‌شدهٔ گاندی، راهپیمایی نمک در سال ۱۹۳۰ بود. این حرکت اعتراضی به قوانین بریتانیا دربارهٔ نمک مربوط می‌شد. نمک کالایی مورد نیاز همهٔ مردم بود و گاندی با انتخاب آن، نشان داد که سیاست‌های استعماری چگونه بر زندگی روزمرهٔ مردم اثر می‌گذارند.

سرانجام هند در سال ۱۹۴۷ استقلال یافت. گاندی در ۳۰ ژانویهٔ سال ۱۹۴۸ ترور شد. با این حال، شیوهٔ مبارزهٔ بدون خشونت او در کشورهای دیگر نیز شناخته شد و بر جنبش‌های آزادی‌خواهی و دفاع از حقوق مردم تأثیر گذاشت.

سازمان ملل متحد روز دوم اکتبر، سالروز تولد گاندی، را «روز جهانی عدم خشونت» نام‌گذاری کرده است. آشنایی با زندگی او فرصتی برای فکر کردن به راه‌های مسالمت‌آمیز مقابله با بی‌عدالتی است؛ راه‌هایی که بر گفت‌وگو، پایداری و پرهیز از آسیب رساندن به دیگران تأکید دارند.

خلاصه درس ۱۸ مطالعات هشتم

آسیا پرجمعیت‌ترین قارهٔ جهان است، اما جمعیت در همهٔ قسمت‌های آن به یک اندازه پراکنده نشده است. جلگه‌های حاصلخیز، نواحی دارای آب کافی و مراکز صنعتی و تجاری، جمعیت بیشتری دارند. در مقابل، نواحی بسیار سرد، ارتفاعات بلند و بیابان‌های کم‌آب، کم‌جمعیت‌اند. مردم آسیا از نظر زبان، دین، آداب‌ورسوم و شیوهٔ زندگی تنوع زیادی دارند و این قاره خاستگاه ادیان و آیین‌های بزرگ جهان است.

کشاورزی، صنعت، تجارت و گردشگری از فعالیت‌های مهم اقتصادی آسیا هستند. برنج در زندگی و تغذیهٔ بسیاری از مردم این قاره نقش مهمی دارد. برخی کشورهای آسیایی نیز با گسترش صنعت و صادرات پیشرفت کرده‌اند. آثار تاریخی و جاذبه‌های طبیعی آسیا، گردشگران بسیاری را جذب می‌کنند. برای شناخت بهتر این قاره می‌توان از نقشه‌های طبیعی، سیاسی، جمعیت و دیگر نقشه‌های موجود در اطلس استفاده کرد.

مطالب پیشنهادی:

جواب فعالیت های درس هفدهم مطالعات هشتم | ویژگی های طبیعی آسیا

جواب فعالیت های درس شانزدهم مطالعات هشتم | پیروزی فرهنگ بر شمشیر