جواب فعالیت های درس هفدهم مطالعات هفتم | میراث فرهنگی و تاریخ

۱- به تصاویر بالا دقت کنید. چه آثاری مشاهده می‌کنید؟ آیا این آثار باارزش هستند؟ چرا؟ گفت‌وگو کنید.

پاسخ: در تصاویر، خانه بروجردی‌های کاشان، تنگه تاریخی سولک، سکه ساسانی، فرش پازیریک، مقبره دانیال نبی در شوش، کتاب گلستان سعدی و گنبد کاووس دیده می‌شوند.

بله، این آثار بسیار باارزش‌اند؛ زیرا از گذشته به ما رسیده‌اند و اطلاعات مهمی درباره تاریخ، هنر، معماری، دین، زبان، ادبیات و شیوه زندگی مردم ایران در دوره‌های مختلف در اختیار ما قرار می‌دهند. این آثار بخشی از هویت و میراث فرهنگی کشورمان هستند و باید از آنها حفاظت کنیم.

۲- ما باید برای حفظ و معرفی میراث فرهنگی برنامه‌ریزی و تلاش کنیم تا بتوانیم آنها را به آیندگان بسپاریم. به نظر شما این کار چه ضرورتی دارد؟ چه راه‌هایی برای حفظ و نگهداری میراث فرهنگی پیشنهاد می‌دهید؟

پاسخ: میراث فرهنگی نشان‌دهنده هویت، تاریخ، دانش، هنر و شیوه زندگی نیاکان ماست. حفظ آن سبب می‌شود نسل‌های آینده با گذشته کشور خود آشنا شوند، از تجربه‌های پیشینیان استفاده کنند و نسبت به سرزمین و فرهنگ خود احساس تعلق داشته باشند. آثار تاریخی همچنین به گسترش گردشگری، ایجاد شغل و معرفی فرهنگ ایران کمک می‌کنند.

۳- در مورد آثار باستانی نام برده شده تحقیق کنید و بگویید هرکدام از آنها چگونه کشف شده‌اند.

۴- آیا می‌توان تنها با استناد به شواهد و مدارک برجای‌مانده، یعنی یافته‌های باستان‌شناسان، به واقعیت و احوال گذشتگان پی برد؟ به نظر شما چه راه‌های دیگری نیز وجود دارد؟ در این مورد با معلم خود گفت‌وگو کنید.

پاسخ: خیر، یافته‌های باستان‌شناسی بسیار مهم‌اند، اما به‌تنهایی برای شناخت کامل گذشته کافی نیستند. ممکن است بخشی از آثار از بین رفته یا هنوز کشف نشده باشد؛ بنابراین مورخان باید مدارک گوناگون را با یکدیگر مقایسه کنند.

برای شناخت گذشته می‌توان از کتاب‌ها و نوشته‌های تاریخی، سفرنامه‌ها، نامه‌ها، کتیبه‌ها، اسناد اداری، نقشه‌ها، تصاویر، آثار ادبی، روایت‌های شفاهی و خاطرات افراد نیز استفاده کرد. البته اعتبار هر منبع باید با دقت بررسی شود؛ زیرا ممکن است بعضی نوشته‌ها یا روایت‌ها نادرست، ناقص یا جانبدارانه باشند.

۵- به چند گروه تقسیم شوید و همفکری کنید و یکی از موضوعات زیر را انتخاب و درباره آن پرسش‌های تاریخی طرح کنید. نیازی نیست به پرسش‌ها پاسخ دهید. مورخان گاهی صدها پرسش درباره یک موضوع مطرح می‌کنند. شما درباره موضوع انتخابی‌تان چند پرسش می‌توانید مطرح کنید؟

پاسخ: برای کامل‌تر شدن فعالیت، درباره هر سه موضوع پرسش‌هایی طرح شده است:

۶- آیا می‌توانید چندگونه از موزه‌هایی را که در ایران وجود دارد، نام ببرید؟

پاسخ: بله، موزه‌های ایران از نظر موضوع و نوع آثار به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند:

پدر حسن یک انگشتر عقیق و یک تسبیح قدیمی دارد که آن را در صندوقچه‌ای نگهداری می‌کند. وقتی حسن از پدرش پرسید که چرا او آن‌قدر به این انگشتر و تسبیح علاقه دارد، پدر پاسخ داد که آنها اولاً یک میراث خانوادگی و یادگاری از پدرِ پدربزرگش هستند و دیگر آنکه چون قدیمی‌اند، خیلی ارزشمندند. به همین جهت، آنها را با دقت حفظ می‌کند.

۷- در خانواده یا فامیل خود درباره اشیا یا رسم‌های قدیمی که میراث خانوادگی هستند، پرس‌وجو کنید. از افراد بپرسید چرا آن چیزها را حفظ و نگهداری می‌کنند؟ سپس نتیجه را روی یک برگ کاغذ بنویسید و در کلاس بگویید.

پاسخ نمونه: در خانواده ما یک جلد قرآن قدیمی، یک ظرف مسی و یک قالیچه دست‌باف وجود دارد که از مادربزرگ خانواده به یادگار مانده‌اند. اعضای خانواده این وسایل را نگهداری می‌کنند؛ زیرا یادآور پدران و مادران گذشته، خاطرات خانوادگی و هنر و شیوه زندگی آنان هستند. این اشیا علاوه بر ارزش مادی، ارزش عاطفی و فرهنگی دارند و سبب می‌شوند ارتباط ما با گذشته خانواده حفظ شود.

۸- به‌طور گروهی یک یا چند میراث فرهنگی مهم در شهر، روستا یا استان محل زندگی‌تان را شناسایی کنید و در کلاس نام ببرید.

پاسخ نمونه برای استان اصفهان: میدان نقش جهان، مسجد جامع اصفهان، مسجد امام، مسجد شیخ لطف‌الله، عمارت عالی‌قاپو، کاخ چهلستون، سی‌وسه‌پل، پل خواجو، باغ فین کاشان، خانه بروجردی‌ها و هنرهایی مانند میناکاری، قلم‌زنی، خاتم‌کاری و قالی‌بافی از میراث فرهنگی مهم استان اصفهان هستند.

نتیجه: بناهای تاریخی نمونه میراث فرهنگی ملموس‌اند و هنرها، مهارت‌ها، آیین‌ها و رسم‌های محلی در گروه میراث فرهنگی ناملموس قرار می‌گیرند.

۹- در صورتی که به اینترنت دسترسی دارید، با راهنمایی معلم به پایگاه یک موزه بروید و اطلاعات و تصاویری درباره آن موزه یا اشیای داخل آن به دست بیاورید.

پاسخ نمونه: موزه ملی ایران در تهران از مهم‌ترین موزه‌های کشور است. این مجموعه دو بخش اصلی دارد: «موزه ایران باستان» که آثار دوره پیش از تاریخ و ایران باستان در آن نگهداری می‌شود و «موزه باستان‌شناسی و هنر دوران اسلامی» که آثار دوره اسلامی را به نمایش می‌گذارد.

در این موزه می‌توان ابزارهای سنگی، ظرف‌های سفالی، پیکره‌ها، مهرها، کتیبه‌ها، سکه‌ها، اشیای فلزی و آثار هنری دوره‌های مختلف را مشاهده کرد. بررسی این اشیا به ما کمک می‌کند با شیوه زندگی، باورها، هنر و مهارت مردم ایران در گذشته آشنا شویم.