مطالب درسی

سوالات متن فصل ششم علوم هفتم با جواب؛ فصل ۶ سفر آب روی زمین

نمونه سوال، پرسش‌های تشریحی، تعریف‌ها و جای خالی فصل ششم علوم هفتم سفر آب روی زمین، همراه با پاسخ کامل.

در این مطلب سوالات فصل ششم علوم هفتم «سفر آب روی زمین» را با پاسخ‌های دقیق، کوتاه و امتحانی آماده کرده‌ایم. سؤال‌ها مهم‌ترین مباحث این فصل مانند آب‌کره، بارش، آب‌های جاری، حوضه آبریز، رودخانه، آبشار، دریاچه، دریا و اقیانوس، سواحل، موج، سونامی، جزر و مد و یخچال‌ها را پوشش می‌دهند.

⭐ راهنمای شب امتحان: اگر زمان کمی دارید، ابتدا سؤال‌هایی را که با علامت ⭐ مشخص کرده‌ایم بخوانید. این سؤال‌ها مهم‌ترین نکات فصل ششم را پوشش می‌دهند؛ سپس برای تسلط بیشتر سراغ سایر سؤال‌ها بروید.

سوالات فصل ششم علوم هفتم با جواب

۱- چرا آب برای زندگی اهمیت زیادی دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: آب مهم‌ترین عامل حیات است و همه موجودات زنده برای ادامه زندگی به آن نیاز دارند. انسان نیز برای آشامیدن، تهیه غذا، بهداشت، کشاورزی، صنعت و ساختمان‌سازی به آب نیاز دارد.

۲- چرا مسئله آب در کشور ایران اهمیت بیشتری دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: زیرا ایران به طور طبیعی روی نوار بیابانی جهان قرار گرفته و کم‌آبی در کشور ما مسئله جدی‌تری است؛ بنابراین استفاده درست از منابع آب اهمیت زیادی دارد.

۳- چه مقدار از سطح زمین را آب پوشانده است؟

✓ پاسخ: بیش از ۷۵ درصد سطح زمین را آب پوشانده است.

۴- آیا بیشتر آب‌های کره زمین شیرین هستند؟

✓ پاسخ: خیر؛ بیشتر آب‌های کره زمین شور هستند و فقط مقدار کمی از آنها آب شیرین است.

۵- آب‌کره چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: به مجموعه آب‌های موجود در سطح زمین، درون زمین و هواکره که به شکل جامد، مایع و بخار وجود دارند، آب‌کره گفته می‌شود.

۶- آب‌کره شامل چه بخش‌هایی است؟ ⭐

✓ پاسخ: اقیانوس‌ها، دریاها، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، آب‌های زیرزمینی، رطوبت هوا و یخچال‌ها.

سوالات تشکیل ابر و بارش

۷- ابر چگونه تشکیل می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: با تابش انرژی خورشید، آب اقیانوس‌ها، دریاها و دریاچه‌ها تبخیر می‌شود و بالا می‌رود. بخار آب در ارتفاع به دلیل کاهش دما متراکم می‌شود و ابر را تشکیل می‌دهد.

۸- بارش چگونه رخ می‌دهد؟ ⭐

✓ پاسخ: اگر با ادامه کاهش دما، رطوبت و دمای هوا به شرایط مناسب برسند، قطره‌ها یا بلورهای آب تشکیل می‌شوند و بارش رخ می‌دهد.

۹- باران در چه شرایطی تشکیل می‌شود؟

✓ پاسخ: اگر دمای هوا هنگام تراکم بالاتر از صفر درجه سلسیوس باشد، رطوبت هوا به شکل باران به سطح زمین می‌رسد.

۱۰- برف در چه شرایطی تشکیل می‌شود؟

✓ پاسخ: اگر هنگام متراکم شدن ابرها دمای هوا بسیار کم باشد، رطوبت هوا به شکل برف به سطح زمین می‌رسد.

۱۱- تگرگ چگونه تشکیل می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: اگر قطره‌های باران هنگام پایین آمدن به سطح زمین از توده هوای سرد عبور کنند، یخ می‌زنند و به تگرگ تبدیل می‌شوند.

۱۲- هواشناسی چیست؟

✓ پاسخ: هواشناسی دانشی است که درباره جو و هوای اطراف کره زمین مطالعه و تحقیق می‌کند.

۱۳- یکی از مهم‌ترین کارهای هواشناسی چیست و مقدار بارندگی با چه یکایی اندازه‌گیری می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: یکی از مهم‌ترین کارهای هواشناسی اندازه‌گیری مقدار بارندگی است که در ایستگاه‌های باران‌سنجی برحسب میلی‌متر انجام می‌شود.

باران پس از رسیدن به زمین چه می‌شود؟

۱۴- آب حاصل از بارش پس از رسیدن به زمین به چند بخش تقسیم می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ:

۱- بخشی تبخیر می‌شود و به هواکره برمی‌گردد.

۲- قسمتی روی سطح زمین جاری می‌شود.

۳- بخش باقی‌مانده به درون زمین نفوذ می‌کند.

۱۵- آب‌های جاری در چه جهتی حرکت می‌کنند؟ ⭐

✓ پاسخ: آب‌های جاری در جهت شیب زمین و به طرف مناطق پست‌تر حرکت می‌کنند.

۱۶- آب‌های جاری در پایان مسیر خود به کجا می‌ریزند؟

✓ پاسخ: پس از به هم پیوستن، به دریاچه‌ها، دریاها و اقیانوس‌ها می‌ریزند.

۱۷- حوضه آبریز چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: منطقه‌ای که آب‌های سطحی آن توسط یک رود و شاخه‌های آن از نقاط مرتفع به سمت نواحی پست‌تر هدایت می‌شوند، حوضه آبریز نام دارد.

۱۸- چرا روی رودخانه‌ها سد می‌سازند؟ ⭐

✓ پاسخ: برای بهره‌برداری بهتر از آب و جلوگیری از هدر رفتن آن.

سوالات رودخانه و آبشار

۱۹- رودخانه‌ها ممکن است به چه شکل‌هایی جریان داشته باشند؟

✓ پاسخ: به صورت مستقیم یا مارپیچ.

۲۰- شیب زمین چه اثری بر شکل مسیر رودخانه دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: اگر شیب زمین زیاد باشد، رودخانه بیشتر مسیر مستقیم دارد و اگر شیب زمین کم باشد، مسیر رودخانه بیشتر مارپیچی می‌شود.

۲۱- آبشار چگونه تشکیل می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: هرگاه بستر رودخانه به طور ناگهانی دچار اختلاف ارتفاع شود، آبشار یا تندآب تشکیل می‌شود. فرسایش متفاوت سنگ‌های سخت و نرم می‌تواند این اختلاف ارتفاع را ایجاد کند.

۲۲- نام دیگر آبشار چیست؟

✓ پاسخ: تندآب.

۲۳- چرا آلودگی رودخانه‌ها اهمیت زیادی دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: زیرا حتی مقدار کمی آلودگی می‌تواند مشکلات زیست‌محیطی زیادی ایجاد کند و رودخانه‌ها بخش مهمی از آب آشامیدنی، کشاورزی و صنعتی را تأمین می‌کنند.

۲۴- یکی از مهم‌ترین منابع آلوده‌کننده رودخانه‌ها چیست؟

✓ پاسخ: ورود و تخلیه فاضلاب‌ها از منابع مهم آلودگی رودخانه‌هاست.

سوالات دریاچه‌ها

۲۵- دریاچه چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: بخشی از آب‌کره که در سطح خشکی‌ها قرار دارد و به طور طبیعی به آب‌های آزاد راه ندارد، دریاچه نامیده می‌شود.

۲۶- دریاچه‌ها چه اهمیتی دارند؟ ⭐

✓ پاسخ: دریاچه‌ها از نظر تأمین مواد غذایی و معدنی، ذخایر نفت و گاز، گردشگری، تعدیل آب‌وهوا، حمل‌ونقل و کشتیرانی اهمیت دارند.

۲۷- بزرگ‌ترین دریاچه جهان کدام است؟

✓ پاسخ: دریاچه خزر که به علت وسعت زیاد به آن دریا نیز گفته می‌شود.

۲۸- دریاچه‌ها از نظر چگونگی تشکیل به چه گروه‌هایی تقسیم می‌شوند؟

✓ پاسخ: بعضی دریاچه‌ها طبیعی هستند و بعضی دیگر به دست انسان و به صورت مصنوعی ایجاد می‌شوند.

۲۹- دریاچه‌های پشت سد چه کاربردهایی دارند؟ ⭐

✓ پاسخ: از آب آنها برای تولید برق، کشاورزی و تأمین آب آشامیدنی استفاده می‌شود.

۳۰- چرا بعضی دریاچه‌های مصنوعی در اطراف شهرها ساخته می‌شوند؟

✓ پاسخ: برای تعدیل دمای هوا، کمک به حفظ محیط زیست و توسعه گردشگری.

دریاها، اقیانوس‌ها و سواحل

۳۱- چه مقدار از حجم آب‌کره در دریاها و اقیانوس‌ها قرار دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: حدود ۹۷ درصد حجم آب‌کره در دریاها و اقیانوس‌ها قرار دارد.

۳۲- چرا کره زمین از فضا آبی دیده می‌شود؟

✓ پاسخ: چون حدود سه‌چهارم سطح زمین را آب پوشانده است.

۳۳- شکل سواحل به چه چیزی بستگی دارد؟ ⭐

✓ پاسخ: به میزان مقاومت سنگ‌های ساحلی در برابر فرسایش.

۳۴- سواحل صخره‌ای و پرتگاهی چگونه تشکیل می‌شوند؟

✓ پاسخ: در جاهایی که سنگ‌های ساحلی در برابر فرسایش مقاومت بیشتری دارند، ساحل به صورت صخره‌ای و پرتگاهی دیده می‌شود.

۳۵- سواحل هموار و ماسه‌ای چگونه تشکیل می‌شوند؟

✓ پاسخ: در جاهایی که سنگ‌های ساحلی در برابر فرسایش مقاومت کمتری دارند، ساحل بیشتر به شکل هموار و ماسه‌ای است.

موج، سونامی و جزر و مد

۳۶- آب دریاها به چه شکل‌هایی حرکت می‌کند؟ ⭐

✓ پاسخ: به صورت موج‌های دریا، جریان‌های دریایی و جزر و مد.

۳۷- موج آب چیست؟

✓ پاسخ: به حرکت آب به سمت بالا و پایین، موج آب گفته می‌شود.

۳۸- موج‌های دریا چه اثری بر سواحل دارند؟ ⭐

✓ پاسخ: باعث فرسایش و تغییر شکل سواحل می‌شوند.

۳۹- آبتاز یا سونامی چیست؟ ⭐

✓ پاسخ: موج‌های بسیار بزرگی که بر اثر رویدادهایی مانند زمین‌لرزه یا آتشفشان‌های زیردریایی در دریا ایجاد می‌شوند، آبتاز یا سونامی نام دارند.

۴۰- جزر و مد به چه علت ایجاد می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: جزر و مد در اثر نیروی گرانشی ماه و خورشید ایجاد می‌شود.

۴۱- مد و جزر را تعریف کنید. ⭐

✓ پاسخ: مد: بالا آمدن آب و حرکت آن به سمت ساحل.
جزر: پایین رفتن آب در سواحل.

۴۲- جزر و مد چه کاربردهایی دارد؟

✓ پاسخ: از جزر و مد می‌توان برای تولید انرژی الکتریکی و ماهیگیری استفاده کرد.

سوالات یخچال‌ها

۴۳- یخچال طبیعی چگونه تشکیل می‌شود؟ ⭐

✓ پاسخ: در مناطقی که میانگین دمای هوا کمتر از صفر درجه سلسیوس است، بارش بیشتر به شکل برف انجام می‌شود. با انباشته شدن برف طی سال‌های طولانی، یخچال تشکیل می‌شود.

۴۴- یخچال‌ها به چند گروه تقسیم می‌شوند؟ ⭐

✓ پاسخ: به دو گروه یخچال‌های قطبی و یخچال‌های کوهستانی.

۴۵- یخچال‌های قطبی و کوهستانی در کجا تشکیل می‌شوند؟

✓ پاسخ: یخچال‌های قطبی در قطب‌های شمال و جنوب زمین و یخچال‌های کوهستانی در نواحی مرتفع خشکی‌ها تشکیل می‌شوند.

سوالات مفهومی فصل ششم علوم هفتم

۴۶- چرا با وجود فراوان بودن آب روی زمین، آب شیرین را منبعی محدود می‌دانیم؟ ⭐

✓ پاسخ: زیرا بیشتر آب‌های زمین شور هستند و فقط بخش کوچکی از آب‌کره را آب شیرین تشکیل می‌دهد.

۴۷- چرا در مناطق پرشیب، آب‌های سطحی سریع‌تر به سمت نواحی پست حرکت می‌کنند؟

✓ پاسخ: زیرا شیب بیشتر باعث می‌شود آب تحت تأثیر گرانش با سرعت بیشتری به سمت نقاط پایین‌تر حرکت کند.

۴۸- چرا حفاظت از رودخانه‌ها برای زندگی انسان اهمیت دارد؟

✓ پاسخ: زیرا رودخانه‌ها علاوه بر اینکه بخشی از محیط زیست هستند، مقدار زیادی از آب مورد نیاز آشامیدن، کشاورزی و صنعت را تأمین می‌کنند.

۴۹- چرا شکل همه سواحل یکسان نیست؟

✓ پاسخ: چون جنس و مقاومت سنگ‌های ساحلی در برابر فرسایش در نقاط مختلف متفاوت است.

درست یا نادرست فصل ششم علوم هفتم

۱- بیشتر آب موجود در کره زمین شیرین است. ❌ نادرست

۲- آب‌کره شامل آب‌های سطح زمین، درون زمین و هواکره است. ✅ درست

۳- بخار آب با کاهش دما می‌تواند متراکم و به ابر تبدیل شود. ✅ درست

۴- اگر دمای هوا هنگام تراکم بالاتر از صفر باشد، بارش حتماً به صورت برف است. ❌ نادرست

۵- بخشی از آب باران به درون زمین نفوذ می‌کند. ✅ درست

۶- آب‌های جاری در خلاف جهت شیب زمین حرکت می‌کنند. ❌ نادرست

۷- در زمین‌های کم‌شیب، رودخانه بیشتر می‌تواند مسیر مارپیچی داشته باشد. ✅ درست

۸- دریاچه به طور طبیعی به آب‌های آزاد راه دارد. ❌ نادرست

۹- حدود ۹۷ درصد حجم آب‌کره در دریاها و اقیانوس‌ها قرار دارد. ✅ درست

۱۰- موج‌های دریا می‌توانند سبب فرسایش ساحل شوند. ✅ درست

۱۱- جزر و مد فقط تحت تأثیر باد ایجاد می‌شود. ❌ نادرست

۱۲- یخچال‌ها به دو گروه قطبی و کوهستانی تقسیم می‌شوند. ✅ درست

جای خالی‌های مهم فصل ششم علوم هفتم

۱- مجموعه آب‌های موجود در سطح، درون زمین و هواکره را آب‌کره می‌نامند.

۲- بخار آب در اثر کاهش دما متراکم می‌شود.

۳- مقدار بارندگی با یکای میلی‌متر اندازه‌گیری می‌شود.

۴- عامل مهم حرکت آب‌های جاری، شیب زمین است.

۵- منطقه‌ای که آب‌های سطحی آن توسط یک رود و شاخه‌هایش جمع می‌شود حوضه آبریز نام دارد.

۶- نام دیگر آبشار تندآب است.

۷- بزرگ‌ترین دریاچه جهان دریاچه خزر است.

۸- موج‌های بسیار بزرگ ناشی از زمین‌لرزه یا آتشفشان زیردریایی را سونامی یا آبتاز می‌گویند.

۹- بالا آمدن آب به سمت ساحل مد نام دارد.

۱۰- پایین رفتن آب در ساحل جزر نام دارد.

⭐ سوالات خیلی مهم فصل ششم برای شب امتحان

اگر فرصت کافی برای خواندن همه سؤال‌ها ندارید، حداقل این موارد را کاملاً یاد بگیرید:

  1. آب‌کره چیست و شامل چه بخش‌هایی است؟
  2. ابر و بارش چگونه تشکیل می‌شوند؟
  3. باران، برف و تگرگ چگونه تشکیل می‌شوند؟
  4. آب باران پس از رسیدن به زمین چه سرنوشتی دارد؟
  5. حوضه آبریز چیست؟
  6. شیب زمین چه اثری بر مسیر رودخانه دارد؟
  7. آبشار چگونه تشکیل می‌شود؟
  8. دریاچه چیست و چه اهمیتی دارد؟
  9. دریاچه‌های پشت سد چه کاربردهایی دارند؟
  10. شکل سواحل به چه عاملی بستگی دارد؟
  11. سه نوع حرکت آب دریاها را نام ببرید.
  12. سونامی چیست؟
  13. جزر و مد چگونه ایجاد می‌شود و چه کاربردی دارد؟
  14. یخچال طبیعی چگونه تشکیل می‌شود و چند نوع است؟

جمع‌بندی فصل ششم علوم هفتم

در فصل «سفر آب روی زمین» با حرکت آب در بخش‌های مختلف طبیعت آشنا می‌شویم. آب بر اثر انرژی خورشید تبخیر می‌شود، در ارتفاع به ابر تبدیل می‌شود و دوباره به شکل باران، برف یا تگرگ به زمین برمی‌گردد. بخشی از آب بارش تبخیر، بخشی روی زمین جاری و بخشی نیز وارد زمین می‌شود.

در ادامه با رودخانه‌ها، حوضه‌های آبریز، آبشارها، دریاچه‌ها، دریاها و اقیانوس‌ها، سواحل، موج‌ها، سونامی، جزر و مد و یخچال‌های طبیعی آشنا می‌شویم. یکی از پیام‌های مهم این فصل نیز اهمیت حفاظت از آب و جلوگیری از آلودگی منابع آبی است.

📘 روش پیشنهادی مطالعه: ابتدا سؤال‌های ⭐ را مرور کنید. بعد بخش درست یا نادرست و جای خالی را بدون نگاه کردن به جواب‌ها حل کنید. اگر برای امتحان فرصت بیشتری دارید، سؤال‌های مفهومی را هم پاسخ دهید تا مطمئن شوید فقط جمله‌های کتاب را حفظ نکرده‌اید و ارتباط مراحل سفر آب را نیز فهمیده‌اید.
اگه خوب بود امتیاز بده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا