مطالب درسی
معنی روانخوانی دیوار درس دوم فارسی دهم؛ معنی واژگان و آرایههای ادبی
معنی واژگان و عبارتهای روانخوانی دیوار درس دوم فارسی دهم، همراه با آرایههای ادبی، نکات زبانی و پاسخ درک و دریافت.
در این مطلب معنی روانخوانی دیوار فارسی دهم را به همراه معنی واژههای مهم، عبارتها و کنایهها، آرایههای ادبی، نمادهای داستان، خلاصه روانخوانی و نکات مهم امتحانی بررسی میکنیم. روانخوانی «دیوار» داستان پسری به نام ناصر است که ساخته شدن دوباره دیوار میان خانه خودشان و همسایه را مانعی برای صمیمیت و دوستی میبیند.
📘 مشخصات روانخوانی:
نام اثر: دیوار
نویسنده: جمال میرصادقی
شخصیت اصلی: ناصر
زاویه دید: سوم شخص
موضوع اصلی: جدایی، دوستی و تأثیر دیوارها و فاصلهها بر روابط انسانها
نام اثر: دیوار
نویسنده: جمال میرصادقی
شخصیت اصلی: ناصر
زاویه دید: سوم شخص
موضوع اصلی: جدایی، دوستی و تأثیر دیوارها و فاصلهها بر روابط انسانها
معنی کلمات روان خوانی دیوار فارسی دهم
در جدول زیر مهمترین واژهها و عبارتهای روانخوانی «دیوار» را با معنی ساده و قابل فهم میخوانید.
| واژه یا عبارت | معنی |
|---|---|
| برّ و بر نگاه کردن | خیره و با دقت نگاه کردن |
| دستگیرش نمیشد | نمیفهمید، متوجه نمیشد |
| محو چیزی شدن | غرق تماشای چیزی شدن |
| لب حوض | کنار حوض |
| تعجب برش داشته بود | بسیار شگفتزده شده بود |
| شیری | رنگ سفید مایل به رنگ شیر |
| تل | کپه و پشته |
| خرده | تکه کوچک |
| دور و زمانه | روزگار و زمانه |
| یک مرتبه | ناگهان |
| یکریز | پیوسته و بدون توقف |
| قاش | قاچ و برش |
| مفصل | با جزئیات و طولانی |
| کول | شانه |
| عمله | کارگر ساده ساختمانی |
| لج کردن | لجبازی کردن |
| نشنیده گرفتن | خود را به نشنیدن زدن و بیاعتنایی کردن |
| اعتنا | توجه |
| از سر گرفتن | دوباره آغاز کردن |
| اصرار | پافشاری |
| بگو و بخند | گفتوگوی صمیمانه و شادی کردن |
| دلتنگی | غمگینی و ناراحتی |
| نارسا | نامفهوم و بهسختی شنیدنی |
| زورکی | به زور و برخلاف میل |
| سرسنگین | سرد و بیاعتنا |
| نیمه | آجر نصفه |
| خواباندن دیوار | ویران کردن و فرو ریختن دیوار |
| دولا شدن | خم شدن |
| پارهآجر | تکهای از آجر |
| دلهره | ترس و نگرانی |
| خپله | کوتاهقد و چاق |
| رعشه | لرزش |
| سراسیمه | آشفته و دستپاچه |
عبارت ها و کنایه های مهم درس دیوار
دستگیرش نمیشد: متوجه نمیشد و نمیفهمید.
محو تماشا شده بود: چنان سرگرم تماشا بود که به چیز دیگری توجه نداشت.
سر و صدا حیاط را برداشته بود: صدای زیادی در حیاط پیچیده و همهجا را فرا گرفته بود.
به سر و کول هم پریدن: با یکدیگر شوخی و بازی کردن.
لب برچیده بودن: ناراحت و اندوهگین بودن.
از سر گرفتن: کاری را دوباره آغاز کردن.
این پا و آن پا شدن: بیقرار بودن و در گفتن یا انجام کاری تردید کردن.
دست از سرم بردار: مزاحم من نشو.
رنگش پریده بود: از ترس رنگ چهرهاش تغییر کرده بود.
چپچپ نگاه کردن: با خشم یا تهدید نگاه کردن.
محو تماشا شده بود: چنان سرگرم تماشا بود که به چیز دیگری توجه نداشت.
سر و صدا حیاط را برداشته بود: صدای زیادی در حیاط پیچیده و همهجا را فرا گرفته بود.
به سر و کول هم پریدن: با یکدیگر شوخی و بازی کردن.
لب برچیده بودن: ناراحت و اندوهگین بودن.
از سر گرفتن: کاری را دوباره آغاز کردن.
این پا و آن پا شدن: بیقرار بودن و در گفتن یا انجام کاری تردید کردن.
دست از سرم بردار: مزاحم من نشو.
رنگش پریده بود: از ترس رنگ چهرهاش تغییر کرده بود.
چپچپ نگاه کردن: با خشم یا تهدید نگاه کردن.
آرایه های ادبی روان خوانی دیوار فارسی دهم
| عبارت | آرایه و توضیح |
|---|---|
| مثل یک توپ | تشبیه |
| حیاطها سر به هم آورده بودند | تشخیص یا جانبخشی |
| نیشش باز شد | کنایه از خندیدن و خوشحال شدن |
| مثل آدمهای بزرگ | تشبیه |
| دیواری … سر بیرون میآورد | جانبخشی |
| حیاط مثل گذشته … کوچک میشود | تشبیه |
| درست مثل یک قفس | تشبیه؛ حیاط به قفس تشبیه شده است. |
| مثل ماهیهای حوض | تشبیه |
| بغض گلویش را میفشرد | جانبخشی |
| دیوار صدای آنها را برای خودش نگه میداشت | جانبخشی به دیوار |
| جوابی خشک و بیمهر | حسآمیزی |
| دیوار … حرف میزد | جانبخشی |
| باد … آواز میخواند | جانبخشی |
| حرفی مانند آتش | تشبیه |
| دیوار مثل دیو ایستاده بود | تشبیه؛ دیوار به دیو تشبیه شده است. |
| مثل صدها قناری | تشبیه |
| نگاه تند و تیز | حسآمیزی |
| قلبش مثل یک گنجشک اسیر … پرپر میزد | تشبیه؛ قلب ناصر به گنجشک اسیر تشبیه شده است. |
⭐ نکته مهم: جانبخشی به «دیوار» و «باد» در این داستان بسیار پررنگ است. نویسنده از نگاه کودکانه ناصر، دیوار و باد را مانند موجوداتی زنده نشان میدهد؛ به همین دلیل هنگام مطالعه آرایههای این روانخوانی به نمونههای تشخیص توجه ویژه داشته باشید.
دیوار و بنا نماد چه چیزی هستند؟
✓ دیوار: نماد جدایی، فاصله و مانعی است که ارتباط و صمیمیت انسانها را کمتر میکند.
✓ بنا: نماد کسانی است که سبب ایجاد فاصله و جدایی میان انسانها میشوند.
✓ همسایه: در برداشت نمادین داستان میتواند نماینده انسانهایی باشد که وجود موانع، آنها را از یکدیگر دور میکند.
خلاصه روان خوانی دیوار فارسی دهم
✓ خلاصه داستان: باد، دیوار میان خانه ناصر و همسایهشان را خراب میکند. با از بین رفتن دیوار، ناصر میتواند بهمن و اعضای خانواده او را راحتتر ببیند و دو خانواده نیز بیشتر با یکدیگر رفتوآمد و همکاری میکنند. ناصر از این صمیمیت خوشحال است؛ اما پدرش تصمیم میگیرد دیوار را دوباره بسازد. با بالا رفتن دوباره دیوار، ناصر احساس میکند چیزی میان او و دوستش فاصله میاندازد. او دلیل اصرار بزرگترها برای وجود این دیوار را بهدرستی درک نمیکند و از ساخته شدن آن ناراحت است. سرانجام تصمیم میگیرد با پارهآجری به بنا بزند؛ اما در تخیل کودکانهاش، دیوار به موجودی ترسناک و شبیه دیو تبدیل میشود. ناصر وحشت میکند و به آغوش مادرش پناه میبرد.
مفهوم و پیام اصلی روان خوانی دیوار
💡 مفهوم: «دیوار» تنها یک دیوار آجری نیست؛ در لایه عمیقتر داستان، نمادی از فاصلههایی است که میان انسانها ایجاد میشود. نویسنده از نگاه ساده و بیآلایش یک کودک نشان میدهد که با برداشته شدن این فاصله، ارتباط، همکاری و صمیمیت میان دو خانواده بیشتر میشود و با بازگشت آن، جدایی دوباره شکل میگیرد.
نکات زبانی و املایی مهم درس دیوار
حیاط: صحن و فضای باز خانه؛ با «حیات» به معنی زندگی اشتباه نشود.
خرده: تکه کوچک؛ با «خورده» از مصدر خوردن تفاوت دارد.
اصرار: پافشاری؛ با «اسرار» به معنی رازها تفاوت دارد.
فشردن: بن ماضی «فشرد» و بن مضارع «فشار».
کوبیدن: بن ماضی «کوفت» و بن مضارع «کوب».
عمله: در اصل جمع «عامل» است، اما در فارسی امروز معمولاً به معنای کارگر ساده به کار میرود.
خرده: تکه کوچک؛ با «خورده» از مصدر خوردن تفاوت دارد.
اصرار: پافشاری؛ با «اسرار» به معنی رازها تفاوت دارد.
فشردن: بن ماضی «فشرد» و بن مضارع «فشار».
کوبیدن: بن ماضی «کوفت» و بن مضارع «کوب».
عمله: در اصل جمع «عامل» است، اما در فارسی امروز معمولاً به معنای کارگر ساده به کار میرود.
نکات مهم امتحانی روان خوانی دیوار
⭐ نویسنده: جمال میرصادقی
⭐ شخصیت اصلی: ناصر
⭐ زاویه دید: سوم شخص
⭐ نماد دیوار: جدایی و فاصله میان انسانها
⭐ نماد بنا: عامل ایجاد جدایی و فاصله
⭐ آرایه پرتکرار: تشخیص یا جانبخشی، بهویژه درباره دیوار و باد
⭐ پیام اصلی: برداشته شدن موانع و فاصلهها میتواند زمینه صمیمیت، ارتباط و همکاری بیشتر میان انسانها را فراهم کند.
⭐ شخصیت اصلی: ناصر
⭐ زاویه دید: سوم شخص
⭐ نماد دیوار: جدایی و فاصله میان انسانها
⭐ نماد بنا: عامل ایجاد جدایی و فاصله
⭐ آرایه پرتکرار: تشخیص یا جانبخشی، بهویژه درباره دیوار و باد
⭐ پیام اصلی: برداشته شدن موانع و فاصلهها میتواند زمینه صمیمیت، ارتباط و همکاری بیشتر میان انسانها را فراهم کند.
جمع بندی روان خوانی دیوار فارسی دهم
در روانخوانی «دیوار»، جمال میرصادقی ماجرای ساخته شدن دوباره دیوار میان دو خانه را از زاویهای نزدیک به نگاه یک کودک روایت میکند. برای تسلط بر این بخش از فارسی دهم، علاوه بر معنی واژهها و کنایهها، به نماد دیوار و بنا، آرایههای جانبخشی و تشبیه، شخصیت ناصر و پیام اصلی داستان توجه کنید. مهمترین نکته این است که «دیوار» در داستان تنها یک سازه نیست و معنای نمادین جدایی و فاصله را نیز در خود دارد.
مطالب پیشنهادی :
معنی درس دوم فارسی دهم؛ از آموختن، ننگ مدار با آرایههای ادبی و زبانی
