جواب درس دوازدهم دین و زندگی یازدهم | پیوند مقدس
پاسخ کامل درس ۱۲ دین و زندگی یازدهم «پیوند مقدس» ویژه رشته های تجربی و ریاضی، شامل جواب تدبر در قرآن صفحه ۱۴۹ و فعالیت کلاسی صفحه ۱۵۴.
درس دوازدهم دین و زندگی یازدهم، «پیوند مقدس»، درباره اهداف تشکیل خانواده و معیارهای انتخاب همسر است. در ادامه، پاسخ تدبر در قرآن صفحهٔ ۱۴۹ و فعالیت کلاسی صفحهٔ ۱۵۴ را همراه با جدول رتبهبندی و دلیل انتخاب هر معیار بخوانید.
جواب تدبر در قرآن صفحه ۱۴۹ دین و زندگی یازدهم
در این فعالیت، آیهٔ ۲۱ سورهٔ روم به آرامش، دوستی و رحمت میان همسران اشاره میکند. آیهٔ ۷۲ سورهٔ نحل نیز همسران، فرزندان، نوادگان و روزیهای پاکیزه را از نعمتهای خداوند معرفی میکند.
در این آیات تفکر کنید و به سؤالات پاسخ دهید.
۱ـ هدف از تشکیل خانواده چیست؟
پاسخ: رسیدن به آرامش در کنار همسر، برقراری محبت و رحمت میان زن و مرد و فراهم شدن زمینهٔ تولد و پرورش فرزندان. خانواده همچنین فرصتی برای رشد اخلاقی و معنوی اعضای آن است.
۲ـ نوع نگاه اسلام به زن و مرد چگونه است؟
پاسخ: زن و مرد از یک نوع، یعنی انسان، هستند و هر دو کرامت انسانی و توانایی رسیدن به کمال دارند. آنان در زندگی مشترک مکمل یکدیگرند و رابطهشان باید بر محبت، رحمت و احترام متقابل استوار باشد. زن یا مرد بودن بهتنهایی موجب برتری نیست؛ معیار برتری نزد خداوند، تقواست.
۳ـ خداوند چه چیزهایی را به عنوان آیات و نشانههای خود معرفی کرده است؟
پاسخ: آفرینش همسرانی از نوع خود انسان، آرامش یافتن در کنار همسر و قرار دادن دوستی و رحمت میان زن و مرد، از نشانههای خداوند است. در آیهٔ دوم نیز داشتن فرزندان و نوادگان و برخورداری از روزیهای پاکیزه، بهعنوان نعمتهای الهی یادآوری میشود.
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۱۵۴ دین و زندگی یازدهم
در جدول بالا، معیارها را براساس نظر خودتان رتبهبندی کنید و علت را در هر مورد بیان کنید.
پاسخ: این فعالیت رتبهبندیِ ثابت و یکسانی برای همه ندارد. جدول زیر یک نمونهٔ پیشنهادی است؛ رتبهٔ ۱ بالاترین اولویت را نشان میدهد. با توجه به تأکید کتاب بر ایمان، معیارهای اخلاقی و دینی در اولویت قرار گرفتهاند.
| رتبه | معیارها | رتبه | معیارها |
|---|---|---|---|
| ۸ | اصالت خانوادگی | ۴ | عاقل و فهیم بودن |
| ۲ | اخلاق خوب و خوشرویی | ۵ | کسب و کار حلال |
| ۱۰ | پوشش مناسب اسلامی | ۶ | سلامت جسمی و روانی |
| ۹ | عدم ارتباط قبلی با جنس مخالف | ۷ | قناعت در زندگی |
| ۳ | صداقت با همسر | ۱۲ | زیبایی و مورد پسند بودن |
| ۱ | انجام عبادات، بهخصوص نماز | ۱۱ | داشتن دوستان درستکار و سالم |
دلیل رتبهبندی معیارها:
۱ـ انجام عبادات، بهخصوص نماز: در این نمونه، به دلیل تأکید کتاب بر ایمان، این معیار در رتبهٔ اول قرار گرفته است. پایبندی به عبادت باید همراه با درستکاری، رعایت حقوق دیگران و مسئولیتپذیری باشد.
۲ـ اخلاق خوب و خوشرویی: همسران در زندگی روزانه ارتباط زیادی با یکدیگر دارند؛ مهربانی، احترام و توانایی کنترل خشم به حفظ آرامش و حل اختلافها کمک میکند.
۳ـ صداقت با همسر: اعتماد بر پایهٔ راستگویی شکل میگیرد. بیان صادقانهٔ مسائل مهم زندگی، امکان شناخت و تصمیمگیری آگاهانه را فراهم میکند.
۴ـ عاقل و فهیم بودن: فرد عاقل میتواند پیامد تصمیمهایش را بسنجد، مسئولیت بپذیرد، نظر طرف مقابل را بشنود و هنگام اختلاف بهجای رفتار عجولانه گفتوگو کند.
۵ـ کسب و کار حلال: درآمدی که از راه درست و بدون پایمال کردن حق دیگران به دست میآید، با زندگی سالم و مسئولانه سازگار است. در این معیار، درست بودن راه کسب درآمد اهمیت دارد، نه ثروتمند بودن.
۶ـ سلامت جسمی و روانی: شناخت وضعیت سلامت و نیازهای یکدیگر برای برنامهریزی زندگی مشترک مهم است. وجود بیماری یا معلولیت بهتنهایی معیار نامناسب بودن فرد نیست؛ آگاهی، پذیرش متقابل و توانایی مدیریت شرایط اهمیت دارد.
۷ـ قناعت در زندگی: قناعت کمک میکند همسران متناسب با امکانات خود هزینه کنند و گرفتار چشموهمچشمی نشوند. قناعت با تلاش برای پیشرفت و بهتر کردن زندگی منافاتی ندارد.
۸ـ اصالت خانوادگی: منظور، ریشهداری ارزشهایی مانند صداقت، احترام و درستکاری در خانواده است، نه نام خانوادگی مشهور یا ثروت زیاد. در کنار شناخت خانواده، شخصیت و رفتار خود فرد هم باید بررسی شود.
۹ـ عدم ارتباط قبلی با جنس مخالف: با توجه به توضیحات درس، منظور پرهیز از روابط غیرشرعی و رعایت پاکدامنی است، نه هر ارتباط عادی و محترمانهٔ تحصیلی یا کاری. در شناخت فرد، صداقت و پایبندی کنونی او به تعهدات نیز اهمیت دارد.
۱۰ـ پوشش مناسب اسلامی: در چارچوب این درس، رعایت پوشش اسلامی یکی از نشانههای توجه به ارزشهای دینی است. هماهنگی دیدگاه همسران دربارهٔ این موضوع میتواند به تفاهم آنها کمک کند.
۱۱ـ داشتن دوستان درستکار و سالم: معاشرتها میتوانند بر رفتار و انتخابهای فرد اثر بگذارند. شناخت دوستان، بخشی از تحقیق دربارهٔ شیوهٔ زندگی فرد است، اما جای شناخت مستقیم اخلاق او را نمیگیرد.
۱۲ـ زیبایی و مورد پسند بودن: پسند متقابل اهمیت دارد، اما بهتر است ظاهر، تنها معیار انتخاب نباشد و باعث نادیده گرفتن اخلاق، صداقت و تفاهم نشود.
📌 رتبهٔ پایینتر به معنای بیاهمیت بودن یک معیار نیست. این جدول فقط یک نمونه برای گفتوگوی کلاسی است و شما میتوانید با دلیل روشن، ترتیب دیگری پیشنهاد کنید.
خلاصه درس دوازدهم دین و زندگی یازدهم
خانواده در نگاه این درس، پیوندی بر پایهٔ آرامش، محبت و رحمت است. زن و مرد در کرامت انسانی و امکان رشد معنوی مشترکاند و میتوانند در زندگی مشترک به رشد یکدیگر کمک کنند. پاسخ به نیازهای طبیعی، انس با همسر، پرورش فرزندان و رشد اخلاقی و معنوی از اهداف تشکیل خانواده است. انتخاب همسر به شناخت، رضایت دوطرفه، بلوغ فکری و مسئولیتپذیری نیاز دارد. ایمان، اخلاق خوب، صداقت و دیگر معیارهای شایستگی باید در کنار هم بررسی شوند و تحقیق و مشورت با افراد آگاه، به تصمیمگیری سنجیده کمک میکند.
