جواب فعالیت های درس بیستم مطالعات ششم | استعمار چیست؟
پاسخ کامل فعالیت های درس ۲۰ مطالعات ششم «استعمار چیست؟» شامل جواب صفحات ۱۳۴ و ۱۳۵ و کاربرگه ۲۵ کتاب.
استعمار زمانی شکل میگیرد که کشوری قدرتمند با هدف تسلط بر سرزمینهای دیگر و غارت منابع آنها دخالت کند. در ادامه، جواب همه پرسشها، فعالیتها و کاربرگه درس بیستم مطالعات اجتماعی ششم «استعمار چیست؟» را میخوانید.
جواب پرسشهای صفحه ۱۳۲ مطالعات اجتماعی ششم
استعمار یعنی چه؟
پاسخ: واژه استعمار در لغت به معنی آبادکردن است؛ اما در اصطلاح، به دخالت و نفوذ یک کشور قدرتمند در کشور دیگر با هدف تسلط بر آن و غارت منابع و ثروتهایش گفته میشود.
استعمارگر کیست؟
پاسخ: استعمارگر کشور یا دولتی است که به بهانه آبادکردن و کمک، در امور کشورهای دیگر دخالت میکند و میکوشد منابع، ثروتها و تصمیمهای سیاسی و اقتصادی آنها را در اختیار بگیرد.
راستی چه عواملی موجب قدرتمندی آنها شد؟
پاسخ:
| عامل | توضیح |
|---|---|
| انتقال علوم و فنون | علوم و فنون جهان اسلام از راه ترجمه کتابها و ارتباطات بازرگانی به اروپا منتقل شد. |
| رونق تجارت و بازرگانی | تجارت، ثروت اروپاییان را افزایش داد و موجب رشد شهرها و کارگاههای صنعتی شد. |
| پیشرفت در علم و هنر | اروپاییان در علوم و فنون پیشرفت کردند و اختراعهایی مانند دستگاه چاپ و تلسکوپ پدید آمد. |
| اکتشافات جغرافیایی | پیشرفت کشتیسازی و دریانوردی، شناخت راههای دریایی و کشف سرزمینهای جدید را ممکن کرد. |
جواب فعالیت ۱ صفحه ۱۳۴ مطالعات اجتماعی ششم
همفکری کنید و از روی نقشه، مسیرهای دریایی را دنبال کنید و بگویید در هر مسیر، دریانوردان به کدام سرزمینها یا قارّهها رسیدهاند؟ کدام کشورها به دریانوردی و کشف سرزمینهای جدید مشغول بودند؟
پاسخ:
| کشور | سرزمینها و قارّههای مسیر دریانوردان |
|---|---|
| انگلیس | آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، سواحل آفریقا، جنوب و شرق آسیا و استرالیا |
| پرتغال | سواحل آفریقا، اقیانوس هند، ایران، هند و شرق آسیا |
| اسپانیا | آمریکای مرکزی و جنوبی و سپس با عبور از اقیانوس آرام، شرق و جنوبشرقی آسیا |
| فرانسه | آمریکای شمالی و بخشهایی از آمریکای مرکزی |
| هلند | آمریکای شمالی و مسیرهای دریایی اقیانوس اطلس |
کشورهای پرتغال، اسپانیا، انگلستان، فرانسه و هلند به دریانوردی و کشف سرزمینهای جدید مشغول بودند.
جواب فعالیت ۲ صفحه ۱۳۴ مطالعات اجتماعی ششم
به طور گروهی کاربرگهی شمارهی ۲۵ را در کلاس کامل کنید.
پاسخ: پاسخ کامل کاربرگه شماره ۲۵ در بخش مربوط به صفحه ۱۳۹ آمده است.
جواب پرسشهای صفحه ۱۳۴ مطالعات اجتماعی ششم
آیا استعمارگران در سالهای اخیر به کشور ما هم نفوذ کردند؟
پاسخ: بله. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، استعمارگران بهویژه در دوره حکومتهای قاجار و پهلوی به شیوههای مختلف سیاسی، اقتصادی و نظامی در ایران نفوذ و دخالت میکردند.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۱۳۵ مطالعات اجتماعی ششم
نمونههایی از امتیازات و دخالتهای بیگانگان در کشور ما در دورهی قاجاریه و پهلوی
| نمونه | امتیاز یا دخالت بیگانگان |
|---|---|
| ۱ | پس از عهدنامههای گلستان و ترکمانچای، بخشهایی از شمال ایران مانند باکو، شیروان، نخجوان و سرزمینهای قفقاز به دست روسیه افتاد. |
| ۲ | بر اساس قرارداد رویتر، حق احداث راهآهن و بهرهبرداری از معادن، جنگلها و قناتهای ایران برای مدت ۷۰ سال به انگلیسیها داده شد. |
| ۳ | روسیه و انگلیس ایران را به مناطق نفوذ تقسیم کردند؛ شمال تا مرکز زیر نفوذ روسیه و مناطق جنوبی زیر نفوذ انگلیس قرار گرفت. |
| ۴ | انگلیسیها رضاخان را به قدرت رساندند و از حکومت وابسته او حمایت کردند. |
| ۵ | طبق قراردادهای دولت ایران با انگلیس، این کشور از نفت ایران بهره میبرد و منافع اصلی نفت در اختیار ملت ایران نبود. |
| ۶ | آمریکا محمّدرضا شاه پهلوی را به قدرت بازگرداند تا برنامههای مورد نظر خود را در ایران اجرا کند. |
الناز به تازگی متوجّه شده است که شجرهنامهی خانوادگی دارد. بعد از بررسیهای او و برادرش محمّد و سؤالهایی که از پدربزرگ و مادربزرگ خود پرسیدند، فهمیدند که اجدادشان در شهر باکو زندگی میکردند. البته پدربزرگش میگفت که آن زمان باکو قسمتی از سرزمینمان ایران بود!
چرا شهر باکو از کشورمان جدا شد؟
پاسخ: در دوره قاجار و پس از شکست ایران در جنگ با روسیه، عهدنامههای گلستان و ترکمانچای بر ایران تحمیل شد. بر اساس این عهدنامهها، بخشهایی از سرزمینهای شمالی ایران از جمله باکو، شیروان، نخجوان و سرزمینهای قفقاز از ایران جدا و به روسیه واگذار شد.
چرا ایران مورد توجّه کشورهای استعمارگر بود؟
پاسخ: ایران موقعیت جغرافیایی مهمی داشت و دارای منابع و ثروتهایی مانند نفت، معادن، جنگلها و راههای بازرگانی بود. به همین دلیل کشورهای استعمارگر برای نفوذ در ایران و بهرهبرداری از منابع آن با یکدیگر رقابت میکردند.
کدام کشورها در امور ایران دخالت میکردند؟
پاسخ: روسیه و انگلستان در دوره قاجار و انگلستان و آمریکا در دوره پهلوی بیشترین دخالت را در امور ایران داشتند.
این امتیازات و دخالتها چه ضررهایی به ایران وارد کرد؟
پاسخ: بخشهایی از سرزمین ایران جدا شد، منابع و ثروتهای کشور به دست بیگانگان افتاد، استقلال سیاسی و اقتصادی ایران آسیب دید، کشور به قدرتهای خارجی وابسته شد و مسیر پیشرفت و آبادانی آن با مانع روبهرو گردید.
به نظر شما چرا شاهان قاجار و پهلوی به استعمارگران اجازهی دخالت میدادند؟
پاسخ: بسیاری از شاهان قاجار و پهلوی به مردم متّکی نبودند، حکومتهای ضعیف یا وابستهای داشتند و برای حفظ قدرت خود به حمایت بیگانگان نیازمند بودند. برخی از آنان نیز منافع شخصی و درباری را بر منافع کشور ترجیح میدادند و امتیازهای زیانآوری به استعمارگران واگذار میکردند.
جواب کاربرگه شماره ۲۵ مطالعات ششم؛ صفحه ۱۳۹
علّتهای پیدایش استعمارگری
جدول را کامل کنید.
پاسخ:
| علّتها | معلول (نتیجه) |
|---|---|
| ✓ انتقال علوم و فنون از جهان اسلام به اروپا ✓ رونق تجارت و بازرگانی در اروپا ✓ افزایش ثروت، رشد شهرنشینی و گسترش کارگاههای صنعتی ✓ پیشرفت اروپاییان در علم و هنر ✓ پیشرفت جغرافیا و ستارهشناسی ✓ ساخت کشتیهای محکمتر و پرسرعتتر ✓ اکتشافات جغرافیایی و کشف سرزمینهای جدید |
اروپاییان قدرتمند شدند و به سرزمینهای جدید رفتند و مردم آن سرزمینها را استعمار کردند و به تسلّط خود درآوردند. |
خلاصه درس بیستم مطالعات اجتماعی ششم | استعمار چیست؟
در دورهای که مسلمانان در علم و فرهنگ پیشرفت کرده بودند، اروپا عصر تاریکی را میگذراند. با انتقال علوم و فنون مسلمانان به اروپا، رونق تجارت، افزایش ثروت، رشد شهرها و پیشرفت در علم، هنر، جغرافیا و ستارهشناسی، اروپاییان بهتدریج قدرتمند شدند.
اروپاییان با ساخت کشتیهای محکمتر و استفاده از مهارت دریانوردی، مسیرهای تازه دریایی و سرزمینهای جدید را کشف کردند. سپس دولتهای اروپایی به این سرزمینها هجوم بردند، ساکنان بومی را کشتند یا به بردگی گرفتند و منابع و ثروتهایشان را غارت کردند. به این ترتیب استعمارگری آغاز شد.
استعمارگر کشوری است که به بهانه آبادکردن، در کشور دیگری نفوذ میکند تا منابع و ثروت آن را در اختیار بگیرد. مستعمره نیز سرزمینی است که استقلال سیاسی و اقتصادی ندارد و تابع حکومت استعمارگر است. استعمار ممکن است با حمله نظامی، گرفتن امتیازهای اقتصادی، دخالت سیاسی یا نفوذ رسانهای انجام شود.
ایران به سبب موقعیت جغرافیایی و منابع فراوان، مورد توجّه استعمارگران بود. در دورههای قاجار و پهلوی، روسیه، انگلستان و آمریکا در امور کشور دخالت کردند. جداشدن بخشهایی از خاک ایران، غارت نفت و دیگر منابع، وابستگی و جلوگیری از پیشرفت کشور از زیانهای این دخالتها بود.
مطالب پیشنهادی:
جواب فعالیت های درس نوزدهم مطالعات ششم | همسایگان ما
جواب فعالیت های درس هجدهم مطالعات ششم | دریا، نعمت خداوندی
جواب فعالیت های درس هفدهم مطالعات ششم | ویژگی های دریاهای ایران
جواب فعالیت های درس شانزدهم مطالعات ششم | لباس از تولید تا مصرف
