جواب فعالیت های درس هفتم مطالعات پنجم | نواحی صنعتی مهم ایران
پاسخ کامل فعالیت های درس ۷ مطالعات پنجم «نواحی صنعتی مهم ایران» شامل جواب صفحات ۳۴، ۳۵ و ۳۸، مواد اولیه، عوامل تولید، بیمه، صنایع مادر و مصرفی و نقشه صنایع ایران.
کارخانهها چگونه مواد اولیه را به کالاهای مورد نیاز ما تبدیل میکنند؟ در درس هفتم مطالعات اجتماعی پنجم، «نواحی صنعتی مهم ایران»، با نیازهای کارخانهها، تفاوت صنایع مادر و مصرفی و محل استقرار بعضی صنایع ایران آشنا میشویم. در ادامه، جواب پرسشها و فعالیتهای صفحههای ۳۴، ۳۵ و ۳۸، نمونه گزارش بازدید از کارخانه و خلاصه درس را میخوانید.
جواب سوال صفحه ۳۴ درس ۷ مطالعات اجتماعی پنجم
به شکل زیر توجّه کنید.
چه چیزی مشاهده میکنید؟ توضیح دهید.
پاسخ: نخ بهعنوان مادهٔ اولیه وارد کارخانهٔ پارچهبافی میشود. در کارخانه، کارگران با استفاده از دستگاههای بافندگی، نخها را به پارچه تبدیل میکنند. بنابراین، مادهٔ اولیهٔ این کارخانه نخ و محصول آن پارچه است.
موادّ اوّلیهی کارخانهها از منابع طبیعی به دست میآید. به نظر شما، برای تهیهی نخ از کدام منابع طبیعی استفاده میشود؟
پاسخ: از پنبه و پشم گوسفند استفاده میشود. پنبه از گیاهان و پشم از جانوران به دست میآید.
جواب فعالیت صفحه ۳۴ درس ۷ مطالعات پنجم
۱ــ کاربرگهی شمارهی (۵) را در کلاس انجام دهید تا با «موادّ اوّلیه» بیشتر آشنا شوید.
پاسخ: برای دیدن پاسخ کامل این کاربرگه، روی جواب کاربرگ شماره ۵ مطالعات اجتماعی پنجم؛ مواد اولیهی کارخانهها کلیک کنید.
پاسخ سوال صفحه ۳۵ درس هفتم مطالعات اجتماعی پنجم
گفتیم که کارخانهها برای تولید کالا به موادّ اوّلیه نیاز دارند. اکنون به تصویر نگاه کنید و بگویید یک کارخانه برای اینکه کالا تولید کند، علاوه بر موادّ اوّلیه به چه چیزهای دیگری نیاز دارد؟
پاسخ: کارخانه علاوه بر مواد اولیه، به سرمایه، دانش و فناوری، نیروی کار و ماشینآلات و ابزار نیاز دارد. سرمایه برای تهیهٔ ساختمان، دستگاهها و پرداخت هزینهها لازم است. نیروی کار با کمک دانش و فناوری و با استفاده از ماشینآلات و ابزار، مواد اولیه را به کالا تبدیل میکند.
جواب فعالیت صفحه ۳۵ درس هفتم مطالعات اجتماعی پنجم
۲ــ صاحبان کارخانهها یا کارگاههای تولیدی باید همهی کارگران و کسانی را که در کارخانه مشغول به کارند، بیمه کنند. پرسوجو کنید که این بیمه چیست و چه فایدهای دارد.
پاسخ: منظور، بیمهٔ تأمین اجتماعی کارگران است. با پرداخت حق بیمه، کارگران از حمایتهایی مانند خدمات درمانی و دریافت مستمری در دوران بازنشستگی یا ازکارافتادگی، طبق شرایط بیمه، برخوردار میشوند. این بیمه کمک میکند هنگام بیماری، آسیبدیدگی یا زمانی که دیگر توان کار کردن ندارند، پشتوانهای برای زندگی داشته باشند و با اطمینان بیشتری کار کنند.
۳ــ کاربرگهی شمارهی ۶ را در کلاس انجام دهید.
پاسخ: برای دیدن پاسخ کامل این کاربرگه، روی جواب کاربرگ شماره ۶ مطالعات اجتماعی پنجم؛ بازدید از یک کارخانه کلیک کنید.
۴ــ به همراه معلّم خود از یک کارخانه بازدید کنید و به طور گروهی گزارش بازدید را بنویسید و در کلاس ارائه کنید.
پاسخ: دو نمونهٔ فرضی برای نوشتن گزارش بازدید را میخوانید. پس از بازدید واقعی، گزارش خود را بر اساس مشاهدات گروهتان بنویسید.
نمونه اول؛ گزارش کوتاه بازدید از کارخانه پارچهبافی
ما به همراه معلّم و همکلاسیهایمان از یک کارخانهٔ پارچهبافی بازدید کردیم. مسئول کارخانه توضیح داد که نخ، مادهٔ اولیهٔ اصلی این کارخانه است. ابتدا نخها برای بافت آماده میشوند و سپس دستگاههای بافندگی آنها را به پارچه تبدیل میکنند.
در گروه ما، دو نفر دربارهٔ کار دستگاهها یادداشت برداشتند و دو نفر مراحل بررسی و بستهبندی پارچهها را مشاهده کردند. کارگران پارچهها را از نظر کیفیت بررسی میکردند و پارچههای سالم برای فروش آماده میشدند. از این بازدید یاد گرفتیم که تولید پارچه به همکاری کارگران، سرمایه، دانش و دستگاههای مناسب نیاز دارد. همچنین فهمیدیم رعایت نکات ایمنی هنگام کار با دستگاهها بسیار مهم است.
نمونه دوم؛ گزارش بازدید از کارخانه نان صنعتی
گروه ما همراه معلّم از یک کارخانهٔ نان صنعتی بازدید کرد. پیش از ورود به بخش تولید، مسئول کارخانه دربارهٔ رعایت بهداشت و فاصله گرفتن از دستگاهها توضیح داد. ما نیز در مسیر مشخصشده حرکت کردیم.
در بخش آمادهسازی، آرد، آب، خمیرمایه و دیگر مواد لازم با مقدارهای معیّن مخلوط میشدند تا خمیر به دست بیاید. سپس خمیر را به قسمتهای مناسب تقسیم میکردند و شکل میدادند. خمیرها پس از استراحت، وارد فر میشدند و میپختند. نانها بعد از خنک شدن و بررسی کیفیت، بستهبندی میشدند. روی بستهها نیز اطلاعات محصول و تاریخ تولید و انقضا درج میشد.
اعضای گروه ما دربارهٔ مواد اولیه، مراحل تولید و وظایف کارکنان یادداشت برداشتند. بعضی کارکنان دستگاهها را کنترل میکردند و برخی مسئول بررسی کیفیت یا بستهبندی بودند. جالبترین بخش بازدید برای ما، دیدن تبدیل آرد به نان در چند مرحله بود.
در پایان فهمیدیم که تولید یک مادهٔ غذایی به رعایت بهداشت، دقّت، دانش و همکاری افراد زیادی نیاز دارد. این کارخانه از صنایع مصرفی است؛ زیرا مردم نان تولیدشده را میخرند و مصرف میکنند.
جواب سوال صفحه ۳۸ درس هفتم مطالعات اجتماعی پنجم
به نمودار توجّه کنید. مهمترین استان صنعتی ایران که بیشترین صنایع مصرفی را در خود جای داده کدام استان است؟
پاسخ: استان تهران. در نمودار کتاب که مربوط به سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ است، ستونهای استان تهران از ستونهای دیگر استانها بلندتر هستند و تعداد بیشتری کارگاه صنعتی را نشان میدهند.
جواب فعالیت صفحه ۳۸ درس ۷ مطالعات پنجم
۵ــ چرا در اطراف شهرهای بزرگ، صنایع مصرفی زیادی تأسیس میشود؟
پاسخ: چون شهرهای بزرگ جمعیت زیادی دارند و افراد بیشتری به کالاهای مصرفی نیاز دارند. با ساخت کارخانه در اطراف این شهرها، رساندن کالا به خریداران آسانتر میشود و هزینهٔ حمل آن کاهش مییابد. همچنین دسترسی به نیروی کار و رفتوآمد کارکنان راحتتر است.
۶ــ معیّن کنید کدام صنایع زیر مصرفی و کدام مادر هستند.
پتروشیمی (……….) فرش (……….) کفش (……….) قند و شکر (……….) فولاد (……….) پارچهبافی (……….)
پاسخ:
پتروشیمی (مادر)
فرش (مصرفی)
کفش (مصرفی)
قند و شکر (مصرفی)
فولاد (مادر)
پارچهبافی (مصرفی)
۷ــ به نقشهی پراکندگی صنایع و معادن ایران توجّه کنید. برای هریک از صنایع دو شهر را نام ببرید.
پاسخ:
پتروشیمی: بندر ماهشهر و بندر امام خمینی.
ذوبآهن و فولاد: اصفهان و اهواز.
ماشینسازی: اراک و تبریز.
۸ــ آیا در نزدیکی محلّ زندگی شما کارخانهای وجود دارد؟ دربارهی آن گزارشی تهیه کنید.
پاسخ: نمونهٔ فرضی گزارش دربارهٔ یک کارخانهٔ لبنیات:
بله، در نزدیکی محلّ زندگی ما یک کارخانهٔ لبنیات وجود دارد. مادهٔ اولیهٔ اصلی این کارخانه شیر است که از دامداریها تهیه میشود. شیر پس از ورود به کارخانه از نظر کیفیت بررسی میشود و برای تولید شیر پاستوریزه، ماست و پنیر به بخشهای مختلف فرستاده میشود.
کارگران و کارشناسان کارخانه در بخشهایی مانند آمادهسازی مواد، کنترل دستگاهها، بررسی کیفیت، بستهبندی و حمل محصولات کار میکنند. محصولات پس از آماده شدن، با رعایت شرایط بهداشتی و دمای مناسب به فروشگاهها منتقل میشوند.
این کارخانه از صنایع مصرفی است؛ زیرا محصولات آن را مردم مستقیماً مصرف میکنند. فعالیت آن علاوه بر تأمین بخشی از غذای مردم، برای تعدادی از ساکنان منطقه شغل ایجاد کرده است. رعایت بهداشت و تصفیهٔ فاضلاب نیز برای سلامت مردم و حفاظت از محیطزیست اهمیت دارد.
خلاصه درس هفتم مطالعات اجتماعی پنجم؛ نواحی صنعتی مهم ایران
کارخانهها مواد اولیه را به کالا تبدیل میکنند. بسیاری از مواد اولیه از منابع طبیعی به دست میآیند؛ برای مثال، از پنبه و پشم برای تهیهٔ نخ استفاده میشود. تولید کالا علاوه بر مواد اولیه، به سرمایه، نیروی کار، دانش و فناوری و ماشینآلات و ابزار نیاز دارد.
صنایع مادر، مواد و تجهیزات مورد نیاز کارخانههای دیگر را تولید میکنند؛ مانند صنایع ذوبآهن و فولاد، پتروشیمی و ماشینسازی. صنایع مصرفی، کالاهایی تولید میکنند که مردم آنها را میخرند و مصرف میکنند؛ مانند فرش، کفش، قند و شکر و پارچه.
صنایع مصرفی بیشتر در اطراف شهرهای بزرگ تأسیس میشوند تا به خریداران و نیروی کار نزدیک باشند. در نقشهٔ این درس، بندر ماهشهر و بندر امام خمینی از مراکز پتروشیمی، اصفهان و اهواز از مراکز ذوبآهن و فولاد و اراک و تبریز از مراکز ماشینسازی هستند.
برای ادامهٔ یادگیری، پاسخ فعالیتها و کاربرگهای مطالعات اجتماعی پنجم را در تاپ ناپ دنبال کنید.
مطالب پیشنهادی:
