جواب فعالیت های درس ششم روانشناسی یازدهم انسانی | تفکر (۲) تصمیم گیری
پاسخ کامل درس ۶ روانشناسی یازدهم «تفکر (۲) تصمیم گیری» شامل جواب فعالیت های ۶ـ۱ تا ۶ـ۱۴، سوالات متن و جمع بندی درس صفحات ۱۳۷ تا ۱۵۷.
تصمیم گرفتن همیشه به آسانی انتخاب یک لباس یا غذا نیست؛ گاهی باید میان چند انتخاب مهم، مناسبترین گزینه را پیدا کنیم. در درس ششم روان شناسی یازدهم، «تفکر (۲) تصمیم گیری»، با انواع تصمیمگیری، سبکهای درست و نادرست آن و راههای برخورد با موقعیتهای دشوار آشنا میشویم. در ادامه، پاسخ فعالیتها و سؤالهای این درس را میخوانید.
جواب فعالیت ۱ صفحه ۱۳۷ روان شناسی یازدهم
شما با دو مثال روبهرو شدید که در آنها فعالیت ذهنی فرد از نوع تصمیمگیری بوده است. شما نیز چند نمونه از «تصمیمگیری» خود را بنویسید. تصمیمگیریهای خود را با دو دانشآموز دیگر مقایسه کنید. به نظر شما کدام تصمیمگیری دشوارتر است؟ چرا؟
پاسخ: چند نمونه از تصمیمگیریهای من، انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب کلاس ورزشی، خرید کیف مدرسه و تعیین زمان مطالعه درسهاست.
برای مقایسه با دو دانشآموز دیگر میتوان چنین نمونهای نوشت:
تصمیم من: انتخاب رشته تحصیلی با توجه به علاقه، توانایی و آینده شغلی.
تصمیم دانشآموز دوم: انتخاب یک کلاس ورزشی با توجه به علاقه، هزینه و ساعت برگزاری.
تصمیم دانشآموز سوم: انتخاب کیف مدرسه با توجه به قیمت، اندازه و کیفیت.
در این نمونه، انتخاب رشته تحصیلی دشوارتر است؛ زیرا پیامدهای طولانیتری دارد و لازم است عوامل بیشتری مانند علاقه، استعداد، محتوای دروس و فرصتهای آینده بررسی شود. البته دشواری هر تصمیم به شرایط و تجربههای فرد هم بستگی دارد.
جواب سوال صفحه ۱۳۹ روان شناسی یازدهم
به نظر شما تصمیمگیری در کدام حالت سختتر است؟ چرا؟
پاسخ: معمولاً تصمیمگیری «مهم پیچیده» سختتر است؛ زیرا هم اهمیت و پیامدهای تصمیم زیاد است و هم گزینهها و جنبههای بیشتری باید بررسی شوند. بنابراین، فرد برای مقایسه انتخابها به اطلاعات، دقت و زمان بیشتری نیاز دارد.
جواب سوال صفحه ۱۴۰ روان شناسی یازدهم
به نظر شما آیا تصمیمگیری فردی انسان مانند تصمیمگیری گروهی اوست یا با آن متفاوت است؟ چرا؟
پاسخ: با یکدیگر متفاوتاند. در تصمیمگیری فردی، یک نفر گزینهها را بررسی میکند و تصمیم نهایی را میگیرد؛ اما در تصمیمگیری گروهی، نظر چند نفر در انتخاب نهایی نقش دارد و لازم است میان دیدگاههای آنها هماهنگی ایجاد شود.
تصمیمگیری گروهی میتواند از اطلاعات و تجربههای بیشتری استفاده کند، ولی ممکن است به دلیل اختلافنظر، زمان بیشتری بگیرد. برای مثال، انتخاب زمان مطالعه شخصی تصمیمی فردی است، اما انتخاب مقصد اردوی کلاس میتواند تصمیمی گروهی باشد.
جواب فعالیت ۲ صفحه ۱۴۰ روان شناسی یازدهم
با توجه به چهار مثال زیر، نوع تصمیمگیریها را مشخص کنید.
پاسخ: با توجه به تقسیمبندی تصمیمها بر اساس اهمیت و تعداد گزینهها، جدول را میتوان به شکل زیر کامل کرد:
| موقعیت | مثال کتاب | نوع تصمیمگیری |
|---|---|---|
| موقعیت ۱ | انتخاب بهترین دروازهبان از بین دانشآموزان مدرسه | معمولی پیچیده |
| موقعیت ۲ | انتخاب رشتۀ تحصیلی از بین دو رشتۀ نظری و فنی | مهم ساده |
| موقعیت ۳ | انتخاب همسر آینده | مهم پیچیده |
| موقعیت ۴ | انتخاب غذای موردنظر در یک غذاخوری | معمولی ساده |
📌 «ساده» در این تقسیمبندی به معنای کماهمیت بودن نیست. برای مثال، انتخاب میان دو رشته میتواند گزینههای محدودی داشته باشد، اما برای آینده فرد بسیار مهم باشد. همچنین تعداد غذاها یا داوطلبان و شرایط واقعی میتواند میزان پیچیدگی یک تصمیم را تغییر دهد.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۱۴۱ روان شناسی یازدهم
به انتخاب دبیر کلاس، دو دانشآموز یک بسته هدیه حاوی ۵ بادکنک و چند قلم از نوشتافزار درسی را تهیه کنند. یکی از دانشآموزان از دیگری بخواهد بادکنکها را باد کند، هرچه بیشتر باد کند، یک هدیه بیشتر میگیرد. اگر بادکنکی ترکید، باید همه هدایای قبلی را پس دهد. نتایج آزمایش را به کلاس ارائه دهید.
پاسخ: نمونه گزارش احتمالی: دانشآموز در ابتدا برای گرفتن هدیه بیشتر، بادکنک را باد میکرد؛ اما با بزرگتر شدن بادکنک، احتمال ترکیدن آن را بیشتر میدانست. او میان دریافت پاداش بیشتر و حفظ هدیههایی که گرفته بود، مردد شد و سرانجام برای جلوگیری از دست دادن هدایا، ادامه نداد.
این فعالیت نشان میدهد که هنگام تصمیمگیری، هم منفعت احتمالی و هم خطر از دست دادن داشتهها را در نظر میگیریم. نتیجه واقعی آزمایش ممکن است برای افراد متفاوت باشد؛ در گزارش کلاس، رفتار مشاهدهشده را بنویسید.
جواب سوال های صفحه ۱۴۱ و ۱۴۲ روان شناسی یازدهم
اگر ملاک تصمیمگیری، خطر «از دستدادن» است، پس چرا عدهای علیرغم از دستدادن سلامتی و از دستدادن حیثیت اجتماعی خود حاضرند دخانیات و مواد مخدّر را مصرف کنند؟ آیا میتوانید به نمونههای دیگری از تصمیمگیری، همانند اعتیاد، اشاره کنید که با وجود ضرر زیاد برخی از افراد به آن روی میآورند؟
پاسخ: زیرا افراد همیشه همه پیامدهای تصمیم خود را درست ارزیابی نمیکنند. ممکن است لذت کوتاهمدت، فشار دوستان یا تصور نادرستِ «برای من اتفاقی نمیافتد» باعث شود خطرهای آینده را کماهمیت بدانند. در وابستگی به مواد نیز ترک مصرف میتواند دشوار شود و فرد به کمک تخصصی نیاز داشته باشد.
رانندگی نمایشی برای جلب توجه، شرکت در شرطبندی و انجام چالشهای خطرناک در فضای مجازی، نمونههای دیگری هستند که ممکن است فرد با وجود آگاهی از بخشی از زیانها، آنها را انتخاب کند.
ناصر بعد از تهیه لوازم شنا در دریا به محض رسیدن به ساحل درمییابد هوا طوفانی است. او با وجود خطرناک بودن شنا، فقط به این دلیل که لوازم شنا را بههمراه آورده و زمان گذاشته، شنا میکند. چرا؟
پاسخ: ناصر به جای توجه به خطر فعلی، تحت تأثیر هزینه و زمانی قرار گرفته که قبلاً صرف کرده است. او تصور میکند اگر شنا نکند، زحمتش بیفایده میشود؛ در حالی که شنا کردن در شرایط خطرناک، هزینه گذشته را جبران نمیکند و ممکن است زیان بسیار بزرگتری ایجاد کند.
نمونههای بالا نشان میدهد که ملاکهای تصمیمگیری، تابع منفعت، میزان خطرناک بودن و عوامل دیگر است. به نظر شما آن عوامل کداماند؟
پاسخ: اطلاعات و تجربههای قبلی، هزینه و زمان، هدفها و ارزشهای فرد، نظر دیگران، فشار دوستان، احساسات، میزان اطمینان به نتیجه و پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت، از عوامل دیگر مؤثر بر تصمیمگیری هستند.
جواب فعالیت ۴ صفحه ۱۴۴ روان شناسی یازدهم
به تصمیمگیریهایی که در سه ماه اخیر داشتهاید فکر کنید. یک تصمیمگیری تکانشی را بنویسید و پیامد ناگوار آن را مشخص کنید. یک دانشآموز، در صورت تمایل، تصمیم تکانشی خود را مطرح کند.
پاسخ: نمونه اول: وقتی از پیام یکی از دوستانم ناراحت شدم، بدون فکر کردن و روشن شدن منظور او، پاسخ تندی فرستادم. بعد متوجه شدم منظورش را اشتباه فهمیدهام. این تصمیم باعث دلخوری و فاصله گرفتن ما شد و مجبور شدم عذرخواهی کنم.
نمونه دیگر: با دیدن یک وسیله در فروشگاه، همان لحظه و بدون بررسی نیازم آن را خریدم. بعد فهمیدم استفاده چندانی برایم ندارد و بخشی از پولی را که برای خرید کتاب کنار گذاشته بودم، از دست دادهام.
آیا همه تصمیمگیریها به راحتی قابل جبران است؟
پاسخ: خیر. بعضی تصمیمها پیامدهایی دارند که جبرانشان دشوار، زمانبر یا حتی ناممکن است. بنابراین، هرچه تصمیم مهمتر و پیامدهای آن گستردهتر باشد، لازم است پیش از اقدام، بیشتر فکر کنیم و از افراد آگاه مشورت بگیریم.
جواب برای مطالعه صفحه ۱۴۵ روان شناسی یازدهم
شاید شما از طریق رسانهها شنیده باشید که در بعضی از مناطق کشورمان نسبت طلاق به ازدواج ۱/۴ است؛ یعنی به ازای چهار ازدواج یک طلاق ثبت شده است. آیا همۀ این افراد مشکلات اقتصادی و مسکن دارند؟
پاسخ: خیر. مشکلات اقتصادی و مسکن میتوانند یکی از عوامل اختلاف باشند، اما همه اختلافهای خانوادگی به این مسائل مربوط نیستند. ضعف در گفتوگو، نداشتن شناخت کافی، ناسازگاری و ناتوانی در حل اختلاف نیز ممکن است نقش داشته باشند.
📌 نسبت نوشتهشده در سؤال، بخشی از متن کتاب است؛ نباید آن را آمار فعلی کل کشور یا به معنای پایان یافتن یکچهارم همه ازدواجها با طلاق دانست.
آیا همگی از روشهای درست حل مسئله استفاده کردهاند؟
پاسخ: نمیتوان درباره همه افراد یک حکم داد. ممکن است برخی از روشهایی مانند گفتوگوی آرام، بررسی علت اختلاف و مراجعه به مشاور استفاده نکرده باشند؛ اما درباره هر خانواده باید شرایط همان خانواده بررسی شود.
آیا در تصمیمگیریهای خود با افراد صاحبنظر و باتجربه مشورت کردهاند؟
پاسخ: درباره همه افراد اطلاع نداریم. بعضی افراد مشورت میکنند و بعضی بدون شناخت و مشورت کافی تصمیم میگیرند. مشورت آگاهانه میتواند به شناخت بهتر کمک کند، اما بهتنهایی تضمینکننده نبودن اختلاف در آینده نیست.
بررسی کنید طلاق در بین اقشار مرفه بیشتر است یا سایر اقشار جامعه؟
پاسخ: بدون آمار معتبر درباره گروههای اقتصادی یک منطقه و دوره زمانی مشخص، نمیتوان گفت در کدام قشر بیشتر است. برای مقایسه درست، تعداد طلاقها باید در کنار تعداد افراد متأهل هر گروه بررسی شود. نتیجهای که از این بخش میگیریم این است که برخورداری مالی بهتنهایی برای داشتن زندگی مشترک موفق کافی نیست.
جواب فعالیت ۵ صفحه ۱۴۵ روان شناسی یازدهم
آیا تا به حال تصمیمگیری مبتنی بر احساسات و هیجانها داشتهاید؟ یک مورد را بنویسید و پیامدهای ناگوار آن تصمیم را برای دانشآموزان کلاس تعریف کنید.
پاسخ: نمونه پیشنهادی:
تصمیم احساسی: پس از یک نمره ضعیف، از روی ناامیدی تصمیم گرفتم دیگر برای آن درس تلاش نکنم؛ بدون اینکه علت نمرهام یا راه جبران آن را بررسی کنم.
پیامدهای منفی تصمیم احساسی: تمرینهایم کمتر شد، بعضی مطالب را یاد نگرفتم و نتیجه آزمون بعدی هم پایین آمد. بعد فهمیدم باید به جای تصمیم گرفتن بر اساس ناراحتی آن لحظه، با کمک معلم برای رفع اشکال برنامهریزی کنم.
نمونه دیگر: از روی دلسوزی پذیرفتم بخش زیادی از کار گروهی دوستم را هم انجام دهم؛ در حالی که وقت کافی نداشتم. در نتیجه، هم از کار خودم عقب افتادم و هم نتوانستم به قولم درست عمل کنم.
جواب فعالیت در منزل صفحه ۱۴۵ روان شناسی یازدهم
در متون دینی همواره به پرهیز از تصمیمگیری احساسی اشاره شده است. با مراجعه به قرآن کریم یا سخنان بزرگان دینی، یک متن کوتاه در این باره یادداشت کنید و برای دیگر همکلاسیها بخوانید.
پاسخ: در بخشی از آیه ۱۳۴ سوره آلعمران، از «وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ» یاد شده است؛ یعنی کسانی که خشم خود را فرو میبرند و از مردم درمیگذرند. این آموزه به ما یادآوری میکند که هنگام خشم، بیدرنگ واکنش نشان ندهیم. بهتر است ابتدا آرام شویم و سپس درباره رفتار مناسب تصمیم بگیریم.
نمونه دیگر: در بخشی از آیه ۳۸ سوره شوری، عبارت «وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ» بر مشورت تأکید دارد. میتوان از این آموزه نتیجه گرفت که برای تصمیمهای مهم، تنها به احساس لحظهای خود تکیه نکنیم و از نظر افراد آگاه نیز کمک بگیریم.
جواب فعالیت ۶ صفحه ۱۴۶ روان شناسی یازدهم
آیا تا به حال تصمیمگیری از نوع وابسته داشتهاید؟ یک مورد را بنویسید و نتیجه آن را برای دیگر دوستان تعریف کنید.
پاسخ: نمونه پیشنهادی:
تصمیم وابسته: فقط به این دلیل که دوستم در یک کلاس ورزشی ثبتنام کرده بود، من هم همان کلاس را انتخاب کردم؛ بدون اینکه علاقه خودم و ساعت برگزاری آن را بررسی کنم.
پیامدهای منفی تصمیم وابسته: به آن ورزش علاقه زیادی نداشتم و ساعت کلاس با برنامه مطالعهام تداخل داشت. پس از مدتی، انگیزهام کم شد و نتوانستم منظم در کلاس شرکت کنم.
✅ مشورت کردن با وابسته بودن فرق دارد. در مشورت، نظر دیگران را میشنویم و با توجه به شرایط خود تصمیم میگیریم؛ در تصمیم وابسته، انتخاب دیگران را بدون بررسی دنبال میکنیم.
جواب فعالیت ۷ صفحه ۱۴۷ روان شناسی یازدهم
برای سبک تصمیمگیری اجتنابی در زمینه درس خواندن، نمونهای ذکر کنید و بگویید این سبک چه پیامدهایی برای شما داشته است؟
پاسخ: نمونه پیشنهادی:
تصمیمگیری اجتنابی: میدانستم در یکی از فصلهای ریاضی مشکل دارم، اما هر روز تصمیم برای شروع تمرین و پرسیدن سؤال از معلم را به روز بعد موکول میکردم.
پیامدهای منفی تصمیمگیری اجتنابی: اشکالهایم برطرف نشد، مطالب روی هم جمع شد و نزدیک امتحان با کمبود وقت و نگرانی بیشتری روبهرو شدم.
جواب فعالیت ۸ صفحه ۱۴۷ و ۱۴۸ روان شناسی یازدهم
فعالیت در منزل
شما در این درس با انواع سبکهای تصمیمگیری آشنا شدید. برای هر یک مثال بزنید.
پاسخ:
سبک تصمیمگیری تکانشی: بدون بررسی قیمت و نیازم، همان لحظه که یک وسیله را در فروشگاه میبینم، آن را میخرم.
سبک تصمیمگیری احساسی: به دلیل ناراحتی از یک شکست، تصمیم میگیرم فعالیت مورد علاقهام را برای همیشه کنار بگذارم.
سبک تصمیمگیری اجتنابی: لازم است برای جبران عقبماندگی درسی برنامهریزی کنم، اما هر روز این تصمیم را به فردا میاندازم.
سبک تصمیمگیری وابسته: فقط چون دوستانم یک رشته تحصیلی را انتخاب کردهاند، بدون بررسی علاقه و توانایی خود همان رشته را انتخاب میکنم.
سبک تصمیمگیری منطقی: پیش از انتخاب کلاس آموزشی، هدف، هزینه، زمان برگزاری و کیفیت آموزش را بررسی میکنم و سپس مناسبترین گزینه را انتخاب میکنم.
📌 در سبک اجتنابی، فرد تصمیم لازم را عقب میاندازد یا از روبهرو شدن با آن فرار میکند. دوری آگاهانه از یک رفتار زیانآور، بهخودیخود تصمیمگیری اجتنابی نیست.
جواب فعالیت ۹ صفحه ۱۴۹ روان شناسی یازدهم
با یک مثال، مراحل تصمیمگیری را یکبهیک اجرا کنید. سعی کنید مثالتان واقعی باشد؛ مانند خرید یک رایانه، یا یک شلوار و یا …
پاسخ: نمونه پیشنهادی برای خرید کیف مدرسه:
| مرحله | اقدام مورد نیاز | اجرای مرحله در مثال |
|---|---|---|
| ۱ | شناسایی و تعریف تصمیم مورد نظر | به کیفی نیاز دارم که کتابهایم در آن جا شود، حمل آن راحت باشد و قیمتش از بودجهام بیشتر نباشد. |
| ۲ | شناسایی تعداد انتخابها یا اولویتهای آن تصمیم | سه کیف متناسب با بودجهام را برای مقایسه انتخاب میکنم. |
| ۳ | بیان ویژگیهای هر انتخاب یا اولویت | قیمت، وزن، اندازه، کیفیت دوخت و راحتی بندهای هر کیف را بررسی میکنم. |
| ۴ | ارزیابی پیامدهای هر انتخاب یا اولویت | میسنجم کدام کیف نیازم را بهتر برطرف میکند و در برابر هزینهای که میپردازم، دوام و راحتی بیشتری دارد. |
| ۵ | اجرای بهترین اولویت | کیفی را که بیشترین هماهنگی با نیاز و بودجهام دارد، میخرم. |
| ۶ | تعهد و پایبندی به اجرای اولویت مورد نظر | از کیف درست استفاده میکنم و در نگهداری آن دقت دارم. |
| ۷ | بررسی پیامدها و نتایج اجرای اولویت مورد نظر | پس از مدتی بررسی میکنم که آیا کیف راحت و بادوام بوده و نیازم را برطرف کرده است یا نه. |
جواب سوال صفحه ۱۴۹ روان شناسی یازدهم
به نظر شما علاوه بر عوامل فوق، چه عوامل دیگری مانع تصمیمگیری کارآمد و مفید میشود؟
پاسخ: نداشتن اطلاعات کافی یا استفاده از اطلاعات نادرست، عجله، نامشخص بودن هدف، فشار اطرافیان، بیتوجهی به پیامدهای آینده، خستگی شدید و نپذیرفتن نظر افراد آگاه، میتوانند مانع تصمیمگیری مفید شوند.
برای مثال، کسی که پیش از انتخاب یک کلاس فقط تبلیغ آن را میبیند و درباره کیفیت و تناسب آن با نیازش تحقیق نمیکند، ممکن است انتخاب مناسبی نداشته باشد.
جواب فعالیت ۱۰ صفحه ۱۵۰ روان شناسی یازدهم
کدامیک از موانع ذکر شده، در تصمیمگیری شما اثرگذار بوده است؟ برای آن مثالی بزنید و پیامد تصمیمگیری خود را بنویسید.
پاسخ: نمونه اول، اعتماد افراطی: چون در امتحان قبلی نمره خوبی گرفته بودم، تصور کردم برای امتحان بعدی هم به تمرین زیادی نیاز ندارم. مطالعه را کم کردم و به بعضی سؤالها نتوانستم پاسخ بدهم. نتیجه این تصمیم، نمرهای پایینتر از انتظارم بود.
نمونه دوم، سوگیری تأیید: هنگام انتخاب یک کلاس، فقط نظر افرادی را خواندم که از آن تعریف کرده بودند و به انتقادهای مستدل توجه نکردم. بعد از ثبتنام متوجه شدم روش آموزش آن با نیاز من سازگار نیست.
نمونه سوم، دستکم گرفتن خود: با اینکه برای ارائه کلاسی آماده بودم، تصور کردم از عهده آن برنمیآیم و داوطلب نشدم. در نتیجه، فرصت تمرین و کسب تجربه را از دست دادم.
جواب فعالیت ۱۱ صفحه ۱۵۱ روان شناسی یازدهم
با مرور تجارب روزهای گذشته خود، برای تعارض گرایش ـ گرایش سه نمونه بیان کنید.
پاسخ:
۱ـ دو کلاس ورزشی مورد علاقهام در یک ساعت برگزار میشوند و باید یکی را انتخاب کنم.
۲ـ دو کتاب را دوست دارم، اما پولم فقط برای خرید یکی از آنها کافی است.
۳ـ هم دوست دارم در اردوی مدرسه شرکت کنم و هم در همان روز به سفر خانوادگی بروم، ولی انجام هر دو ممکن نیست.
در هر سه نمونه، هر دو گزینه برای من خواستنیاند، اما ناچارم یکی را انتخاب کنم.
جواب فعالیت ۱۲ صفحه ۱۵۲ روان شناسی یازدهم
آیا شما تاکنون در موقعیت تصمیمگیریِ مربوط به تعارض از نوع گرایش ـ اجتناب قرار گرفتهاید؟ آن موقعیت را بنویسید و برای دیگر همکلاسیها بخوانید.
پاسخ: نمونه اول: دوست داشتم در مسابقه سخنرانی مدرسه شرکت کنم، چون فرصت خوبی برای نشان دادن تواناییام بود؛ اما از صحبت کردن در برابر جمع و اشتباه کردن میترسیدم. بنابراین، درباره شرکت در مسابقه مردد بودم.
نمونه دیگر: یک کلاس آموزشی را به دلیل کیفیت خوبش دوست داشتم، اما فاصله زیاد آن تا خانه و زمان رفتوآمد برایم ناخوشایند بود.
در این تعارض، یک انتخاب همزمان یک جنبه خواستنی و یک جنبه ناخواستنی دارد.
جواب فعالیت ۱۳ صفحه ۱۵۲ روان شناسی یازدهم
با بررسی تجربههای شخصی خودتان، یک مثال از نوع «تعارض اجتناب ـ اجتناب» بنویسید و آن را برای دیگر همکلاسیها بخوانید.
پاسخ: به دلیل عقب انداختن کارها، برای تمام کردن تکلیفم ناچار شدم بین دو وضعیت انتخاب کنم: از برنامه تفریحی مورد علاقهام بگذرم و تکلیف را انجام دهم، یا با تکلیف ناقص به مدرسه بروم و پیامد آن را بپذیرم. هر دو وضعیت برایم ناخوشایند بود.
نمونه دیگر: وسیلهای را که امانت گرفته بودم، خراب کردم. اکنون باید بخشی از پول پساندازم را برای جبران خسارت بدهم یا برای مدتی از خرید مورد علاقهام صرفنظر کنم و وسیله جایگزین تهیه کنم. هیچکدام برایم خوشایند نیست، اما باید مسئولیت کارم را بپذیرم.
جواب فعالیت ۱۴ صفحه ۱۵۵ روان شناسی یازدهم
شما، علاوه بر موقعیتهای پرخطری که ذکر شد، چه موقعیت پرخطر دیگری را میشناسید؟ آنها را برای همکلاسیهای خود بگویید و بهترین شیوه تصمیمگیری آن موقعیت را به بحث بگذارید.
پاسخ: چند نمونه همراه با تصمیم مناسب:
شنا در دریای طوفانی: وارد آب نشویم و به هشدارهای مسئولان ساحل توجه کنیم؛ حتی اگر برای رسیدن به دریا زمان و هزینه زیادی صرف کرده باشیم.
شرکت در چالش خطرناک برای گرفتن فیلم: خطر آسیب را در نظر بگیریم و برای جلب توجه دیگران، جان خود یا دوستانمان را به خطر نیندازیم.
دوچرخهسواری نمایشی نزدیک پرتگاه یا مسیر خودروها: پیشنهاد دوستان را نپذیریم و محیط مناسب و ایمن را برای ورزش انتخاب کنیم.
فرستادن رمز حساب یا کد ورود برای دیگران: اطلاعات را ارسال نکنیم و موضوع را با والدین یا فرد آگاه و مورد اعتماد در میان بگذاریم.
رفتن به کوه بدون آمادگی و تجهیزات: برنامه را تا فراهم شدن شرایط مناسب و همراهی فرد باتجربه به تعویق بیندازیم.
در این موقعیتها، تصمیم منطقی یعنی خطر و پیامدها را بررسی کنیم، تحت تأثیر هیجان یا فشار دیگران قرار نگیریم و سلامت خود و دیگران را در اولویت بگذاریم.
جواب جمع بندی صفحه ۱۵۶ و ۱۵۷ روان شناسی یازدهم
با توجه به مطالبی که در این درس خواندید به یکی از تصمیمهای آموزشی مربیان مدرسه اشاره کنید و بنویسید.
پاسخ: نمونه پیشنهادی: مربیان مدرسه پس از بررسی نتیجه امتحانها، درباره روش کمک به دانشآموزان در درس ریاضی تصمیم گرفتند. آنها میان برگزاری کلاس رفع اشکال، دادن تمرین بیشتر و تشکیل گروههای مطالعه، کلاس رفع اشکال هفتگی را انتخاب کردند.
۱ـ به چه دلیل آن فعالیت، تصمیمگیری است؟
پاسخ: زیرا مربیان با چند گزینه روبهرو بودند و پس از بررسی نیاز دانشآموزان، زمان و امکانات مدرسه، مناسبترین گزینه را انتخاب کردند.
۲ـ به نظر شما سبک تصمیمگیری آن فعالیت چه سبکی بوده است؟
پاسخ: در این نمونه، سبک تصمیمگیری منطقی بوده است؛ زیرا انتخاب بر اساس بررسی اطلاعات، مقایسه گزینهها و توجه به نتیجه احتمالی انجام شده است.
۳ـ اگر شما به جای مربیان مدرسه بودید، چه سبکی را اتخاذ میکردید؟
پاسخ: من هم سبک منطقی را انتخاب میکردم. ابتدا علت دشواری درس را بررسی میکردم، نظر معلم و دانشآموزان را میپرسیدم و با توجه به امکانات مدرسه، روش مناسب را انتخاب میکردم. پس از اجرای برنامه نیز نتیجه آن را میسنجیدم.
۴ـ پیامد سبک تصمیمگیری اتخاذ شده چیست؟
پاسخ: احتمال انتخاب روشی متناسب با نیاز دانشآموزان بیشتر میشود و زمان و امکانات مدرسه هدفمندتر مصرف میشود. اگر کلاسها مناسب اجرا شوند، میتوانند به رفع اشکال و پیشرفت درسی کمک کنند. بررسی نتیجه نیز نشان میدهد که آیا برنامه به اصلاح نیاز دارد یا نه.
خلاصه درس ششم روان شناسی یازدهم
تصمیمگیری یعنی گزینههای مختلف را بررسی کنیم و مناسبترین آنها را برگزینیم. تصمیمها از نظر اهمیت، تعداد گزینهها و تعداد تصمیمگیرندگان با هم تفاوت دارند. برای انتخاب درست باید منفعت، هزینه، خطر و پیامدهای هر گزینه را در نظر بگیریم. در سبک منطقی، فرد با شناخت موضوع، جمعآوری اطلاعات و مقایسه انتخابها تصمیم میگیرد؛ در حالی که عجله، تکیه بر هیجانهای زودگذر، پیروی بدون فکر از دیگران و عقب انداختن تصمیم میتوانند انتخاب را دشوار یا نامناسب کنند.
سوگیری تأیید، اعتماد افراطی، دستکم گرفتن خود و کنترل نکردن هیجانها از موانع تصمیمگیری هستند. گاهی نیز میان دو انتخاب خواستنی، دو انتخاب ناخواستنی یا جنبه مثبت و منفی یک انتخاب مردد میشویم و تعارض را تجربه میکنیم. شناخت دقیق مسئله، مشورت آگاهانه، توجه به موقعیتهای پرخطر و بررسی نتیجه تصمیم، به انتخابهای سنجیدهتر کمک میکند.
