جواب فعالیت های درس دوم سلامت و بهداشت دوازدهم | سبک زندگی سالم

در درس دوم سلامت و بهداشت دوازدهم، «سبک زندگی سالم»، درباره انتخاب‌های روزمره و نقش خودمراقبتی در حفظ سلامت صحبت می‌کنیم. پاسخ فعالیت‌های صفحات ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵ و ۱۶ در ادامه قرار دارد؛ همراه با جدول کامل خودمراقبتی و دو نمونه برنامه برای انجام فعالیت پایانی درس.

پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس سوم سلامت و بهداشت دوازدهم | برنامه غذایی سالم

جواب فعالیت ۱ صفحه ۱۲ سلامت و بهداشت دوازدهم

گفت و گوی کلاسی

فیلم سبک زندگی را مشاهده کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

بر اساس آنچه در این فیلم دیدید، مؤلفه‌های اصلی سبک زندگی سالم کدام‌اند؟

پاسخ: نمونه پاسخ بر اساس موضوع درس: خواب کافی و منظم، تغذیه سالم، فعالیت بدنی، رسیدگی به بهداشت فردی، پرهیز از دخانیات، مدیریت فشارهای روانی و داشتن روابط مناسب با خانواده و دیگران، از مؤلفه‌های سبک زندگی سالم هستند.

سبک زندگی شما به کدام شخصیت فیلم شباهت بیشتری دارد؟

پاسخ: پاسخ این پرسش به عادت‌های خودتان بستگی دارد. پس از مشاهده فیلم، می‌توانید از یکی از نمونه‌های زیر کمک بگیرید:

نمونه اول؛ برای فردی با عادت‌های سالم‌تر: سبک زندگی من به شخصیتی شباهت بیشتری دارد که به سلامت خود اهمیت می‌دهد؛ چون معمولاً به‌موقع می‌خوابم، صبحانه می‌خورم، فعالیت بدنی دارم و برای خانواده‌ام وقت می‌گذارم. البته هنوز باید زمان استفاده از تلفن همراهم را بهتر مدیریت کنم.

نمونه دوم؛ برای فردی که قصد اصلاح عادت‌هایش را دارد: بعضی عادت‌های من به شخصیت کم‌تحرک فیلم شباهت دارد؛ زیرا گاهی مدت زیادی می‌نشینم و دیر می‌خوابم. می‌خواهم با برنامه‌ریزی برای خواب، تحرک بیشتر و استفاده کمتر از گوشی، سبک زندگی سالم‌تری داشته باشم.

جواب فعالیت ۲ صفحه ۱۳ سلامت و بهداشت دوازدهم

گفت و گوی گروهی

با توجه به تغییراتی که در سبک زندگی از گذشته تا حال به وجود آمده، فکر می‌کنید در آینده سبک زندگی خانواده‌ها چگونه خواهد بود؟

پاسخ: احتمالاً استفاده از فناوری، خرید اینترنتی و انجام کارها از راه دور بیشتر می‌شود. این تغییرات می‌تواند کارها را آسان‌تر کند، اما اگر برای تحرک و ارتباط حضوری برنامه نداشته باشیم، ممکن است کم‌تحرکی و فاصله میان اعضای خانواده بیشتر شود. از طرف دیگر، فناوری می‌تواند به آموزش، مراقبت از سلامت و ارتباط با بستگان دور کمک کند. بنابراین کیفیت زندگی آینده تا حد زیادی به شیوه استفاده ما از این امکانات بستگی دارد.

نمونه پاسخ کوتاه: زندگی خانواده‌ها بیشتر با فناوری همراه می‌شود. برای سالم ماندن باید در کنار استفاده از امکانات جدید، ورزش، تغذیه مناسب و ارتباط صمیمی با خانواده را حفظ کنیم.

به نظر شما سبک زندگی قدیم بهتر بود یا سبک زندگی امروزی؟ چرا؟

پاسخ: از نظر تحرک روزانه، دورهمی‌های خانوادگی و سادگی زندگی، برخی ویژگی‌های سبک زندگی گذشته بهتر بود. در مقابل، امروزه دسترسی به آموزش، خدمات بهداشتی و درمانی و وسایل کمک‌کننده بیشتر شده است. به نظر من بهتر است عادت‌های خوب گذشته را حفظ کنیم و از امکانات مفید امروز هم درست استفاده کنیم.

نمونه پاسخ با تأکید بر گذشته: من صمیمیت خانواده‌ها، بازی‌های گروهی و تحرک بیشتر در زندگی گذشته را می‌پسندم؛ چون به ارتباط بهتر و فعالیت بدنی کمک می‌کرد. البته امکانات بهداشتی و درمانی امروز نیز ارزشمند است و نباید آنها را نادیده بگیریم.

با توجه به روند تغییرات در زندگی افراد، پیشنهاد شما برای داشتن سبک زندگی سالم چیست؟

پاسخ: برای فعالیت بدنی و استراحت برنامه داشته باشیم، غذاهای متنوع و متعادل بخوریم و مصرف غذاهای آماده و خوراکی‌های بسیار شیرین و شور را محدود کنیم. زمان استفاده از فضای مجازی را مدیریت کنیم تا جای خواب، درس و ارتباط با خانواده را نگیرد. همچنین برای گفت‌وگو با اعضای خانواده، دیدار دوستان و رسیدگی به احساسات و مشکلات خود وقت بگذاریم و از سیگار و قلیان دوری کنیم.

جواب فعالیت ۳ صفحه ۱۴ و ۱۵ سلامت و بهداشت دوازدهم

خود ارزیابی

در کلمات و عبارات زیر مواردی از خودمراقبتی ارائه شده است. با ارزیابی آنها در سبک زندگی خود، در صورت امکان آنها را در جدول صفحه بعد دسته‌بندی کنید و مثال‌های بیشتری نیز از خودمراقبتی به آنها اضافه کنید.

پاسخ: یک نمونه تکمیل جدول به شکل زیر است. موارد فهرست سوال در جدول پوشش داده شده‌اند و چند مثال دیگر نیز به آنها اضافه شده است.

بعضی رفتارها با بیش از یک نوع خودمراقبتی ارتباط دارند؛ برای مثال، امیدواری می‌تواند جنبه روانی و معنوی داشته باشد و مهربانی نیز بر احساسات و روابط اجتماعی اثر بگذارد. مهم این است که برای دسته‌بندی خود دلیل مناسبی داشته باشیم.

نمونه بخش خودارزیابی: من به نظافت شخصی و ارتباط با خانواده توجه می‌کنم، اما خوابم همیشه منظم نیست و گاهی هنگام ناراحتی زود عصبانی می‌شوم. بنابراین می‌خواهم برای خوابم برنامه داشته باشم و پیش از پاسخ دادن در زمان عصبانیت، کمی مکث کنم.

جواب فعالیت ۴ صفحه ۱۶ سلامت و بهداشت دوازدهم

انفرادی

با توجه به گام‌های برنامه‌ریزی برای خودمراقبتی، یک برنامهٔ خودمراقبتی (برای نمونه کنترل و یا کاهش وزن، انجام فعالیت بدنی و…) برای خودتان تنظیم کنید و آن را در کلاس با دوستان خود مورد ارزیابی قرار دهید.

پاسخ: می‌توانید یکی از برنامه‌های زیر را متناسب با شرایط خود انتخاب کنید. اینها برنامه پیشنهادی هستند؛ نتیجه اجرای برنامه را باید پس از انجام آن ثبت کنید.

نمونه اول: برنامه افزایش فعالیت بدنی

هدف من این است که طی چهار هفته، پیاده‌روی منظم را به عادت روزانه‌ام اضافه کنم. برای شروع، پنج روز در هفته در زمان مناسب و مسیر امن پیاده‌روی می‌کنم و مدت آن را متناسب با توانم افزایش می‌دهم.

این برنامه برای شروع یک عادت است و به معنای تعیین کل نیاز روزانه به فعالیت بدنی نیست.

نمونه دوم: برنامه مدیریت استفاده از گوشی هنگام مطالعه

برای دو هفته آینده تصمیم دارم در پنج روز هفته، یک نوبت ۳۰ دقیقه‌ای بدون استفاده غیرضروری از گوشی مطالعه کنم. زمان آن را در برنامه روزانه‌ام مشخص می‌کنم و گوشی را دور از دسترس می‌گذارم. در چند روز اول از ۱۵ دقیقه شروع می‌کنم و به‌تدریج به زمان هدف می‌رسم. هر بار انجام برنامه را در دفتر علامت می‌زنم و از خانواده می‌خواهم در این زمان به تمرکزم کمک کنند.

برای یادآوری، یک برگه روی میز می‌گذارم. اگر در طول هفته به برنامه پایبند بودم، زمانی را به سرگرمی موردعلاقه‌ام اختصاص می‌دهم. اگر بدون دلیل برنامه را رها کردم، کمی از زمان سرگرمی با گوشی کم می‌کنم. در پایان هفته نظر خانواده‌ام را می‌پرسم، پیشرفت‌هایم را مرور می‌کنم و اگر برنامه دشوار بود، زمان آن را اصلاح می‌کنم. برای بهتر شدن نیز روش خاموش کردن اعلان‌ها و برنامه‌ریزی مطالعه را یاد می‌گیرم.

خلاصه درس دوم سلامت و بهداشت دوازدهم

سبک زندگی سالم از انتخاب‌ها و رفتارهای روزمره ما شکل می‌گیرد و تحت تأثیر باورها، فرهنگ، شرایط اقتصادی و اجتماعی و امکانات زندگی قرار دارد. خودمراقبتی یعنی آگاهانه برای حفظ و ارتقای سلامت خود و خانواده اقدام کنیم. این مراقبت جنبه‌های جسمی، روانی ـ عاطفی، اجتماعی و معنوی دارد. برای تبدیل یک رفتار سالم به عادت، لازم است هدف مشخص، زمان‌بندی واقعی و روش ثبت پیشرفت داشته باشیم، از گام‌های کوچک شروع کنیم و با کمک اطرافیان و اصلاح برنامه، به تلاشمان ادامه دهیم.