جواب درس دهم دین و زندگی دوازدهم | تمدن جدید و مسئولیت ما
پاسخ کامل درس ۱۰ دین و زندگی دوازدهم «تمدن جدید و مسئولیت ما» شامل جواب تدبر در قرآن صفحه ۱۳۲، برای رشتههای تجربی، ریاضی، فنیوحرفهای و کاردانش.
درس دهم دین و زندگی دوازدهم، «تمدن جدید و مسئولیت ما»، به بررسی فرصتها و آسیبهای تمدن جدید و مسئولیت ما در برابر آنها میپردازد. فعالیت تدبر در قرآن این درس در صفحهٔ ۱۳۲، سه روش درست دعوت به راه خدا را مطرح میکند.
جواب تدبر در قرآن صفحه ۱۳۲ دین و زندگی دوازدهم
«اُدْعُ إِلىٰ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ…»
به راه پروردگارت دعوت کن، با دانش استوار و اندرز نیکو؛ و با آنان به شیوهای که نیکوتر است، مجادله نما.
سورهٔ نحل، بخشی از آیهٔ ۱۲۵
با تدبیر در آیهٔ شریفه، روشهای صحیح دعوت را استخراج کنید:
پاسخ:
روش اول: دعوت با حکمت؛ یعنی دانش و دلیل محکم.
روش دوم: موعظهٔ حسنه؛ یعنی پند و اندرز نیکو.
روش سوم: جدال احسن؛ یعنی گفتوگو و استدلال به بهترین شیوه.
توضیح روش اول ـ حکمت: برای معرفی حقیقت، آگاهانه و با دلیل روشن صحبت کنیم تا مخاطب بتواند دربارهٔ سخن ما فکر کند و آن را بفهمد. عبارت «بِالْحِکْمَةِ» به این روش اشاره دارد.
توضیح روش دوم ـ موعظهٔ حسنه: با مهربانی و خیرخواهی، خوبیها و پیامدهای رفتارها را یادآوری کنیم. نصیحت نباید با سرزنش، تحقیر یا آبروریزی همراه باشد. این روش از عبارت «وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ» برداشت میشود.
توضیح روش سوم ـ جدال احسن: هنگام اختلافنظر، سخن طرف مقابل را بشنویم و با استدلال درست و رعایت ادب پاسخ بدهیم. هدف، روشنشدن حقیقت است؛ نه توهین یا شکستدادن مخاطب به هر قیمت. عبارت «وَجادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» این روش را بیان میکند.
📌 «جدال احسن» به معنی دعوا و پرخاشگری نیست؛ منظور، بحث محترمانه و منطقی است. برای نوشتن در جای خالیهای کتاب، همان سه پاسخ کوتاه کافی است.
مثال برای فهم بهتر: اگر بخواهیم دوستی را به راستگویی دعوت کنیم، با توضیح نقش صداقت در اعتماد مردم از «حکمت» استفاده کردهایم. اگر با لحنی مهربان، ارزش راستگویی را به او یادآوری کنیم، «موعظهٔ حسنه» کردهایم. اگر او نظر مخالفی داشت و بدون تمسخر، دلیلش را شنیدیم و پاسخ منطقی دادیم، روش «جدال احسن» را بهکار گرفتهایم.
خلاصه درس دهم دین و زندگی دوازدهم
درس «تمدن جدید و مسئولیت ما» تأکید میکند که برای شناخت تمدن جدید باید نقاط قوت و ضعف آن را در کنار هم بررسی کنیم. پیشرفت علم و فناوری، توجه به حقوق و قانون و مشارکت مردم در ادارهٔ جامعه از دستاوردهایی است که کتاب معرفی میکند. در مقابل، مصرفزدگی، تخریب طبیعت، استعمار، نابرابری و آسیبهای خانوادگی از موضوعات انتقادی درس هستند. مسئولیت ما، تلاش علمی، استفادهٔ آگاهانه از دستاوردهای مفید، مقابله با بیعدالتی و تقویت خانواده است. همچنین معرفی اسلام باید با دانش، استدلال و اخلاق نیکو همراه باشد؛ زیرا پیام درست را نمیتوان با فریب، تعصب و رفتار نادرست منتقل کرد.
