جواب فعالیت های درس بیست و یکم مطالعات پنجم | بازسازی ویرانه ها
پاسخ کامل فعالیت های درس ۲۱ مطالعات پنجم «بازسازی ویرانه ها» شامل جواب صفحه ۱۲۷، جانشینان چنگیز و تیمور، سکههای ایلخانی، خواجه نصیرالدین طوسی و کاربرگه شماره ۱۷.
چگونه شهرهای ویرانشدهٔ ایران دوباره آباد شدند؟ درس بیستویکم مطالعات اجتماعی پنجم، «بازسازی ویرانهها»، نقش مردم، دانشمندان و وزیران ایرانی را در این دگرگونی توضیح میدهد. در ادامه، جواب فعالیتهای صفحهٔ ۱۲۷، راهنمای روزنامهٔ دیواری صفحهٔ ۱۲۸ و خلاصهٔ درس را میخوانید.
جواب فعالیت صفحه ۱۲۷ درس ۲۱ مطالعات اجتماعی پنجم
۱ـ ایرانیان چه تأثیراتی بر جانشینان چنگیز و تیمور گذاشتند؟ توضیح دهید.
پاسخ: جانشینان چنگیز و تیمور پس از آشنایی با مردم ایران، تحت تأثیر عقاید و آداب و رسوم ایرانیان قرار گرفتند و بهتدریج مسلمان شدند. وزیران و دانشمندان ایرانی نیز راه و رسم کشورداری را به آنها آموختند و برای تغییر رفتارهای خشونتآمیزشان تلاش کردند. در نتیجه، این حاکمان از ویرانگری فاصله گرفتند و به ساخت مدرسه، کتابخانه، مسجد و بیمارستان و آبادانی شهرها توجه کردند.
۲ـ به تصویر سکّههای دورهی ایلخانان در صفحهی قبل توجّه کنید. کلمههای «اللّه و محمّد» که روی این سکّهها نقش بسته است، نشاندهندهی چیست؟
پاسخ: نقش بستن نام خداوند و پیامبر اسلام بر این سکّهها نشان میدهد که حاکمان ایلخانیِ ضربکنندهٔ آنها مسلمان شده بودند و باورهای اسلامی در حکومتشان نفوذ کرده بود.
۳ـ با توجّه به آنچه امسال در کتاب فارسی دربارهی خواجه نصیرالدّین توسی خواندهاید، دلیل هوشمندی این مرد دانشمند و اقدامات مهمّ او را به اختصار بیان کنید.
پاسخ: خواجه نصیرالدّین توسی با دانایی و تدبیر، حمایت هلاکو را برای گسترش علم جلب کرد. در ماجرای انداختن تشت از بالای قلعه، هلاکو را از قبل باخبر کرد تا نشان دهد آگاهی از رویدادها باعث میشود کمتر بترسیم و برای آنها چارهای بیندیشیم. او با استفاده از امکانات حکومت، رصدخانهٔ مراغه و کتابخانهای در کنار آن ساخت، دانشمندان را گرد هم آورد و به تربیت آنان پرداخت. همچنین با جمعآوری و نسخهبرداری از کتابها، بسیاری از آثار علمی را از نابودی نجات داد.
۴ـ کاربرگهی شمارهی (۱۷) را انجام دهید.
پاسخ: برای مشاهدهٔ پاسخ کامل کاربرگهٔ «وزیران کاردان»، روی لینک زیر بزنید:
جواب فعالیت ۲ به کار ببندیم صفحه ۱۲۸ مطالعات پنجم
۲ـ بهطور گروهی و با راهنمایی معلّم، یک روزنامهی دیواری درست کنید و در آن دانشمندان، شاعران و آثار هنری و معماری مربوط به دوران جانشینان چنگیز و تیمور را با نوشتهها و تصاویر مناسب معرّفی کنید.
پاسخ: روزنامهٔ دیواری را با عنوان «از ویرانی تا آبادانی» تهیه میکنیم و آن را به سه بخشِ دانشمندان، شاعران و معماری و هنر تقسیم میکنیم. متنهای زیر برای این بخشها مناسب هستند.
از ویرانی تا آبادانی
حملههای مغولها و تیمور، شهرها و روستاهای بسیاری را ویران کرد؛ اما مردم ایران دست از تلاش برنداشتند. دانشمندان، وزیران، شاعران و هنرمندان ایرانی به حفظ فرهنگ و دانش کمک کردند و در دورهٔ جانشینان این فرمانروایان، شهرها دوباره رونق گرفتند.
دانشمندان؛ نگهبانان دانش
خواجه نصیرالدّین توسی، ریاضیدان و ستارهشناس بزرگ ایرانی، از مشاوران هلاکو بود. او برای اصلاح رفتار مغولها تلاش کرد و با ساخت رصدخانهٔ مراغه، دعوت از دانشمندان و نگهداری کتابها به پیشرفت علم کمک کرد.
خواجه رشیدالدّین فضلاللّه همدانی، از وزیران دانشمند دورهٔ ایلخانان بود. او کتابهای علمی نوشت و به دستورش بناهایی مانند مسجد، مدرسه و بیمارستان ساخته شد.
شاعران؛ پاسداران زبان فارسی
سعدی از شاعران بزرگ ایران است. گلستان و بوستان از آثار مشهور او هستند و در آنها دربارهٔ اخلاق، رفتار انسانها و تجربههای زندگی سخن گفته است.
مولوی، شاعر و اندیشمند ایرانی، در کتاب مثنوی معنوی با داستانها و شعرهای گوناگون، نکتههای اخلاقی و معنوی را بیان کرده است.
حافظ از شاعران نامدار شیراز است. غزلهای او در دیوان حافظ گردآوری شدهاند و از آثار ارزشمند زبان فارسی به شمار میروند.
معماری و هنر؛ نشانههای آبادانی
در دورهٔ جانشینان چنگیز و تیمور، ساخت مسجد، مدرسه، کتابخانه، حمّام و کاروانسرا رونق گرفت. شاهرخ، پسر تیمور، برای بازسازی شهرها تلاش کرد و دستور ساخت مدرسهها و کتابخانههای بسیاری را داد.
مسجد گوهرشاد در مشهد، از بناهای دورهٔ تیموری است که به همّت گوهرشاد، همسر شاهرخ، ساخته شد. کاشیکاریها و نوشتههای زیبای این مسجد، نمونهای از هنر و مهارت هنرمندان ایرانی هستند.
پیام روزنامه: دانایی، فرهنگ و تلاش مردم میتواند ویرانهها را به شهرهایی آباد تبدیل کند.
برای تکمیل بخش تصویری، تصویر خواجه نصیرالدّین توسی و رصدخانهٔ مراغه را کنار بخش دانشمندان، تصویر سعدی، مولوی و حافظ را کنار بخش شاعران و تصویر مسجد گوهرشاد را کنار بخش معماری بچسبانید. زیر هر تصویر، نام شخص یا بنا را بنویسید. میتوانید دور عنوان روزنامه نیز از نقشهای سادهٔ کاشیکاری استفاده کنید.
خلاصه درس ۲۱ مطالعات پنجم؛ بازسازی ویرانهها
جانشینان چنگیز و تیمور پس از آشنایی با فرهنگ و باورهای مردم ایران، بهتدریج مسلمان شدند و برای آبادانی کشور تلاش کردند. وزیران و دانشمندان ایرانی، شیوهٔ کشورداری را به آنها آموختند و در تغییر رفتارشان نقش داشتند.
خواجه رشیدالدّین فضلاللّه همدانی با نوشتن کتاب و ساخت مسجد، مدرسه و بیمارستان به پیشرفت کشور کمک کرد. خواجه نصیرالدّین توسی نیز با تأسیس رصدخانهٔ مراغه، حمایت از دانشمندان و حفظ کتابها، خدمات مهمّی انجام داد.
با تلاش مردم، شهرهای ویرانشده دوباره آباد شدند و معماری و هنر رونق گرفت. شاهرخ به ساخت مدرسه و کتابخانه توجه داشت و مسجد گوهرشاد به همّت همسرش ساخته شد. شاعرانی مانند عطّار، مولوی، سعدی و حافظ نیز از چهرههای برجستهای هستند که کتاب در معرفی دورههای مغول و تیموری نام میبرد.
مطالب و دروس پیشنهادی:
جواب فعالیت های درس بیستم مطالعات پنجم | کشورگشایان بیرحم
جواب فعالیت های درس نوزدهم مطالعات پنجم | وزیران کاردان، شهرهای آباد
جواب فعالیت های درس هجدهم مطالعات پنجم | ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می دهند
