جواب فعالیت های درس دهم مطالعات پنجم | کشور ما چگونه اداره می شود؟
پاسخ کامل فعالیت های درس ۱۰ مطالعات پنجم «کشور ما چگونه اداره می شود؟» شامل جواب صفحات ۵۱، ۵۲، ۵۶ و ۵۷، وظایف حکومت، رئیس جمهور، مجلس و بخش به کار ببندیم.
جواب فعالیت صفحه ۵۱ درس ۱۰ مطالعات پنجم
۱ــ متن را بخوانید. فرض کنید که این گروه مدیر و معاونانی نداشت؛ در این صورت، چه مشکلاتی پیش میآمد؟
پاسخ: کارهای اردو بینظم میشد و مسئولیت افراد مشخص نبود. تهیه و تقسیم غذا، تعیین زمان خواب و بیداری و مراقبت از دانشآموزان بهدرستی انجام نمیشد. ممکن بود بعضی بچّهها از گروه دور شوند، گم شوند یا آسیب ببینند. همچنین اختلافهای میان آنها بدون رسیدگی باقی میماند و اردو بهخوبی برگزار نمیشد.
جواب سوال صفحه ۵۲ درس دهم مطالعات پنجم
وظایف حکومت چیست؟
پاسخ: حکومت برای ادارهٔ جامعه قانون و مقرّرات وضع میکند، امکانات رفاه و آسایش مردم را فراهم میکند و برای پیشرفت کشور تلاش میکند. رسیدگی به شکایتها و حل اختلافات مردم، حفظ امنیت، جلوگیری از قانونشکنی و دفاع از کشور در برابر دشمن نیز از وظایف حکومت است.
جواب فعالیت صفحه ۵۲ درس دهم مطالعات پنجم
۲ــ میان وظایف اصلی حکومتها و وظایفی که در نمودار بالا میبینید، چه شباهتهایی میتوانید پیدا کنید؟
پاسخ: در هر دو، کارها تقسیم میشود تا نظم برقرار باشد و نیازهای افراد برطرف شود. شباهتها را میتوان در سه بخش توضیح داد:
در اردو، مدیر، معاونان و دانشآموزان قوانین و مقرّرات اردو را مینویسند؛ حکومت نیز برای ادارهٔ جامعه قانون و مقرّرات وضع میکند.
در اردو، آقای احمدی و نمایندهٔ دانشآموزان امور اجرایی، مانند تهیه و توزیع غذا، را انجام میدهند؛ حکومت نیز امکاناتی مانند مدرسه، بیمارستان، جادّه و پل را برای رفاه مردم فراهم میکند.
در اردو، آقای علوی به اختلافها رسیدگی میکند و آقای ناصری مسئول ایمنی است؛ حکومت نیز به شکایتها و اختلافات مردم رسیدگی میکند و وظیفهٔ حفظ امنیت جامعه را بر عهده دارد.
جواب سوال صفحه ۵۳ درس ۱۰ مطالعات پنجم
چه کسانی کشور را اداره میکنند؟
پاسخ: طبق نمودار کتاب، ادارهٔ کشور بر عهدهٔ رهبری و سه قوّهٔ مقنّنه، مجریه و قضائیه است. قوّهٔ مقنّنه شامل مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان است. رئیسجمهور و وزیران در قوّهٔ مجریه فعالیت میکنند و رئیس قوّهٔ قضائیه، دادسراها و دادگاهها به امور قضایی میپردازند. مردم نیز با شرکت در انتخابات و انتخاب مسئولان، در ادارهٔ کشور نقش دارند.
پاسخ فعالیت صفحه ۵۶ درس ۱۰ مطالعات پنجم
۳ــ هماکنون، رئیسجمهور ما چه کسی است؟ وزیر آموزش و پرورش کیست؟ پرسوجو کنید.
پاسخ: در شهریور ۱۴۰۵، رئیسجمهور ایران آقای مسعود پزشکیان و وزیر آموزش و پرورش آقای علیرضا کاظمی است.
۴ــ در یک روزنامه، خبری دربارهی مجلس شورای اسلامی یا دولت پیدا کنید. آن را جدا کنید و به کلاس ببرید.
پاسخ: نمونهای واقعی از آرشیو روزنامه برای این فعالیت:
نام روزنامه: ایران
تاریخ انتشار: ۱ شهریور ۱۴۰۳
شمارهٔ روزنامه: ۸۵۴۰
عنوان گزارش: «گام دوم وفاق برای ایران»
خلاصهٔ خبر: نمایندگان مجلس شورای اسلامی به هر ۱۹ وزیر پیشنهادی دولت چهاردهم رأی اعتماد دادند. پس از این رأیگیری، وزیران توانستند مسئولیت وزارتخانههای خود را بر عهده بگیرند.
ارتباط خبر با درس: این خبر نمونهای از ارتباط مجلس و دولت در ادارهٔ کشور است و نشان میدهد وزیران پیشنهادی برای آغاز کار به رأی اعتماد مجلس نیاز دارند.
برای مشاهدهٔ اصل گزارش، وارد گزارش روزنامه ایران دربارهٔ رأی اعتماد به وزیران شوید. میتوانید خبر را از نسخهٔ روزنامه جدا کنید یا نسخهٔ اینترنتی آن را چاپ کنید و به کلاس ببرید.
۵ــ با همفکری یکدیگر کاربرگهی شمارهی (۹) را در کلاس انجام دهید.
پاسخ: برای مشاهدهٔ پاسخ کامل این کاربرگه، روی جواب کاربرگ شماره ۹ مطالعات اجتماعی پنجم؛ چه کسانی کشور ما را اداره میکنند؟ کلیک کنید.
جواب به کار ببندیم صفحه ۵۷ درس ۱۰ مطالعات پنجم
۱ــ به جدول موارد مصرف آب خانگی در یک روز توجّه کنید. میزان متوسّط مصرف آب یک روز حدّاکثر ۱۵۰ لیتر برای هر نفر است. البتّه میزان مصرف در کشور ما بیشتر از این مقدار است.
| نوع مصرف | لیتر | نوع مصرف | لیتر |
|---|---|---|---|
| ۱ـ آشامیدن | ۵ | ۶ـ نظافت خانه | ۱۰ |
| ۲ـ پختوپز | ۱۰ | ۷ـ کولر | ۵ |
| ۳ـ حمّام | ۵۰ | ۸ـ ظرفشویی | ۱۵ |
| ۴ـ لباسشویی | ۲۰ | ۹ـ سایر موارد | ۵ |
| ۵ـ دستشویی و توالت | ۳۰ | جمع کل | ۱۵۰ |
الف ــ بیشترین و کمترین میزان مصرف در چه مواردی است؟
پاسخ: بیشترین مصرف مربوط به حمّام با ۵۰ لیتر است. کمترین مصرف به آشامیدن، کولر و سایر موارد مربوط میشود که هرکدام ۵ لیتر هستند. عدد ۱۵۰ لیتر نیز جمع همهٔ موارد مصرف آب خانگی در جدول است.
ب ــ سه مورد را از جدول انتخاب کنید و برای هر مورد پیشنهادی بدهید که در نتیجهی آن در مصرف آب صرفهجویی شود.
پاسخ: برای حمّام، هنگام صابون زدن و شستن موها با شامپو، شیر آب را ببندیم و زمان دوش گرفتن را کوتاه کنیم. برای ظرفشویی، هنگام کف زدن ظرفها آب را باز نگذاریم و آنها را یکجا آبکشی کنیم. برای لباسشویی نیز لباسها را جمع کنیم و دستگاه را با ظرفیت مناسب و برنامهٔ کممصرف روشن کنیم.
۲ــ یکی از دو فعّالیت زیر را انجام دهید.
الف) به طور گروهی، پوستری با موضوع هشدار دربارهی مصرف نادرست آب طرّاحی و نقّاشی کنید. چند نمونه از بهترین پوسترها را در محوطهی آبخوری مدرسه نصب کنید.
پاسخ: نمونهٔ طرح پوستر: یک آبخوری مدرسه بکشید که یکی از شیرهای آن چکه میکند و دانشآموزی در حال بستن شیر است. کنار تصویر، قطرههای آب و چند گیاه نقّاشی کنید تا اهمیت آب برای زندگی نشان داده شود. متن پوستر میتواند چنین باشد:
آب را هدر ندهیم
هر قطره آب، برای زندگی ارزش دارد.
✅ پس از استفاده، شیر آب را کامل ببندیم.
✅ چکه کردن شیر آب را به مسئول مدرسه خبر بدهیم.
✅ هنگام شستن دستها، آب را بیهوده باز نگذاریم.
با مصرف درست امروز، آب را برای فردا حفظ کنیم.
ب) یک گروه نمایش تشکیل دهید و با کمک و راهنمایی معلّم، نمایش چرخهی آب را در کلاس اجرا کنید. اعضای گروه نقش دریا، ابر، رود و…، را به عهده بگیرند و هر کدام کار خود را توضیح دهند.
پاسخ: نمونهٔ نمایش کوتاه با نقشهای راوی، خورشید، دریا، ابر، باران و رود:
راوی: «آب در طبیعت پیوسته جابهجا میشود. بیایید سفر یک قطره آب را دنبال کنیم.»
خورشید: «من به سطح دریا میتابم و آب آن را گرم میکنم.»
دریا: «بخشی از آب من بر اثر گرما بخار میشود و وارد هوا میشود.»
ابر: «وقتی بخار آب در هوای سردتر خنک میشود، به قطرههای ریز آب تبدیل میشود. این قطرههای ریز، ابر را تشکیل میدهند.»
باران: «قطرههای آب به هم میپیوندند، بزرگتر میشوند و به شکل باران به زمین میبارند. در شرایط سرد، بارش میتواند به شکل برف باشد.»
رود: «آب باران و برفهای ذوبشده روی زمین جاری میشود و جویبارها را تشکیل میدهد. جویبارها به هم میپیوندند و من را میسازند. من آب را به دریاچهها و دریاها میرسانم.»
راوی: «بخشی از آب هم در خاک فرو میرود و آبهای زیرزمینی را تشکیل میدهد. با تابش دوبارهٔ خورشید، این چرخه ادامه پیدا میکند.»
۳ــ به همراه معلّم، از یک رود یا تأسیسات یک سد یا مرکز تصفیهی آب در محل زندگیتان بازدید کنید و گزارش بازدید خود را بنویسید.
پاسخ: نمونهٔ فرضی گزارش بازدید از یک تصفیهخانهٔ آب:
گزارش بازدید از تصفیهخانه آب
ما دانشآموزان کلاس پنجم همراه معلّم خود از یک تصفیهخانهٔ آب بازدید کردیم. هدف ما این بود که بدانیم آب پیش از رسیدن به خانهها چگونه پاکسازی و برای مصرف آماده میشود. مسئول بازدید ابتدا نکات ایمنی را توضیح داد و از ما خواست همراه گروه و در مسیر مشخصشده حرکت کنیم.
در بخش نخست، دیدیم که آشغالهای درشت مانند برگ و شاخه از آب جدا میشوند. کارشناس توضیح داد که در مراحل بعد، با انجام فرایندهای تصفیه، ذرات معلق از آب جدا میشوند و آب از صافیها عبور میکند. سپس آب گندزدایی میشود تا میکروبهای بیماریزا از بین بروند.
در بخش آزمایشگاه نیز فهمیدیم که کارشناسان کیفیت آب را بررسی میکنند. آب تصفیهشده پس از کنترل کیفیت، به مخزنها و شبکهٔ آبرسانی فرستاده میشود تا به دست مصرفکنندگان برسد.
از این بازدید یاد گرفتیم که آماده کردن آب سالم به تجهیزات، انرژی، هزینه و تلاش افراد زیادی نیاز دارد. به همین دلیل، باید از آلوده کردن منابع آب جلوگیری کنیم، شیرهای خراب را تعمیر کنیم و آب را بیهوده هدر ندهیم.
۴ــ اگر شما همیار پلیس راه باشید، به خانوادهای که میخواهند به مسافرت بروند، چه توصیههایی میکنید؟
پاسخ: به آنها توصیه میکنم پیش از حرکت، سلامت خودرو، ترمزها، چراغها و لاستیکها را بررسی کنند و همهٔ سرنشینان کمربند ایمنی ببندند. راننده باید سرعت مجاز و فاصلهٔ مناسب با خودروی جلویی را رعایت کند و هنگام رانندگی با تلفن همراه کار نکند. اگر خسته یا خوابآلود شد، در محل امن توقف کند و استراحت کند. مسافران هم نباید حواس راننده را پرت کنند و همه باید به تابلوها و راهنماییهای پلیس توجّه داشته باشند.
خلاصه درس دهم مطالعات پنجم؛ کشور ما چگونه اداره میشود؟
برای ادارهٔ کشور به حکومت نیاز داریم. حکومت وظیفه دارد قانون وضع کند، امکانات رفاه و پیشرفت را فراهم کند، به شکایتها رسیدگی کند، امنیت جامعه را حفظ کند و از کشور دفاع کند. مهمترین قانون هر کشور، قانون اساسی آن است که شیوهٔ ادارهٔ کشور را مشخص میکند.
حکومت کشور ما جمهوری اسلامی است. در ساختار معرفیشده در کتاب، قوّهٔ مقنّنه مسئول قانونگذاری است. قوّهٔ مجریه یا دولت، از رئیسجمهور و هیئت وزیران تشکیل میشود و اجرای قوانین و انجام کارهای اجرایی کشور را بر عهده دارد. قوّهٔ قضائیه نیز به اختلافات، شکایتها و تخلفها رسیدگی میکند و بر اجرای درست قوانین نظارت دارد.
رهبری بر فعالیت قوای سهگانه نظارت و آنها را هدایت میکند. مردم نیز با شرکت در انتخابات، در انتخاب مسئولان و ادارهٔ کشور نقش دارند. تقسیم وظایف، همکاری و رعایت قانون، مانند داستان اردوی دانشآموزان، برای ادارهٔ منظم جامعه ضروری است.
مطالب پیشنهادی:
جواب فعالیت های درس نهم مطالعات پنجم | راه ها و حمل و نقل (۲)
جواب فعالیت های درس هشتم مطالعات پنجم | راه ها و حمل و نقل (۱)
