مطالب درسی
سوالات متن فصل نهم علوم هفتم با جواب؛ فصل ۹ منابع انرژی
نمونه سوال، پرسشهای تشریحی، تعریفها و جای خالی فصل نهم علوم هفتم منابع انرژی، همراه با پاسخ کامل.
در این مطلب سوالات فصل نهم علوم هفتم «منابع انرژی» را با جوابهای دقیق و امتحانی آماده کردهایم. سؤالها بر اساس مباحث مهم این فصل تنظیم شدهاند و موضوعاتی مانند منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر، سوختهای فسیلی و هستهای، انرژی خورشیدی، باد، موج دریا، زمینگرمایی، سوختهای زیستی و انرژی برقآبی را پوشش میدهند.
⭐ راهنمای شب امتحان: سؤالهای ستارهدار، مهمترین پرسشهای فصل هستند. اگر فرصت کمی دارید ابتدا آنها را بخوانید و سپس بخش درست و نادرست و جای خالی را مرور کنید.
سوالات فصل نهم علوم هفتم با جواب
۱- چرا منابع انرژی در زندگی بشر اهمیت دارند؟
✓ پاسخ: زیرا زندگی و بسیاری از فعالیتهای انسان به انرژی وابسته است و دسترسی به منابع انرژی و استفاده درست از آنها یکی از نشانههای توسعه کشورها محسوب میشود.
۲- تقریباً منبع همه انرژیهایی که از آنها استفاده میکنیم چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: خورشید.
۳- چرا خورشید برای حیات روی زمین اهمیت دارد؟
✓ پاسخ: زیرا نور و گرما از سطح خورشید به زمین میرسد و حیات را امکانپذیر میکند.
منابع انرژی تجدیدناپذیر
۴- منابع انرژی تجدیدناپذیر چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: منابعی هستند که برای تشکیل آنها زمان بسیار طولانی لازم است و جایگزینی آنها پس از مصرف تقریباً غیرممکن است.
۵- چند نمونه از منابع انرژی تجدیدناپذیر را نام ببرید. ⭐
✓ پاسخ: سوختهای فسیلی شامل نفت، گاز و زغالسنگ و همچنین سوختهای هستهای.
۶- چرا منابع تجدیدناپذیر را نمیتوان به سرعت جایگزین کرد؟
✓ پاسخ: زیرا تشکیل بسیاری از این منابع مانند سوختهای فسیلی میلیونها سال طول میکشد.
۷- نزدیک به چند درصد انرژی مصرفی جهان از منابعی تأمین میشود که تشکیل آنها میلیونها سال زمان میبرد؟
✓ پاسخ: نزدیک به ۹۰ درصد.
سوختهای فسیلی
۸- سوختهای فسیلی چگونه تشکیل شدهاند؟ ⭐
✓ پاسخ: بقایای برخی گیاهان و جانداران ریز که روی زمین و بهویژه در دریاها زندگی میکردند، با لایههایی از گل و لای پوشیده شدند. این لایهها در مدت بسیار طولانی متراکم شدند و بر اثر فشار زیاد و دمای مناسب، بقایا به سوختهای فسیلی تبدیل شدند.
۹- سوختهای فسیلی را نام ببرید. ⭐
✓ پاسخ: نفت، گاز طبیعی و زغالسنگ.
۱۰- یکی از مهمترین مشکلات استفاده از سوختهای فسیلی چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: سوختهای فسیلی علاوه بر تجدیدناپذیر بودن، موجب آلودگی زمین، اقیانوسها و هوا میشوند.
۱۱- چرا سوختهای فسیلی یکی از عوامل گرمایش جهانی شناخته میشوند؟ ⭐
✓ پاسخ: زیرا پس از مصرف، کربندیاکسید و گازهای مضر دیگری وارد جو میکنند و انباشته شدن این گازها میتواند باعث افزایش دمای زمین شود.
۱۲- مواد نفتی در ایران به مقدار زیاد چگونه جابهجا میشوند؟
✓ پاسخ: از طریق خطوط لوله.
۱۳- چرا برای انتقال حجم زیاد مواد نفتی از خطوط لوله استفاده میشود؟
✓ پاسخ: خطوط لوله امکان انتقال پایدار و ایمن حجم بسیار زیادی از نفت خام و فرآوردههای نفتی را فراهم میکنند و استفاده گسترده از تانکرها میتواند مشکلات ترافیکی، ایمنی و زیستمحیطی ایجاد کند.
سوختهای هستهای
۱۴- انرژی سوختهای هستهای چگونه آزاد میشود؟ ⭐
✓ پاسخ: با تبدیل اتمهای تشکیلدهنده سوخت هستهای به اتمهای سبکتر، مقدار قابل توجهی انرژی گرمایی آزاد میشود.
۱۵- از انرژی آزادشده از سوخت هستهای چه استفادهای میشود؟
✓ پاسخ: از آن در نیروگاههای هستهای برای تولید انرژی الکتریکی (برق) استفاده میشود.
۱۶- بازده بیشتر نیروگاههای سوخت فسیلی و هستهای تقریباً چند درصد است؟ ⭐
✓ پاسخ: حدود ۳۵ درصد.
۱۷- بازده ۳۵ درصدی یک نیروگاه به چه معناست؟ ⭐
✓ پاسخ: یعنی از هر ۱۰۰ واحد انرژی که نیروگاه به صورت گرما از سوخت دریافت میکند، تنها حدود ۳۵ واحد به انرژی الکتریکی تبدیل میشود.
منابع انرژی تجدیدپذیر
۱۸- منابع انرژی تجدیدپذیر چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: منابعی هستند که به طور دائم جایگزین میشوند و برخلاف منابع تجدیدناپذیر با مصرف شدن در مدت کوتاه تمام نمیشوند.
۱۹- چرا بشر باید به دنبال منابع انرژی جایگزین باشد؟ ⭐
✓ پاسخ: برای تأمین نیاز رو به افزایش بشر به انرژی و داشتن محیطی سالمتر و پاکتر.
۲۰- منابع انرژی تجدیدپذیر چه مزایایی دارند؟ ⭐
✓ پاسخ: انواع گوناگونی دارند، به طور دائم جایگزین میشوند و طبق توضیح کتاب، زمین را آلوده نمیکنند و باعث گرمایش جهانی نمیشوند.
۲۱- چند منبع انرژی تجدیدپذیر را نام ببرید. ⭐
✓ پاسخ: انرژی خورشیدی، باد، موجهای دریا، جزر و مد آب دریاها، زمینگرمایی و انرژی حاصل از سوختهای گیاهی.
انرژی خورشیدی
۲۲- انرژی خورشید چگونه به زمین میرسد؟ ⭐
✓ پاسخ: در مرکز خورشید واکنشهایی به طور مداوم رخ میدهد و مقدار بسیار زیادی انرژی آزاد میکند. این انرژی به سطح خورشید میرسد و به شکل نور و گرما به زمین منتقل میشود.
۲۳- صفحه خورشیدی چه تبدیل انرژیای انجام میدهد؟ ⭐
✓ پاسخ: انرژی نورانی خورشید را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند.
۲۴- چند کاربرد صفحههای خورشیدی را نام ببرید.
✓ پاسخ: در ماشینحساب، ماهواره، چراغ راهنمایی و رانندگی و بام و نمای ساختمانها کاربرد دارند.
۲۵- بیشتر صفحههای خورشیدی امروزی تقریباً چند درصد انرژی نورانی خورشید را به برق تبدیل میکنند؟
✓ پاسخ: حدود یکپنجم یا ۲۰ درصد.
۲۶- آبگرمکن خورشیدی چگونه کار میکند؟ ⭐
✓ پاسخ: سطح تیرهرنگ لولههای حاوی آب، انرژی پرتوهای خورشید را جذب و به انرژی گرمایی تبدیل میکند. این گرما به آب درون لولهها منتقل شده و دمای آن را افزایش میدهد.
۲۷- دمای آب در آبگرمکنهای خورشیدی معمولاً به حدود چند درجه میرسد؟
✓ پاسخ: حدود ۶۰ تا ۷۰ درجه سلسیوس.
انرژی باد
۲۸- باد چیست و چگونه به وجود میآید؟ ⭐
✓ پاسخ: باد همان هوای در حال حرکت است که در اثر گرم شدن نابرابر سطح زمین به وجود میآید.
۲۹- ایرانیان باستان از آسیابهای بادی چه استفادهای میکردند؟
✓ پاسخ: برای آرد کردن گندم و بالا کشیدن آب از چاه.
۳۰- توربین بادی چه کاری انجام میدهد؟ ⭐
✓ پاسخ: انرژی جنبشی باد را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند.
۳۱- چرا میتوان گفت انرژی باد به طور غیرمستقیم از خورشید سرچشمه میگیرد؟ ⭐
✓ پاسخ: زیرا خورشید سطح زمین را به طور نابرابر گرم میکند و این اختلاف گرما باعث حرکت هوا و ایجاد باد میشود.
انرژی موجهای دریا
۳۲- موجهای دریا چگونه به وجود میآیند؟ ⭐
✓ پاسخ: بر اثر وزش باد در سطح آب دریا.
۳۳- اندازه و انرژی موجهای دریا چه ارتباطی با انرژی جنبشی باد دارد؟
✓ پاسخ: هرچه انرژی جنبشی باد بیشتر باشد، موجهای بزرگتر و پرانرژیتری ایجاد میشوند.
۳۴- برای استفاده از انرژی موجهای دریا به چه وسیلهای نیاز داریم؟
✓ پاسخ: به توربینهای ویژه تولید انرژی از موج دریا.
انرژی زمینگرمایی
۳۵- انرژی زمینگرمایی چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: انرژی گرمایی ذخیرهشده در زیر سطح زمین را انرژی زمینگرمایی مینامند.
۳۶- انرژی زمینگرمایی از کجا به وجود میآید؟ ⭐
✓ پاسخ: از گرمای سنگهای داغ اعماق زمین، بهویژه در نواحی آتشفشانی.
۳۷- نشانههای وجود انرژی زمینگرمایی چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: چشمههای آب گرم و آبهای داغ در حال فوران (آبفشانها).
۳۸- برای بهرهبرداری از انرژی زمینگرمایی معمولاً چاهی با چه عمقی حفر میشود؟
✓ پاسخ: معمولاً حدود ۴ تا ۶ کیلومتر.
۳۹- انرژی زمینگرمایی چه کاربردهایی دارد؟ ⭐
✓ پاسخ: برای تولید برق، گرمایش ساختمانها، فعالیتهای صنعتی و ایجاد مراکز گردشگری مرتبط با آبهای گرم استفاده میشود.
سوختهای زیستی
۴۰- سوخت زیستی چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: اصطلاح سوخت زیستی برای توصیف محصولاتی به کار میرود که از طریق فتوسنتز به دست میآیند.
۴۱- چرا سوختهای زیستی از نظر ذخیره انرژی خورشیدی اهمیت ویژهای دارند؟ ⭐
✓ پاسخ: زیرا گیاهان از طریق فتوسنتز مقدار زیادی انرژی خورشیدی را در برگ، تنه و شاخههای خود ذخیره میکنند.
۴۲- سوختهای زیستی به چه شکلهایی استفاده میشوند؟ ⭐
✓ پاسخ: به سه شکل جامد، مایع و گاز.
۴۳- شکل جامد سوخت زیستی چیست؟
✓ پاسخ: چوب یا زغال.
۴۴- شکل مایع سوختهای زیستی چگونه به دست میآید و چه کاربردی دارد؟
✓ پاسخ: معمولاً از باقیمانده و تفالههای نیشکر به دست میآید و میتوان از آن به عنوان سوخت خودروها در حملونقل استفاده کرد.
۴۵- زیستگاز چگونه تولید میشود؟ ⭐
✓ پاسخ: اگر پسماند یا باقیمانده محصولات کشاورزی در شرایط بیهوازی (نبود هوا) قرار گیرد، پس از مدتی گازهای قابل سوختن تولید میشود که به آن زیستگاز میگویند.
۴۶- زیستگاز چه کاربردی دارد؟
✓ پاسخ: میتوان از آن به عنوان سوخت برای مصارف خانگی و صنعتی استفاده کرد.
انرژی برقآبی
۴۷- آب ذخیرهشده پشت سد بلند چه نوع انرژیای دارد؟ ⭐
✓ پاسخ: انرژی پتانسیل گرانشی.
۴۸- در نیروگاه برقآبی چه تبدیلهای انرژی رخ میدهد؟ ⭐
✓ پاسخ: ابتدا انرژی پتانسیل گرانشی آب به انرژی جنبشی توربین تبدیل میشود و سپس ژنراتور انرژی جنبشی توربین را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند.
۴۹- انرژی برقآبی چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: به بهرهبرداری از انرژی آب ذخیرهشده پشت سد و تبدیل آن به انرژی الکتریکی، انرژی برقآبی گفته میشود.
۵۰- چرا انرژی برقآبی را انرژی پاک میدانند؟
✓ پاسخ: زیرا تولید برق با استفاده از انرژی آب، در کتاب به عنوان یکی از پاکترین روشهای تولید انرژی الکتریکی معرفی شده است.
سوالات مفهومی مهم فصل نهم
۵۱- مهمترین تفاوت منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر چیست؟ ⭐
✓ پاسخ: منابع تجدیدپذیر به طور دائم جایگزین میشوند، اما جایگزینی منابع تجدیدناپذیر پس از مصرف بسیار دشوار یا تقریباً غیرممکن است.
۵۲- خورشید چه ارتباطی با انرژی باد دارد؟ ⭐
✓ پاسخ: خورشید سطح زمین را به طور نابرابر گرم میکند؛ این اختلاف دما سبب حرکت هوا و تشکیل باد میشود.
۵۳- انرژی باد چه ارتباطی با انرژی موج دریا دارد؟ ⭐
✓ پاسخ: وزش باد بر سطح آب باعث تشکیل موج میشود؛ بنابراین بخشی از انرژی موجهای دریا از انرژی جنبشی باد سرچشمه میگیرد.
۵۴- چرا استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در آینده اهمیت بیشتری پیدا میکند؟
✓ پاسخ: زیرا نیاز انسان به انرژی رو به افزایش است، منابع فسیلی بهآسانی جایگزین نمیشوند و استفاده از منابع پاکتر میتواند به حفظ محیط زیست کمک کند.
درست یا نادرست فصل نهم علوم هفتم
۱- نفت، گاز و زغالسنگ از منابع تجدیدپذیر انرژی هستند. ❌ نادرست
۲- تشکیل سوختهای فسیلی میلیونها سال طول میکشد. ✅ درست
۳- سوختهای هستهای از منابع تجدیدناپذیر هستند. ✅ درست
۴- منابع تجدیدپذیر به طور دائم جایگزین میشوند. ✅ درست
۵- صفحه خورشیدی انرژی نورانی را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند. ✅ درست
۶- باد در اثر گرم شدن کاملاً یکسان سطح زمین به وجود میآید. ❌ نادرست
۷- هرچه انرژی جنبشی باد بیشتر باشد، موجهای بزرگتر و پرانرژیتری ایجاد میشوند. ✅ درست
۸- انرژی زمینگرمایی از گرمای سنگهای داغ اعماق زمین حاصل میشود. ✅ درست
۹- زیستگاز در شرایط بیهوازی تولید میشود. ✅ درست
۱۰- آب پشت سد دارای انرژی پتانسیل گرانشی است. ✅ درست
۱۱- توربین بادی انرژی جنبشی باد را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند. ✅ درست
۱۲- انرژی برقآبی از منابع انرژی پاک محسوب میشود. ✅ درست
جای خالیهای مهم فصل نهم
۱- تقریباً منبع همه انرژیهایی که استفاده میکنیم خورشید است.
۲- نفت، گاز و زغالسنگ از سوختهای فسیلی هستند.
۳- سوختهای فسیلی و هستهای از منابع انرژی تجدیدناپذیر هستند.
۴- منابعی که به طور دائم جایگزین میشوند، منابع تجدیدپذیر نام دارند.
۵- صفحه خورشیدی انرژی نورانی را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند.
۶- باد همان هوای در حال حرکت است.
۷- توربین بادی انرژی جنبشی باد را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند.
۸- انرژی گرمایی ذخیرهشده زیر سطح زمین را انرژی زمینگرمایی مینامند.
۹- سوختهای زیستی از طریق فرایند فتوسنتز به دست میآیند.
۱۰- سوختهای زیستی به شکل جامد، مایع و گاز استفاده میشوند.
۱۱- آب ذخیرهشده پشت سد انرژی پتانسیل گرانشی دارد.
۱۲- انرژی جنبشی توربین در ژنراتور به انرژی الکتریکی تبدیل میشود.
⭐ سوالات خیلی مهم فصل نهم برای شب امتحان
اگر وقت کمی دارید، این سؤالها را حتماً بلد باشید:
- منابع تجدیدناپذیر چیست و چه مثالهایی دارند؟
- سوختهای فسیلی چگونه تشکیل میشوند؟
- مشکلات استفاده از سوختهای فسیلی چیست؟
- انرژی هستهای چگونه آزاد میشود؟
- منابع تجدیدپذیر چیست و چه مزایایی دارند؟
- انواع منابع انرژی تجدیدپذیر را نام ببرید.
- صفحه خورشیدی چه تبدیل انرژیای انجام میدهد؟
- باد چگونه تشکیل میشود؟
- توربین بادی چه تبدیل انرژیای انجام میدهد؟
- موجهای دریا چگونه تشکیل میشوند؟
- انرژی زمینگرمایی چیست و نشانههای آن کداماند؟
- سوخت زیستی و زیستگاز چیست؟
- در نیروگاه برقآبی چه تبدیلهای انرژی رخ میدهد؟
جمعبندی فصل نهم علوم هفتم
در فصل «منابع انرژی» با دو گروه اصلی منابع انرژی یعنی تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر آشنا میشویم. سوختهای فسیلی و هستهای تجدیدناپذیرند، در حالی که انرژی خورشیدی، باد، موجهای دریا، زمینگرمایی و سوختهای گیاهی در گروه منابع تجدیدپذیر قرار میگیرند.
یکی از مهمترین نکات این فصل، شناخت تبدیلهای انرژی است. برای مثال صفحه خورشیدی انرژی نورانی را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند، توربین بادی انرژی جنبشی باد را به برق تبدیل میکند و در نیروگاه برقآبی، انرژی پتانسیل گرانشی آب ابتدا به انرژی جنبشی توربین و سپس به انرژی الکتریکی تبدیل میشود.
📘 روش پیشنهادی مطالعه: به جای حفظ کردن تکتک جملهها، ابتدا یک جدول ذهنی با دو ستون «تجدیدپذیر» و «تجدیدناپذیر» بسازید. سپس برای هر منبع انرژی سه چیز را یاد بگیرید: منشأ انرژی، نحوه استفاده یا تبدیل انرژی و مزیت یا محدودیت آن. با این روش بخش بزرگی از سؤالهای فصل را میتوانید بدون حفظ کردن پاسخ دهید.
نمونه سوالات درس قبلی : سوالات متن فصل هشتم علوم هفتم با جواب؛ فصل ۸ انرژی و تبدیلهای آن
