جواب فعالیت های درس ۶ تاریخ دهم انسانی؛ صفحات ۵۴ تا ۶۵

پاسخ: در یونان باستان فقط مردان بالغی که پدر و مادر آتنی و شهروند بودند، حق رأی دادن و مشارکت در امور شهر را داشتند. زنان، بردگان و افراد غیرآتنی از این حقوق محروم بودند.

اما در نظام‌های مردم‌سالار امروزی، همه شهروندان واجد شرایط می‌توانند در انتخابات شرکت کنند و نمایندگان خود را انتخاب کنند.

پاسخ: یونان و ایتالیا دارای جزایر فراوان، شبه‌جزیره‌ها و سواحل طولانی بودند که شرایط مناسبی برای دریانوردی، حمل‌ونقل و تجارت فراهم می‌کرد. این ارتباطات دریایی باعث آشنایی آنها با تمدن‌های مصر، فینیقیه، آسیای صغیر، ایران و دیگر مناطق شد و به شکوفایی تمدن آنها کمک کرد.

پاسخ: در یونان باستان جنگ‌ها باعث شد تعداد زیادی از اسیران جنگی به بردگی گرفته شوند. بسیاری از بردگان در معادن، کارهای کشاورزی و خدمت‌رسانی فعالیت می‌کردند و از حقوق اجتماعی برخوردار نبودند.

در روم باستان نیز بردگان پایین‌ترین جایگاه اجتماعی را داشتند و سخت‌ترین کارها را انجام می‌دادند. اسیران جنگی معمولاً برده می‌شدند و آزادی و اختیار چندانی نداشتند. البته میان بردگان نیز تفاوت‌هایی وجود داشت؛ برای مثال برده‌ای که معلم بود، شرایط متفاوتی با برده‌ای که در معدن کار می‌کرد داشت.

پاسخ: بخش زیادی از یونان پوشیده از کوه‌های صخره‌ای بود و دشت‌های حاصلخیز کمی داشت. همچنین وجود جزایر پراکنده، شبه‌جزیره‌ها و سواحل مناسب باعث جدایی مناطق مختلف شد و زمینه شکل‌گیری دولت‌شهرهای مستقل را فراهم کرد.

پاسخ: پس از جنگ‌های ایران و یونان، آتن و اسپارت به دو قدرت رقیب تبدیل شدند. اختلاف میان این دو دولت‌شهر باعث آغاز جنگ‌های پلوپونزی بین سال‌های ۴۳۱ تا ۴۰۴ پیش از میلاد شد. در نهایت اسپارت پیروز شد و قدرت آتن کاهش یافت.

پاسخ: وجود جزایر و سواحل مناسب، رونق تجارت دریایی، ارتباط با تمدن‌های دیگر، اقتصاد پویا، ثروت دولت‌شهرها، وجود اندیشه‌های مختلف، استفاده از دانش ملت‌های دیگر و وجود حکومت‌های مردم‌سالار در برخی شهرهای یونان از عوامل شکوفایی فلسفه و علوم بود.

پاسخ: در یونان و روم، نوعی مشارکت سیاسی وجود داشت و قدرت فرمانروا مطلق نبود؛ اما در مصر و چین، فرعون یا امپراتور قدرت بسیار گسترده‌ای داشت.

همچنین در یونان و روم، فرمانروایان نماینده خدایان محسوب نمی‌شدند؛ اما در برخی حکومت‌های شرقی، فرمانروا جایگاهی الهی داشت.

پاسخ: رومیان در ساخت بناها و سازه‌های عمومی، شبکه گسترده جاده‌ها، پل‌ها، تونل‌ها، استادیوم‌های ورزشی و دیگر سازه‌های مهندسی پیشرفت زیادی داشتند.

پاسخ: پادشاهی روم → جمهوری روم → تسلط روم بر تمام ایتالیا → جنگ‌های کارتاژ و شکست کارتاژ → دیکتاتوری ژولیوس سزار → تقسیم امپراتوری روم به دو بخش شرقی و غربی توسط دیوکلتسیان → گسترش مسیحیت و به رسمیت شناخته شدن آن در زمان تئودوسیوس بزرگ → سقوط امپراتوری روم غربی.

جمع‌بندی درس ششم: یونان و روم از مهم‌ترین تمدن‌های جهان باستان بودند. شرایط جغرافیایی یونان باعث شکل‌گیری دولت‌شهرهای مستقل شد و زمینه رشد فلسفه، علوم و هنر را فراهم کرد. روم نیز با قدرت نظامی و سیاسی خود، دستاوردهای مهمی در معماری، مهندسی و اداره حکومت به وجود آورد.