جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۲۳ زمین شناسی یازدهم؛ فصل هفتم

ژئوپارک چیست؟

ژئوپارک محدوده‌ای مشخص است که در آن مجموعه‌ای از میراث زمین‌شناختی، جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی وجود دارد. هدف از ایجاد ژئوپارک، حفاظت از این جاذبه‌ها، آموزش مردم، توسعه گردشگری مسئولانه و کمک به رشد اقتصادی جامعه محلی است.

نمونه پاسخ:

در فهرست فعلی یونسکو، ایران دارای ۳ ژئوپارک جهانی یونسکو است:

۱ـ ژئوپارک جهانی قشم
این ژئوپارک در جزیره قشم در استان هرمزگان قرار دارد و در سال ۲۰۱۷ در فهرست ژئوپارک‌های جهانی یونسکو ثبت شده است. پدیده‌های حاصل از فرسایش، غار و گنبد نمکی نمکدان، سواحل زیبا، جنگل‌های حرا و چشم‌اندازهای سنگی از مهم‌ترین جاذبه‌های آن هستند.

۲ـ ژئوپارک جهانی ارس
این ژئوپارک در شمال‌غرب ایران و در محدوده رود ارس قرار دارد و در سال ۲۰۲۳ جهانی شد. تنوع زیاد پدیده‌های زمین‌شناسی، اشکال فرسایشی و وجود آثاری از مرز زمین‌شناسی پرمین ـ تریاس از ویژگی‌های مهم آن است.

۳ـ ژئوپارک جهانی طبس
ژئوپارک طبس در استان خراسان جنوبی قرار دارد و در سال ۲۰۲۳ در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است. این منطقه تنوع بسیار زیادی از پدیده‌ها و سازندهای زمین‌شناسی دارد و به دلیل نمایش بخش طولانی و ارزشمندی از تاریخ زمین، از مناطق مهم زمین‌شناختی ایران به شمار می‌رود.

پیشنهاد برای پرده‌نگار کلاسی:

اسلاید ۱: تعریف کوتاه ژئوپارک
اسلاید ۲: ژئوپارک قشم و چند تصویر از جاذبه‌های آن
اسلاید ۳: ژئوپارک ارس و ویژگی‌های زمین‌شناختی آن
اسلاید ۴: ژئوپارک طبس و جاذبه‌های شاخص آن
اسلاید ۵: اهمیت ژئوپارک‌ها در حفاظت از طبیعت و توسعه گردشگری

پاسخ: زمین‌گردشگری با جذب گردشگران به مناطق دارای جاذبه‌های زمین‌شناختی، باعث ایجاد شغل و افزایش درآمد مردم محلی می‌شود. گردشگران برای اقامت، غذا، حمل‌ونقل، خرید صنایع‌دستی و استفاده از راهنمایان محلی هزینه می‌کنند و این موضوع به رونق اقتصادی منطقه و کشور کمک می‌کند.

همچنین توسعه صحیح زمین‌گردشگری می‌تواند سبب شناخته شدن مناطق کمتر توسعه‌یافته و ایجاد فرصت‌های تازه برای کسب‌وکارهای محلی شود.

ما نیز می‌توانیم با نریختن زباله، تخریب نکردن سنگ‌ها و پدیده‌های طبیعی، برنداشتن نمونه‌های ارزشمند، رعایت مسیرهای تعیین‌شده و اطلاع‌رسانی درباره اهمیت این میراث‌ها در حفاظت از جاذبه‌های زمین‌گردشگری نقش داشته باشیم.

نمونه پاسخ:

برای نمونه، روستای وردیج در غرب تهران یکی از جاذبه‌های زمین‌گردشگری است. در اطراف این روستا، فرسایش طولانی‌مدت سنگ‌ها و رسوبات سبب به وجود آمدن شکل‌های عجیب و زیبایی شده است که به آنها گاهی «آدمک‌های سنگی» گفته می‌شود.

این اشکال نمونه‌ای مناسب برای مشاهده تأثیر هوازدگی و فرسایش بر سنگ‌ها هستند و علاوه بر ارزش گردشگری، از نظر آموزشی و زمین‌شناسی نیز اهمیت دارند.

دانش‌آموزان هر منطقه می‌توانند به جای این نمونه، یکی از جاذبه‌های زمین‌شناختی نزدیک محل زندگی خود را معرفی کنند.

چند نمونه برای انتخاب:

تهران: هوازدگی‌های روستای وردیج
آذربایجان شرقی: روستای صخره‌ای کندوان
هرمزگان: ساحل سرخ هرمز و پدیده‌های زمین‌شناختی قشم
مازندران: چشمه‌های باداب سورت
خراسان جنوبی: ژئوپارک طبس و منشورهای بازالتی سربیشه
کرمانشاه: چین‌ها و تاقدیس‌های زاگرس