جواب کاربرگ شماره ۸ مطالعات نهم | اداره شهرها و روستاها در عصر صفوی

داروغه: مسئول برقراری نظم و امنیت و جلوگیری از دزدی، غارت و نزاع در شهر و حومهٔ آن بود.

حاکم شرع: قاضی شهر که به اختلافات و دعاوی حقوقی افراد براساس احکام شرعی رسیدگی می‌کرد.

محتسب: وظیفه داشت بر وزن و نرخ کالاها نظارت کند و از کارهای خلاف شرع جلوگیری نماید.

کلانتر: رابط میان اهالی شهر و اصناف با مقام‌های حکومتی بود و وظیفه داشت مراقبت کند که مالیات‌ها منصفانه میان مالیات‌دهندگان تقسیم شوند و مأموران حکومتی به مردم اجحاف و ستم نکنند.

کدخدا: وظایف کلانتر را در روستا انجام می‌داد.

۱ـ داروغه به نیروی انتظامی؛ وجه مشترک، برقراری نظم و امنیت و مقابله با دزدی و نزاع است.

۲ـ حاکم شرع به دادگستری؛ وجه مشترک، رسیدگی به اختلافات و دعاوی حقوقی مردم است.

۳ـ محتسب به سازمان تعزیرات حکومتی؛ با توجه به نظارت بر بازار و رسیدگی به تخلفاتی مانند گران‌فروشی و کم‌فروشی.

۴ـ کلانتر به سازمان امور مالیاتی؛ با توجه به وظیفهٔ کلانتر دربارهٔ تقسیم منصفانهٔ مالیات‌ها.

۵ـ کدخدا به شورای روستا؛ با توجه به پیگیری امور و مسائل مردم روستا.

📌 این پاسخ بر اساس گزینه‌های کاربرگ و شباهت وظایف تنظیم شده است؛ تمام وظایف یک مسئول در دورهٔ صفوی، دقیقاً با وظایف یک نهاد امروزی یکسان نیست. برای نمونه، کلانتر علاوه بر امور مالیاتی، رابط مردم و حکومت نیز بود.