جواب درس دوم جامعه شناسی دوازدهم انسانی | علوم اجتماعی
پاسخ کامل درس ۲ جامعه شناسی دوازدهم «علوم اجتماعی» شامل جواب نمونه بیاورید صفحه ۱۲، گفت و گو کنید صفحه ۱۵، تأمل کنید صفحه ۱۷ و مفاهیم اساسی، خلاصه کنید و آنچه از این درس آموختیم صفحه ۱۸.
درس دوم جامعه شناسی دوازدهم، «علوم اجتماعی»، درباره شناخت کنشهای انسان و زندگی اجتماعی است. در پاسخهای این درس، تفاوت علوم طبیعی، انسانی و اجتماعی را بررسی میکنیم و برای فعالیتهای گفت و گو و انتخاب رشته، نمونههای قابل استفاده میخوانیم.
پاسخ درس بعدی : جواب درس سوم جامعه شناسی دوازدهم انسانی | نظم اجتماعی
جواب سوالات صفحه ۱۰ جامعه شناسی دوازدهم
آیا تا به حال فکر کردهاید که با حضور معلم و شروع رسمی کلاس، چه اتفاقی میافتد که دانشآموزان، تقریباً همه حرفها یا کارهای ضروریشان را کنار میگذارند و همگی به شیوه معینی رفتار میکنند؟
پاسخ: دانشآموزان میدانند که کلاس درس، هدف و قواعد مشخصی دارد. با حضور معلم، زمان آموزش شروع میشود و از همه انتظار میرود به درس توجه کنند و نظم کلاس را رعایت کنند. شناخت مشترک دانشآموزان از نقش معلم، نقش دانشآموز و قواعد کلاس باعث میشود رفتارشان تغییر کند.
چرا اگر همین دانشآموزان در زمین ورزش یا زنگ تفریح در کنار هم قرار بگیرند، رفتار آنها مانند رفتارشان در کلاس درس نیست؟
پاسخ: هدف، قواعد و انتظارات هر موقعیت با موقعیت دیگر تفاوت دارد. در کلاس، گوش دادن و یادگیری اهمیت دارد؛ اما در زمین ورزش، بازی و فعالیت بدنی و در زنگ تفریح، استراحت و صحبت با دوستان مناسب است. افراد با توجه به معنایی که از هر موقعیت دارند، رفتار خود را تنظیم میکنند.
چرا اگر در همین کلاس و با حضور معلم، جشن یا مراسمی برگزار شود، کسی به آن کلاس درس نمیگوید و رفتار دانشآموزان و معلم همانند کلاس درس نیست؟
پاسخ: کلاس درس فقط یک اتاق با میز، صندلی، معلم و دانشآموز نیست؛ هدف و معنای مشترک افراد نیز در شکلگیری آن نقش دارد. هنگام جشن، هدف جمع از آموزش رسمی به برگزاری مراسم تغییر میکند؛ بنابراین رفتارها و انتظارات افراد هم با یک جلسه درس متفاوت میشود.
درباره علوم اجتماعی چه میدانید؟ علوم اجتماعی چه نسبتی با علوم انسانی دارند؟
پاسخ: علوم اجتماعی، کنشهای اجتماعی انسانها و پدیدههای حاصل از آنها، مانند خانواده، مدرسه، اقتصاد و حکومت را مطالعه میکنند. این علوم به ما کمک میکنند تأثیر جامعه بر رفتار افراد و تأثیر افراد بر جامعه را بشناسیم. علوم اجتماعی زیرمجموعه علوم انسانی هستند؛ زیرا علوم انسانی همه کنشهای انسانی را بررسی میکنند، اما علوم اجتماعی بر کنشهای اجتماعی و پیامدهای آنها تمرکز دارند.
جواب نمونه بیاورید صفحه ۱۲ جامعه شناسی دوازدهم
دانشهای روانشناسی، اخلاق، مردمشناسی، تاریخ، شیمی و فیزیک زیرمجموعه کدام دسته از علوم قرار میگیرند؟
پاسخ:
| علوم | ||
|---|---|---|
| علوم طبیعی | علوم انسانی | علوم اجتماعی |
| شیمی و فیزیک | روانشناسی و اخلاق | مردمشناسی و تاریخ |
📌 علوم اجتماعی خود بخشی از علوم انسانی هستند. در این جدول، مردمشناسی و تاریخ در دسته اختصاصیترِ «علوم اجتماعی» قرار میگیرند.
آیا درباره علوم اجتماعی هم همین نظر را دارید؟ به نظر شما علوم اجتماعی چه فوایدی دارند؟
پاسخ: بله؛ علوم اجتماعی نیز سودمندند، زیرا به شناخت بهتر انسانها و جامعه کمک میکنند. با استفاده از این علوم میتوانیم معنای رفتار دیگران را بفهمیم، علت بعضی مشکلات اجتماعی را بشناسیم، پیامدهای احتمالی تصمیمها را بررسی کنیم و برای بهبود زندگی جمعی راهحل پیدا کنیم. علوم اجتماعی همچنین به ارزیابی رفتارهای درست و نادرست و هدایت استفاده از فناوری کمک میکنند.
چند مثال: بررسی علت ترک تحصیل برای کمک به دانشآموزان، مطالعه مشکلات یک محله برای برنامهریزی بهتر، شناخت عوامل اختلاف در خانواده و بررسی تأثیر شبکههای اجتماعی بر روابط افراد، از کاربردهای علوم اجتماعی هستند.
جواب گفت و گو کنید صفحه ۱۵ جامعه شناسی دوازدهم
با توجه به آنچه در درس خواندید، درباره دو مسئله زیر و پیامدهای آنها گفت و گو کنید.
۱ـ در کشور ما بسیاری از مدیران ارشد که برنامهریزی برای کشور از وظایف آنهاست، دانشآموخته علوم انسانی نیستند.
پاسخ: برنامهریزی برای کشور، علاوه بر دانش فنی، به شناخت نیازها، ارزشها، فرهنگ و روابط اجتماعی مردم نیاز دارد. اگر مدیران با این موضوعات آشنا نباشند و از متخصصان علوم انسانی و اجتماعی کمک نگیرند، ممکن است تصمیمهایی بگیرند که با شرایط واقعی جامعه سازگار نباشد. نتیجه میتواند هدر رفتن منابع، نارضایتی مردم و نرسیدن برنامهها به هدف باشد.
البته رشته تحصیلی بهتنهایی موفقیت یا ناکامی یک مدیر را تعیین نمیکند. تجربه، مسئولیتپذیری و استفاده از نظر متخصصان نیز مهم است. مدیری که تحصیلات فنی دارد، میتواند با همکاری جامعهشناسان، اقتصاددانان و دیگر کارشناسان، تصمیمهای دقیقتری بگیرد.
مثال برای گفت و گو: ساخت یک مجموعه مسکونی فقط به محاسبات مهندسی نیاز ندارد؛ دسترسی خانوادهها به مدرسه، حملونقل، فضای بازی و محیط مناسب برای روابط همسایگی هم باید بررسی شود.
۲ـ امروزه، فناوری بر زندگی بشر سیطره یافته است و به جای اینکه انسان، توسعه فناوری را هدایت و راهبری کند، فناوری، زندگی انسانها را کنترل میکند.
پاسخ: فناوری باید وسیلهای برای بهتر شدن زندگی باشد؛ اما اگر بدون شناخت و برنامه از آن استفاده کنیم، ممکن است زمان، انتخابها و روابط ما را تحت تأثیر قرار دهد. برای مثال، استفاده بیرویه از شبکههای اجتماعی میتواند فرصت مطالعه، استراحت و گفتوگو با خانواده را کم کند. تبلیغات و پیشنهادهای پیدرپی این شبکهها نیز ممکن است بر خریدها و سلیقه ما اثر بگذارند.
علوم انسانی و اجتماعی کمک میکنند پیامدهای فناوری را بشناسیم و استفاده از آن را با نیازها و ارزشهای انسانی هماهنگ کنیم. آموزش سواد رسانهای، رعایت حریم خصوصی و تعیین زمان مناسب برای استفاده از ابزارهای دیجیتال، نمونههایی از هدایت آگاهانه فناوری هستند.
نمونه پاسخ کوتاه: اگر اختیار استفاده از فناوری را به عادتها و تبلیغات بسپاریم، فناوری بر زندگی ما مسلط میشود. با شناخت پیامدهای آن و استفاده هدفمند، میتوانیم فناوری را در خدمت زندگی قرار دهیم.
جواب تأمل کنید صفحه ۱۷ جامعه شناسی دوازدهم
انتخاب رشته تحصیلی دانشگاهی یکی از تصمیمهای مهم زندگی شماست. برای انتخاب رشته باید رشتههای مختلف را با یکدیگر مقایسه کنید. برای مقایسه، به ملاک و معیار نیاز دارید. بسیاری از خانوادهها، بیشتر ملاک آینده شغلی را در نظر میگیرند و با این ملاک به ارزیابی رشتهها میپردازند؛ یعنی هر رشتهای را که فرصتهای شغلی بیشتر و بهتری داشته باشد، ترجیح میدهند.
به نظر شما، در بین رشتههای علوم اجتماعی کدام رشته از آینده شغلی بهتری برخوردار است؟ آیا ملاک دیگری غیر از آینده شغلی برای مقایسه رشتههای علمی وجود دارد؟
پاسخ: نمیتوان یک رشته را برای همه افراد و در همه شرایط، دارای بهترین آینده شغلی دانست. فرصتهای کاری هر رشته به نیاز جامعه، محل زندگی، مهارت، تجربه و تلاش فرد بستگی دارد. رشتههایی مانند حقوق، اقتصاد، مدیریت و جامعهشناسی، هر کدام زمینههای کاری متفاوتی دارند و باید متناسب با شرایط فرد بررسی شوند.
علاوه بر آینده شغلی، علاقه، استعداد، تواناییهای فردی، محتوای درسهای رشته، امکان ادامه تحصیل و میزان مفید بودن آن برای جامعه نیز اهمیت دارند. انتخاب رشتهای که فقط درآمد احتمالی آن جذاب است، اما با علاقه و توانایی فرد سازگار نیست، ممکن است باعث دلزدگی و کاهش انگیزه شود.
نمونه پاسخ اول: من به رشته حقوق علاقه دارم؛ چون مطالعه قوانین و دفاع از حقوق افراد برایم مهم است. برای انتخاب آن، علاوه بر فرصتهای شغلی، توانایی خودم در مطالعه دقیق، استدلال و بیان مطالب را هم بررسی میکنم.
نمونه پاسخ دوم: من رشته اقتصاد را بررسی میکنم؛ چون به تحلیل مسائل مالی و اقتصادی علاقه دارم. البته فقط نام رشته برایم کافی نیست و باید بدانم محتوای آن با تواناییها و علاقه من هماهنگ است یا نه.
دانشآموخته یکی از رشتههای علوم اجتماعی را به کلاس درس دعوت کنید و از او بپرسید که رشته علمی ایشان چه فوایدی برای جامعه دارد و دانشآموختگان این رشته از چه تواناییها و مهارتهایی برخوردارند؟
پاسخ: نمونههای زیر برای آماده کردن گفتوگو و تنظیم گزارش مناسباند. پس از انجام فعالیت، اطلاعات گزارش را با توضیحات مهمان کلاس هماهنگ کنید.
✅ نمونه اول؛ دانشآموخته جامعهشناسی
جامعهشناسی به شناخت روابط اجتماعی و بررسی مسائلی مانند نابرابری، مهاجرت، مشکلات خانواده و ترک تحصیل کمک میکند. یافتههای این رشته میتواند در برنامهریزی اجتماعی و بهبود خدمات عمومی به کار برود. دانشآموختگان آن، متناسب با آموزش و تجربه خود، مهارتهایی مانند مشاهده، مصاحبه، طراحی پرسشنامه، تحلیل اطلاعات و نوشتن گزارش پژوهشی دارند.
✅ نمونه دوم؛ دانشآموخته اقتصاد
اقتصاد به بررسی تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات و شیوه استفاده از منابع محدود میپردازد. این رشته برای شناخت مسائلی مانند تورم، بیکاری و فقر و ارزیابی سیاستهای اقتصادی مفید است. دانشآموختگان اقتصاد میتوانند با کسب مهارتهای لازم، دادههای اقتصادی را تحلیل کنند، هزینه و فایده طرحها را بسنجند و در پژوهش و برنامهریزی اقتصادی مشارکت کنند.
✅ نمونه سوم؛ دانشآموخته حقوق
رشته حقوق به شناخت قوانین، حقوق افراد و تکالیف آنها کمک میکند و در پیشگیری از اختلافها و پیگیری قانونی آنها کاربرد دارد. دانشآموختگان این رشته مهارتهایی مانند بررسی متن قوانین، استدلال حقوقی، تحلیل پرونده و تنظیم نوشتههای حقوقی را یاد میگیرند. فعالیت در مشاغلی مانند وکالت نیز به گذراندن مراحل و کسب مجوزهای لازم نیاز دارد.
جواب مفاهیم اساسی و خلاصه کنید صفحه ۱۸ جامعه شناسی دوازدهم
مفاهیم اساسی درس را بنویسید.
پاسخ: علوم اجتماعی، علوم انسانی، علوم طبیعی، کنش انسانی، کنش اجتماعی، پدیدههای اجتماعی، جامعهشناسی، جامعهشناسی تبیینی، جامعهشناسی تفسیری و جامعهشناسی انتقادی.
خلاصه کنید.
پاسخ: علوم طبیعی پدیدههای طبیعی را مطالعه میکنند و علوم انسانی به بررسی کنشهای انسان و پیامدهای آنها میپردازند. علوم اجتماعی بخشی از علوم انسانی هستند و کنشهای اجتماعی و پدیدههای حاصل از آنها را بررسی میکنند. این علوم به فهم رفتار دیگران، شناخت شرایط اجتماعی، بررسی پیامدهای احتمالی کنشها و ارزیابی و اصلاح زندگی اجتماعی کمک میکنند. کتاب بر اهمیت علوم اجتماعی در هدایت استفاده از دستاوردهای علوم طبیعی تأکید دارد؛ زیرا پیشرفت فنی بدون توجه به ارزشها و نیازهای انسانی، لزوماً به زندگی بهتر منجر نمیشود. جامعهشناسی یکی از رشتههای علوم اجتماعی است و هم کنشهای اجتماعی و هم ساختارها و پدیدههای گسترده اجتماعی را مطالعه میکند. سه رویکرد مطرح در این درس، جامعهشناسی تبیینی، تفسیری و انتقادی هستند.
آنچه از این درس آموختیم.
پاسخ: آموختم که رفتار انسانها با موقعیت اجتماعی، قواعد و معنایی که از آن موقعیت دارند ارتباط دارد. علوم اجتماعی کمک میکنند این ارتباط را بهتر بشناسیم و درباره مسائل جامعه آگاهانهتر تصمیم بگیریم. همچنین فهمیدم که برای انتخاب رشته، باید در کنار آینده شغلی، علاقه، توانایی و نیاز جامعه را هم در نظر بگیرم.
نمونه دیگر: فهمیدم که شناخت جامعه به اندازه شناخت ابزارها و فناوری برای زندگی ما ضروری است. علوم اجتماعی به ما کمک میکنند همدیگر را بهتر درک کنیم و پیشرفتهای علمی را در جهت بهبود زندگی انسانها به کار بگیریم.
پاسخ درس قبل:
