جواب فعالیت های درس سیزدهم آمادگی دفاعی دهم | امداد و نجات
پاسخ کامل درس ۱۳ آمادگی دفاعی دهم «امداد و نجات» شامل جواب فعالیت های ۱ تا ۹ صفحات ۱۴۸، ۱۴۹، ۱۵۲، ۱۵۳، ۱۵۴، ۱۵۵، ۱۵۶ و ۱۵۸ کتاب. عنوان رسمی درس نیز «امداد و نجات» است.
درس سیزدهم آمادگی دفاعی دهم، «امداد و نجات»، درباره کمک به مصدومان، شناخت وضعیتهای خطرناک و رفتار درست هنگام حادثه است. پاسخ فعالیتهای صفحات ۱۴۸ تا ۱۵۸، جدولهای خونریزی داخلی و شوک و راهنمای فعالیتهای عملی را در ادامه بخوانید.
📌 این پاسخها برای یادگیری درس هستند. تمرینهای عملی باید زیر نظر مربی انجام شوند؛ در حادثه واقعی، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و راهنمایی کارشناس را دنبال کنید.
جواب فعالیت ۱ صفحه ۱۴۸ آمادگی دفاعی دهم
۱ـ کمکهای اولیه شامل چه اقداماتی میشود؟ آیا شما تا به حال با فرد یا افراد مصدوم مواجه شدهاید؟ چه اقدامی کردهاید؟
پاسخ: کمکهای اولیه، اقداماتی فوری برای حفظ جان مصدوم و جلوگیری از بدترشدن وضعیت او تا رسیدن کمک تخصصی است. بررسی ایمنی محیط، درخواست کمک، بررسی پاسخگویی و تنفس، کنترل خونریزی شدید خارجی، مراقبت از آسیبها و آرامکردن مصدوم از این اقدامات هستند. هر اقدام باید متناسب با آموزش فرد و وضعیت مصدوم انجام شود.
نمونه پاسخ برای بخش تجربه شخصی: «یک بار همکلاسیام هنگام بازی زمین خورد و از درد پایش شکایت داشت. به معلم خبر دادم و از دوستانم خواستم اطراف او جمع نشوند. او را مجبور به راهرفتن نکردیم و رسیدگی بیشتر را به فرد مسئول سپردیم.»
نمونه پاسخ برای کسی که چنین تجربهای نداشته است: «تا به حال با مصدوم روبهرو نشدهام؛ اما میدانم باید ابتدا ایمنی محیط را بررسی کنم، کمک بخواهم و از جابهجایی یا درمان خودسرانه مصدوم خودداری کنم.»
۲ـ از میان اقدامهای اولیه امدادی کدامیک مهمتر است؟
پاسخ: پس از اطمینان از ایمنی محیط، تشخیص و رسیدگی فوری به خطرهای تهدیدکننده جان، مانند نداشتن تنفس طبیعی و خونریزی شدید، مهمتر است. باید سریع کمک بخواهیم و وضعیت پاسخگویی و تنفس فرد را بررسی کنیم.
اگر فرد پاسخ نمیدهد و نفس طبیعی ندارد یا فقط نفسهای بریده و غیرعادی میکشد، تماس فوری با ۱۱۵ و شروع احیای قلبیریوی طبق آموزش یا راهنمایی کارشناس لازم است. نباید برای یافتن نبض، کمکرسانی را به تأخیر انداخت. در خونریزی شدید خارجی نیز کنترل سریع خونریزی اهمیت حیاتی دارد.
جواب فعالیت ۲ صفحه ۱۴۹ آمادگی دفاعی دهم
با کمک مربی و دانشآموزان دوره دیدهٔ امداد و هلال احمر کنترل علائم حیاتی را در کلاس تمرین کنید.
پاسخ: این فعالیت عملی است. زیر نظر مربی، مشاهده تنفس، یافتن نبض مچ دست و استفاده صحیح از دماسنج و دستگاه فشارسنج را تمرین میکنیم. نتیجه هر اندازهگیری را همراه با زمان آن ثبت میکنیم و برای تفسیر به مربی نشان میدهیم.
فشارهای احیای قلبیریوی را فقط روی مانکن آموزشی تمرین میکنیم؛ روی همکلاسی سالم ماساژ قلبی انجام نمیدهیم. تمرین اندازهگیری علائم حیاتی با اقدام فوری در یک حادثه واقعی تفاوت دارد.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۱۵۲ آمادگی دفاعی دهم
جدول زیر را با مراجعه به منابع معتبر و با مشورت مربی امداد تکمیل کنید.
پاسخ:
علائم و نشانههای عمومی خونریزی داخلی
| ۱ـ تهوع و استفراغ | ۲ـ درد و حساسیت در اثر فشار |
| ۳ـ ضعف، سرگیجه یا احساس نزدیکبودن غش | ۴ـ رنگپریدگی، سردی پوست و عرق سرد |
| ۵ـ نبض تند و ضعیف | ۶ـ تورم، کبودی یا سفتی ناحیه آسیبدیده |
| ۷ـ گیجی یا کاهش هوشیاری | ۸ـ مشاهده خون در استفراغ، ادرار یا مدفوع، بسته به محل خونریزی |
همه این نشانهها لزوماً همزمان دیده نمیشوند و هرکدام بهتنهایی خونریزی داخلی را ثابت نمیکنند. برای آزمایش درد، شکم یا محل آسیب را فشار ندهید. در صورت شک به خونریزی داخلی، با ۱۱۵ تماس بگیرید، از حرکت غیرضروری مصدوم جلوگیری کنید و به او خوراکی یا نوشیدنی ندهید.
جواب فعالیت ۴ صفحه ۱۵۳ آمادگی دفاعی دهم
جدول زیر را با مشورت با افراد آگاه و مراجعه به منابع معتبر تکمیل کنید:
پاسخ:
علائم و نشانههای شوک:
| ــ بیقراری | ــ نبض تند و ضعیف |
| ــ پلکهای بسته و مردمک باز | ــ تنفس تند |
| ــ پوست رنگپریده، سرد و مرطوب | ــ ضعف، گیجی یا کاهش هوشیاری |
| ــ تشنگی شدید | ــ تهوع یا استفراغ |
عبارت «پلکهای بسته و مردمک باز» از متن چاپشده جدول حفظ شده است؛ اما نشانه اختصاصی یا همیشگی شوک نیست. شوک، اختلال خطرناک خونرسانی به اندامهاست و با ترس یا شوکهشدن عاطفی تفاوت دارد.
جواب فعالیت ۵ صفحه ۱۵۴ آمادگی دفاعی دهم
۱ـ از مربی امداد بخواهید دربارهٔ علائم و کمکهای اولیه مربوط به صرع و غش و تفاوت آنها با علائم شوک شما را راهنمایی کند.
پاسخ:
تشنج و صرع: تشنج ممکن است با کاهش هوشیاری، خیرهشدن یا حرکات غیرارادی همراه باشد. هر تشنجی به معنای ابتلا به صرع نیست. هنگام تشنج، وسایل خطرناک را دور میکنیم، زیر سر پوشش نرمی میگذاریم و زمان حمله را ثبت میکنیم. فرد را محکم نمیگیریم و هیچ وسیله، آب یا دارویی داخل دهانش نمیگذاریم. پس از پایان حرکات، اگر نفس طبیعی دارد، با رعایت وضعیت آسیبها به پهلو قرار میگیرد.
در اولین تشنج، ادامه حمله بیش از پنج دقیقه، تکرار بدون بازگشت هوشیاری، آسیبدیدگی یا مشکل تنفس، تماس فوری با ۱۱۵ لازم است.
غش: از دسترفتن کوتاهمدت هوشیاری است که ممکن است پیش از آن سرگیجه، تهوع و رنگپریدگی دیده شود. فرد را در محل امن میخوابانیم و اگر آسیب یا مشکل تنفس ندارد، پاهایش را کمی بالا میآوریم. اگر سریع به هوش نیامد، آسیب دید یا علائم نگرانکننده داشت، با اورژانس تماس میگیریم.
شوک: خونرسانی کافی به اندامها مختل میشود و ممکن است نبض تند و ضعیف، پوست سرد، تنفس تند و گیجی دیده شود. این وضعیت به رسیدگی فوری پزشکی نیاز دارد و نباید آن را غش ساده فرض کرد.
۲ـ کمکهای اولیه مربوط به شوک را با نظارت مربی تمرین کنید.
پاسخ: در تمرین، درخواست کمک فوری، آرامکردن مصدوم، مراقبت از تنفس، جلوگیری از سردشدن بدن و کنترل خونریزی خارجی طبق آموزش را مرور میکنیم. وضعیت بدن باید با آسیبها و راحتی تنفس هماهنگ باشد؛ بالا بردن پاها برای همه مصدومان مناسب نیست. به فرد مشکوک به شوک چیزی برای خوردن یا نوشیدن نمیدهیم. اکسیژن و دارو نیز خودسرانه استفاده نمیکنیم.
جواب فعالیت ۶ صفحه ۱۵۵ آمادگی دفاعی دهم
آتلبندی را با نظارت مربی در کلاس انجام دهید.
پاسخ: هدف این تمرین، یادگیری ثابت نگهداشتن عضو آسیبدیده بدون ایجاد فشار یا آسیب بیشتر است. مربی انتخاب آتل مناسب، استفاده از پوشش نرم و بررسی وضعیت انگشتان پیش و پس از بستن آتل را نشان میدهد؛ سپس تمرین در شرایط آموزشی انجام میشود.
عضو دردناک یا تغییرشکلیافته را صاف نمیکنیم و شکستگی یا دررفتگی را جا نمیاندازیم. آتل نباید باعث بیحسی، سردی یا تغییر رنگ انگشتان شود. در حادثه واقعی، انجام آتلبندی نباید تماس با اورژانس را به تأخیر بیندازد.
جواب فعالیت ۷ صفحه ۱۵۶ آمادگی دفاعی دهم
با توجه به حوادث و سوانح محل زندگیتان، یکی از موارد زیر را انتخاب کنید. کمکهای اولیه و راههای امداد مربوط به آن را بنویسید:
مسمومیتها، گزشها و گازگرفتگی، خفگی و غرقشدگی، سرمازدگی و گرمازدگی، سیل، زمینلرزه و تصادفات …………………………………………………..
پاسخ: یکی از نمونههای زیر را متناسب با محل زندگی خود انتخاب کنید.
نمونه اول؛ زمینلرزه
هنگام لرزش، ابتدا از خود محافظت میکنیم و در صورت دسترسی نزدیک، زیر میز محکم پناه میگیریم. پس از لرزش، خطر ریزش، شیشه شکسته و برق را بررسی میکنیم و وارد ساختمان آسیبدیده نمیشویم.
برای مصدومان با ۱۱۵ و برای امداد و نجات با ۱۱۲ تماس میگیریم. محل دقیق و وضعیت افراد را اعلام میکنیم. مصدوم مشکوک به آسیب گردن یا کمر را، مگر در خطر فوری، جابهجا نمیکنیم. کمکهای اولیه را در حد آموزش و با راهنمایی اورژانس انجام میدهیم و مسیر امدادگران را باز میگذاریم.
نمونه دوم؛ تصادف
ابتدا مراقب رفتوآمد خودروها و خطر آتش یا سوخت هستیم و در جای امن کمک میخواهیم. نشانی، تعداد مصدومان و خطرهای موجود را به ۱۱۵ اعلام میکنیم. فرد را مجبور به بلندشدن نمیکنیم و برای خارجکردن او از خودرو اقدام خودسرانه انجام نمیدهیم.
اگر خونریزی شدید خارجی وجود دارد، طبق راهنمایی اورژانس با پانسمان یا پارچه تمیز فشار مستقیم وارد میکنیم؛ جسم فرورفته را بیرون نمیکشیم. فرد بیپاسخ با تنفس غیرطبیعی به اقدام فوری طبق راهنمایی کارشناس نیاز دارد.
نمونه سوم؛ گرمازدگی
فرد را به محیط خنک میبریم و لباسهای اضافی را کم میکنیم. اگر کاملاً هوشیار است و میتواند راحت ببلعد، جرعههای آب خنک میدهیم. اگر گیج شده، تشنج کرده یا هوشیاریاش کاهش یافته است، احتمال گرمازدگی شدید وجود دارد؛ فوراً با ۱۱۵ تماس میگیریم و همزمان با خیسکردن پوست و جریان هوا، خنککردن را آغاز میکنیم.
به فرد کمهوشیار چیزی نمیخورانیم و او را تنها نمیگذاریم. وجود عرق، گرمازدگی شدید را رد نمیکند.
جواب فعالیت های ۸ و ۹ صفحه ۱۵۸ آمادگی دفاعی دهم
فعالیت ۸: خروج ایمن را با کمک مدیر و معلم مدرسه خود به صورت مانور مقابله با آتشسوزی تمرین کنید.
پاسخ: پیش از مانور، مسیرهای خروج، محل تجمع و مسئول کمک به افراد نیازمند همراهی مشخص میشوند. با اعلام شروع، طبق دستور معلم، بدون دویدن و هلدادن از مسیر تعیینشده خارج میشویم. برای برداشتن کیف یا وسایل برنمیگردیم و در محل تجمع منتظر حضور و غیاب میمانیم.
در آتشسوزی واقعی از آسانسور استفاده نمیکنیم و وارد مسیر پر از دود نمیشویم. اگر خروج ممکن نیست، در فضای جدا از آتش با در بسته میمانیم، با ۱۲۵ تماس میگیریم و محل دقیق خود را اعلام میکنیم. پس از خروج نیز به ساختمان بازنمیگردیم.
فعالیت ۹: اصول و فرایند اطفای حریق را با استفاده از خاموشکنندهها با حضور مربی یا مأمور آتشنشانی تمرین کنید.
پاسخ: این فعالیت باید در محل آماده و ایمن، با تجهیزات آموزشی و حضور مربی یا آتشنشان انجام شود. ابتدا نوع خاموشکننده و کاربرد آن معرفی میشود و مربی بررسی سلامت وسیله و شیوه استفاده را نمایش میدهد. دانشآموزان فقط با اجازه و نظارت مستقیم تمرین میکنند.
در حادثه واقعی، اعلام خطر و خروج ایمن اولویت دارد. دانشآموز نباید برای خاموشکردن آتش بزرگ، دودزا یا در حال گسترش در محل بماند. برای تمرین خانگی نیز آتش روشن نمیکنیم.
پارچه خیس، محافظ مطمئنی در برابر گازهای سمی دود نیست. همچنین بازکردن پنجره در آتشسوزی همیشه ایمن نیست؛ برای تصمیم درباره خروج یا ماندن، موقعیت آتش و راهنمایی آتشنشانی اهمیت دارد.
خلاصه درس سیزدهم آمادگی دفاعی دهم
کمکهای اولیه برای حفظ جان و جلوگیری از بدترشدن وضعیت مصدوم تا رسیدن نیروهای تخصصی انجام میشود. ایمنی محیط، درخواست کمک و تشخیص خطرهای فوری اهمیت زیادی دارند. شناخت نشانههای خونریزی و شوک، مراقبت درست هنگام تشنج و آسیب اندامها و تمرین خروج ایمن، بخشی از آمادگی امدادی است. امدادگر باید محدودیت مهارت خود را بشناسد و از جابهجایی، دارودادن و اقدامهای خودسرانه پرهیز کند.
شمارههای امدادی درجشده در کتاب: اورژانس پزشکی ۱۱۵، هلال احمر ۱۱۲ و آتشنشانی ۱۲۵.
