جواب فعالیت های درس اول روانشناسی یازدهم انسانی | تعریف و روش مورد مطالعه

در درس اول روان شناسی یازدهم با روش مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی آشنا می‌شویم؛ اینکه چگونه سؤال علمی مطرح کنیم، برای آن فرضیه بسازیم و با مشاهده و بررسی به پاسخ برسیم. در این مطلب، پاسخ فعالیت‌ها و سؤال‌های درس «روان شناسی: تعریف و روش مورد مطالعه» را به ترتیب صفحه می‌خوانید. برای فعالیت‌های گروهی و خلاقانه نیز چند نمونه پاسخ در نظر گرفته‌ایم.

پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی | روان شناسی رشد

جواب فعالیت صفحه ۱۰ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۱: درباره علم روان شناسی چه سؤال‌هایی در ذهن شما مطرح است؟ چند نمونه از این سؤال‌ها را ذکر کنید.

پاسخ: می‌توانید سه مورد از سؤال‌های زیر را انتخاب کنید:

1. چرا بعضی مطالب را به‌راحتی یاد می‌گیریم، اما بعضی مطالب زود فراموش می‌شوند؟
2. چگونه می‌توانیم هنگام درس خواندن تمرکز بیشتری داشته باشیم؟
3. چرا افراد در برابر یک اتفاق مشابه، واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند؟
4. چگونه می‌توانیم هنگام عصبانیت، رفتار خود را بهتر کنترل کنیم؟
5. چه عواملی باعث می‌شوند برای رسیدن به هدفمان تلاش کنیم؟
6. چرا گاهی نظر جمع بر تصمیم ما اثر می‌گذارد؟

جواب فعالیت صفحه ۱۱ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۲: فرض کنید در یک همایش علمی، هزار نفر از باتجربه‌ترین جراحان مغز و اعصاب دنیا، قصد گزینش ده نفر از بهترین جراحان را دارند. در این همایش هر یک از آنها تجربه و دانش خود را به دیگر همکاران عرضه می‌کند. در نهایت، بعد از مباحثه و مناظره فراوان، ده نفر برتر انتخاب می‌شوند. به نظر شما اگر دلایل موفقیت این ده نفر را از آنها بپرسیم، به چه میزان فقط به دانش پزشکی خودشان اشاره می‌کنند؟ آیا برتری و پیشرفت آنها فقط به دانش تخصصی‌شان مربوط است؟ پاسخ‌های خود را با پاسخ دیگر همکلاسی‌ها مقایسه کنید.

پاسخ: دانش پزشکی برای موفقیت این جراحان ضروری است، اما به‌تنهایی کافی نیست. تمرکز، دقت، تجربه، پشتکار، علاقه به کار، توانایی حل مسئله، تصمیم‌گیری درست و حفظ آرامش در شرایط دشوار نیز در موفقیت آنها نقش دارد. همکاری با اعضای گروه درمان و ارتباط مناسب با بیمار هم اهمیت دارد. بنابراین نمی‌توان برتری آنها را فقط نتیجه دانش تخصصی دانست یا بدون پرس‌وجو، سهم مشخصی برای هر عامل تعیین کرد.

نمونه توضیح: ممکن است دو جراح دانش پزشکی مشابهی داشته باشند، اما جراحی که در موقعیت حساس آرامش بیشتری دارد و اطلاعات را دقیق‌تر بررسی می‌کند، تصمیم مناسب‌تری بگیرد.

جواب فعالیت صفحه ۱۳ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۳، سؤال ۱: به نظر شما بین مسئله، فرضیه، قانون و نظریه علمی چه ارتباطی وجود دارد؟ به صورت گروهی بحث کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید.

پاسخ: طبق توضیح این درس، پژوهش با طرح یک مسئله یا سؤال آغاز می‌شود. پژوهشگر برای پاسخ به آن، فرضیه‌ای پیشنهاد می‌کند و آن را با شواهد و آزمایش می‌سنجد. اگر فرضیه در شرایط مختلف تأیید و پذیرفته شود، می‌تواند به صورت اصل یا قانون علمی مطرح شود. مجموعه‌ای منسجم از اصول و قوانین مرتبط با یک موضوع نیز در شکل‌گیری نظریه نقش دارد.

مثال: می‌پرسیم «مرور نکردن مطالب چه اثری بر حافظه دارد؟» این سؤال، مسئله است. پاسخ اولیه «مرور نکردن باعث کاهش یادآوری می‌شود» یک فرضیه است. بررسی‌های تجربی، درستی یا نادرستی آن را روشن می‌کنند. نتایج معتبر این بررسی‌ها، در کنار یافته‌های دیگر، به توضیح حافظه و فراموشی کمک می‌کنند.

📌 یک بار تأیید شدن فرضیه برای قطعی دانستن آن کافی نیست. یافته‌های علمی ممکن است با شواهد تازه اصلاح شوند. همچنین نمودار کتاب، توضیحی ساده‌شده از ارتباط این مفاهیم است.

سؤال ۲: چند نمونه از قوانین و باورهای علمی را که تاکنون شنیده‌اید، در کلاس به اشتراک بگذارید؛ مانند «پاداش دادن در مقابل یک رفتار، در تکرار آن رفتار مؤثر است» و «انگیزه بالا هنگام مطالعه، تأثیر مطلوبی در یادگیری دارد».

پاسخ: چند نمونه دیگر:

• مطالعه در چند نوبت با فاصله، معمولاً به ماندگاری بهتر مطالب کمک می‌کند.
• تمرین و بازخورد مناسب می‌تواند مهارت فرد را بهتر کند.
• کم‌خوابی می‌تواند تمرکز و عملکرد فرد را کاهش دهد.
• بیشتر فلزها با افزایش دما منبسط می‌شوند.
• انرژی در یک سامانه بسته از بین نمی‌رود، بلکه از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود.

جواب فعالیت و سؤال صفحه ۱۶ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۴، سؤال ۱: در گروه‌های دونفره به این دو جمله توجه کنید و بگویید کدام توصیف و کدام تبیین است؟ چرا؟

الف) حافظه یعنی قدرت یادآوری و بازشناسی خاطره‌های گذشته.

پاسخ: توصیف است؛ زیرا توضیح می‌دهد حافظه چیست و چه کاری انجام می‌دهد، اما علت یک پدیده را بیان نمی‌کند.

ب) تکرار به‌موقع خاطره‌ها، موجب تحکیم حافظه می‌شود.

پاسخ: تبیین است؛ زیرا تکرار به‌موقع را به‌عنوان عاملی برای تحکیم حافظه معرفی می‌کند و به چرایی آن می‌پردازد.

سؤال ۲: به مثال‌های زیر توجه کنید و بگویید تبیین کدام یک آسان‌تر است؟ چرا؟

الف) گرما باعث انبساط فلز می‌شود.
ب) امید به آینده، انگیزه پیشرفت را افزایش می‌دهد.

پاسخ: تبیین مثال اول آسان‌تر است؛ زیرا دما و میزان انبساط فلز را می‌توان دقیق‌تر اندازه گرفت و شرایط آزمایش را بهتر کنترل کرد. اما امید و انگیزه تحت تأثیر عوامل متعددی مانند تجربه‌های گذشته، شرایط زندگی، هدف‌ها و تفاوت‌های فردی هستند؛ بنابراین بررسی رابطه آنها پیچیده‌تر است.

سؤال: چرا پیش‌بینی و کنترل پدیده‌های روان‌شناختی دشوارتر از مفاهیم فیزیکی است؟

پاسخ: رفتار و فرایندهای ذهنی انسان پیچیده‌اند و عوامل گوناگونی بر آنها اثر می‌گذارند. افراد نیز از نظر تجربه، نگرش، هیجان و شرایط زندگی با یکدیگر تفاوت دارند. در نتیجه، توصیف و تبیین دقیق این پدیده‌ها دشوارتر می‌شود و پیش‌بینی و کنترل آنها نیز محدودیت بیشتری دارد.

جواب سؤال صفحه ۱۷ روان شناسی یازدهم

مریم در یکی از کتاب‌های درسی با این مفهوم مهم مواجه شده است که «جهان دارای نظم است». او برای فهم این جمله مدتی است یکی از کتاب‌های شگفت‌انگیز درباره کهکشان‌ها و منظومه شمسی را مطالعه می‌کند. بعد از مطالعه به این نتیجه رسیده است که امکان ندارد اجزای منظومه شمسی بدون قاعده در فضا قرار گیرند. مریم با استفاده از کدام یک از منابع شناخت به دانش جدید رسیده است؟

پاسخ: در این موقعیت، مریم از اطلاعات علمی و تجربی درباره منظومه شمسی استفاده کرده و با استدلال درباره آنها به نتیجه رسیده است. بنابراین اطلاعات تجربی، پایه شناخت او هستند و عقل و استدلال در نتیجه‌گیری او نقش دارند.

📌 «خواندن کتاب» به‌تنهایی نام یک منبع شناخت نیست؛ باید دید محتوای کتاب بر چه شواهدی تکیه دارد و فرد چگونه از آن نتیجه می‌گیرد. در این مثال، داده‌های علمی و استدلال در کنار یکدیگر قرار دارند.

جواب فعالیت صفحه ۱۸ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۵: سعی کنید با کمک دوستان خودتان، همانند مثال زیر مسئله‌ای را طرح و با استفاده از روش علمی، بهترین پاسخ یا فرضیه به آن مسئله را بررسی کنید.

مثال کتاب:
مسئله: مهم‌ترین علت افزایش دمای کره زمین چیست؟
فرضیه: گازهای گلخانه‌ای باعث افزایش دمای کره زمین شده است.

پاسخ: سه نمونه برای انتخاب:

در گزارش نهایی باید نتیجه واقعی بررسی را بنویسیم؛ ممکن است نتیجه، فرضیه ما را تأیید نکند.

جواب سؤال صفحه ۱۹ روان شناسی یازدهم

به نظر شما تعریف عملیاتی کدام یک از واژگان زیر سخت‌تر است؟ چرا؟ جرم، اتم، اضطراب، پیشرفت تحصیلی، کلسترول، تصمیم‌گیری، سوخت‌وساز، استدلال، قضاوت، هورمون؟

پاسخ: در مقایسه موردنظر کتاب، تعریف عملیاتی مفاهیمی مانند اضطراب، پیشرفت تحصیلی، تصمیم‌گیری، استدلال و قضاوت دشوارتر است؛ زیرا چندبعدی هستند و باید دقیقاً مشخص کنیم کدام جنبه آنها را با چه شاخص یا ابزاری اندازه می‌گیریم.

مثال: برای پیشرفت تحصیلی می‌توان «میزان افزایش نمره در دو آزمون هم‌سطح» را معیار قرار داد. برای اضطراب نیز می‌توان از نمره یک پرسش‌نامه معتبر استفاده کرد. پس دشوار بودن تعریف عملیاتی، به معنای غیرقابل‌سنجش بودن این مفاهیم نیست.

جواب فعالیت صفحه ۲۱ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۶: به مثال‌های زیر توجه کنید و بگویید کدام یک از آنها به صورت مستقیم «رفتار» و غیرمستقیم «شناخت» قابل مشاهده است.

۱ـ حسین با دیدن دوستش به سمت او می‌رود.

پاسخ: رفتار؛ مشاهده مستقیم. حرکت کردن حسین را می‌توان دید و ثبت کرد.

۲ـ فاطمه، با نگاه به آینده، به رشته تحصیلی دانشگاهی‌اش می‌اندیشد.

پاسخ: شناخت؛ بررسی غیرمستقیم. اندیشیدن فاطمه مستقیماً دیده نمی‌شود و از گفته‌ها یا انتخاب‌های او به آن پی می‌بریم.

۳ـ کودکان حرکت مادران را با چشم ردیابی می‌کنند.

پاسخ: رفتار؛ مشاهده مستقیم. حرکت چشم کودکان قابل مشاهده است.

۴ـ تصاویر زیبای معابر شهری، احساس خوشایندی به شهروندان می‌دهد.

پاسخ: فرایند ذهنی؛ بررسی غیرمستقیم. احساس خوشایند را مستقیماً نمی‌بینیم، بلکه از گزارش فرد و نشانه‌های رفتاری او درباره آن اطلاعات به دست می‌آوریم. در تقسیم‌بندی این فعالیت، این مورد در گروه شناخت قرار می‌گیرد.

جواب سؤال صفحه ۲۲ روان شناسی یازدهم

با توجه به مراحل شکل‌گیری شناخت، تفکر به چه چیزی نیاز دارد؟ آیا فردی که حافظه قوی دارد، متفکر است؟

پاسخ: تفکر به اطلاعاتی نیاز دارد که از راه احساس، توجه و ادراک دریافت و در حافظه نگهداری شده‌اند. اما داشتن حافظه قوی به‌تنهایی برای تفکر مؤثر کافی نیست؛ فرد باید بتواند اطلاعات را بررسی و به هم مرتبط کند و از آنها برای استدلال، قضاوت، حل مسئله و تصمیم‌گیری استفاده کند.

مثال: حفظ بودن همه فرمول‌های ریاضی به این معنا نیست که بتوانیم هر مسئله‌ای را حل کنیم؛ باید تشخیص دهیم کدام فرمول مناسب است و چگونه از آن استفاده کنیم.

جواب فعالیت صفحه ۲۳ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۷: موقعیت زیر را مطالعه و نوع پردازش آن را مشخص کنید.

سارا ۵ ساله و سپیده ۱۷ ساله با هم خواهرند و به همراه مادرشان برای خرید لباس به فروشگاه رفته‌اند. سارا با دیدن لباسی قرمز، بر خرید آن اصرار دارد. برخلاف سارا، سپیده لباس را از نظر نرمی، کیفیت، دوام و قیمت بررسی می‌کند و سپس تصمیم به خرید می‌گیرد. کدام تصمیم‌گیری کارآمدتر است؟ چرا؟

پاسخ: تصمیم سپیده کارآمدتر است؛ زیرا چند ویژگی مهم لباس را بررسی می‌کند و تنها به ظاهر آن توجه ندارد.

سارا: پردازش ادراکی دارد؛ انتخاب او بر رنگ و ویژگی ظاهری لباس تکیه دارد.

سپیده: پردازش مفهومی دارد؛ علاوه بر ویژگی‌های حسی، کیفیت، دوام و تناسب قیمت را بررسی می‌کند و آگاهانه‌تر تصمیم می‌گیرد.

جواب فعالیت های صفحه ۲۷ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۸: با استفاده از اینترنت، کلیدواژه «پرتولیدترین محققان علوم انسانی کشور» را جست‌وجو کنید و فعالیت‌های علمی آنها را مورد توجه قرار دهید. چه تعدادی از این محققان در حوزه روان شناسی فعالیت داشته‌اند؟

پاسخ: برای پاسخ، باید فهرست و سال انتشار آن مشخص باشد. در فهرست ۳۰ نفره منتشرشده در خرداد ۱۳۹۵، با در نظر گرفتن پژوهشگران روان شناسی و حوزه مرتبط مشاوره، ۱۸ نفر را می‌توان در این گروه قرار داد:

محمدعلی بشارت، علی دلاور، حمیدرضا عریضی، احمد عابدی، محمد نریمانی، حسین مولوی، حسین زارع، احمد علی‌پور، عباس ابوالقاسمی، مهناز مهرابی‌زاده هنرمند، مریم فاتحی‌زاده، محمدرضا عابدی، عبدالله شفیع‌آبادی، باقر غباری بناب، غلامعلی افروز، کاظم رسول‌زاده طباطبایی، سیمین حسینیان و علی فتحی آشتیانی.

موضوع فعالیت این پژوهشگران، حوزه‌هایی مانند یادگیری و حافظه، سنجش روانی، سلامت روان، روان شناسی بالینی، کودکان استثنایی و مشاوره را دربرمی‌گیرد.

📌 عدد ۱۸، شمارش حوزه‌ای از همان فهرست تاریخی با احتساب مشاوره است؛ گزارش اصلی فقط نام پژوهشگران و سهم تولیدات آنها را درج کرده است. این عدد را نباید رتبه‌بندی یا آمار سال ۱۴۰۵ معرفی کرد.

مشاهده فهرست ۳۰ نفره منتشرشده در سال ۱۳۹۵

فعالیت ۱ـ۹: با کمک یک دوربین ساده، واکنش‌های هیجانی تماشاگران مسابقه ورزشی دو تیم پرطرفدار را ثبت کنید. بعد از ثبت دقیق آنها سعی کنید نحوه ابراز هیجان‌ها و واکنش‌های عاطفی آنها را تحلیل نمایید. از نحوه واکنش‌های هیجانی تماشاچیان چند اصل اساسی را استنباط کنید.

پاسخ: نمونه پیشنهادی برای تنظیم گزارش مشاهده:

هنگام گل زدن تیم محبوب: ممکن است تماشاگران از جا بلند شوند، دست بزنند، لبخند بزنند و یکدیگر را در آغوش بگیرند.

هنگام از دست رفتن فرصت گل: ممکن است بعضی افراد آه بکشند، دستشان را روی سر بگذارند یا برای لحظاتی ساکت شوند.

در لحظه‌های حساس مسابقه: نگاه تماشاگران بیشتر به زمین بازی متمرکز می‌شود و بعضی افراد بی‌قرار می‌شوند.

هنگام تصمیم بحث‌برانگیز داور: برخی اعتراض می‌کنند، اما بعضی دیگر آرام می‌مانند یا دوستان خود را به آرامش دعوت می‌کنند.

نتیجه‌های قابل طرح:

1. اتفاق‌های مسابقه می‌توانند هیجان و رفتار تماشاگران را تغییر دهند.
2. افراد در برابر یک اتفاق مشابه، واکنش یکسانی ندارند.
3. علاقه به تیم و اهمیت نتیجه مسابقه می‌تواند بر شدت هیجان اثر بگذارد.
4. رفتار اطرافیان ممکن است شیوه ابراز هیجان فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
5. هیجان شدید همیشه به پرخاشگری منجر نمی‌شود؛ ممکن است به صورت شادی، سکوت یا نگرانی ظاهر شود.

✅ این موارد نمونه‌اند؛ گزارش شما باید با فیلمی که واقعاً مشاهده کرده‌اید هماهنگ باشد. بین «رفتار دیده‌شده» و «برداشت از احساس فرد» تفاوت بگذارید و برای تصویربرداری از افراد اجازه بگیرید. از یک مشاهده محدود نیز نمی‌توان قانون قطعی درباره همه تماشاگران ساخت.

جواب فعالیت صفحه ۲۸ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۱۰: با استفاده از اینترنت و با کمک دبیر درباره یکی از مفاهیم روان شناسی، مثلاً حل مسئله یا سبک‌های تصمیم‌گیری، یک آزمون پیدا کنید.

پاسخ: یک نمونه مناسب برای معرفی، «پرسش‌نامه سبک‌های عمومی تصمیم‌گیری اسکات و بروس» با نام اختصاری GDMS است.

سازندگان: سوزان اسکات و رجینالد بروس، سال ۱۹۹۵.

تعداد گویه‌ها: ۲۵ گویه با پاسخ‌های پنج‌درجه‌ای، از کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم.

موضوع سنجش: شیوه معمول فرد در برخورد با موقعیت‌های تصمیم‌گیری.

سبک‌های مورد بررسی: عقلانی، شهودی، وابسته، اجتنابی و آنی یا خودانگیخته.

متن کوتاه برای گزارش کلاسی: «برای این فعالیت، پرسش‌نامه سبک‌های عمومی تصمیم‌گیری اسکات و بروس را انتخاب کردم. این ابزار نشان می‌دهد افراد هنگام تصمیم‌گیری تا چه اندازه از بررسی منطقی، شهود، نظر دیگران، به تعویق انداختن تصمیم یا تصمیم سریع استفاده می‌کنند.»

مشاهده معرفی علمی پرسش‌نامه و نمونه گویه‌ها

📌 هدف این فعالیت، آشنایی با یک ابزار سنجش است. برای اجرای نسخه فارسی و تفسیر نتیجه، از دبیر یا فرد متخصص کمک بگیرید؛ این پرسش‌نامه به‌تنهایی ابزار تشخیص بیماری روانی نیست.

جواب فعالیت صفحه ۳۰ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۱۱: همه اعضای بدن مفید و مهم هستند، اما سیستم مغزی اهمیت مضاعفی دارد. چرا آن‌گونه که مواظب اندام‌های دیگر بدن همچون مو و ناخن هستیم، به فکر مواظبت از مغز نیستیم؟ با راهنمایی دبیر محترمتان آمار تصادف‌های رانندگی و افرادی که به دلیل تصادف سر آنها آسیب دیده است را استخراج کنید. سعی کنید برای کاهش این آسیب‌ها اقدام‌های پیشگیرانه‌ای ارائه دهید.

پاسخ: گاهی به ظاهر بدن بیشتر توجه می‌کنیم، چون تغییرات آن زودتر دیده می‌شوند؛ در حالی که اهمیت مغز و پیامدهای آسیب آن را کمتر می‌شناسیم. مغز در حافظه، توجه، تفکر، هیجان و کنترل حرکت نقش دارد و حفاظت از آن برای زندگی روزمره ضروری است.

نمونه گزارش آماری با تاریخ مشخص: طبق گزارش منتشرشده به نقل از سازمان پزشکی قانونی، در شش‌ماهه نخست سال ۱۳۹۴، تعداد ۹۰۰۷ نفر در حوادث رانندگی جان باختند و ۱۶۶۹۲۶ مصدوم تصادف به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کردند. در همان گزارش، ضربه به سر علت اصلی مرگ ۵۲٫۲ درصد متوفیان اعلام شده است؛ یعنی با محاسبه تقریبی، حدود ۴۷۰۲ نفر.

📌 این نمونه، آمار تاریخی است. حدود ۴۷۰۲ نفر به فوت بر اثر ضربه به سر مربوط می‌شود، نه تعداد همه مصدومان سر. تعداد کل افراد دچار آسیب سر، شامل بازماندگان، در این گزارش مشخص نشده است؛ بنابراین نباید آن را حدس زد.

منبع گزارش آماری شش‌ماهه نخست سال ۱۳۹۴

اقدام‌های پیشگیرانه:

• استفاده صحیح از کلاه ایمنی استاندارد هنگام موتورسیکلت‌سواری.
• بستن کمربند ایمنی برای سرنشینان جلو و عقب خودرو.
• استفاده از صندلی ایمنی مناسب برای کودکان.
• رعایت سرعت مجاز و فاصله ایمن با خودروی جلویی.
• کنار گذاشتن تلفن همراه هنگام رانندگی و پرهیز از رانندگی در حالت خواب‌آلودگی.
• بهبود ایمنی خودروها و راه‌ها و آموزش رفتار ایمن به رانندگان و عابران.

اطلاعات سازمان جهانی بهداشت درباره پیشگیری از آسیب‌های رانندگی

جواب فعالیت صفحه ۳۱ روان شناسی یازدهم

فعالیت ۱ـ۱۲: به گروه‌های چندنفره تقسیم شوید و هر گروه، یک گرایش روان شناسی را انتخاب کند. سپس با راهنمایی معلم خود، فهرستی از موضوع‌هایی که در هر گرایش مورد بحث و مطالعه قرار می‌گیرد تهیه کنید و در کلاس به اشتراک بگذارید.

پاسخ: می‌توانید یکی از نمونه‌های زیر را برای کار گروهی انتخاب کنید:

جواب جمع بندی صفحه ۳۲ روان شناسی یازدهم

دانش‌آموز عزیز! با توجه به آنچه در این درس فراگرفتید، مهم‌ترین پیام درس را به شکلی خلاقانه با استفاده از کلمه‌های «درخت، بلبل، عینک، رایانه» در سه یا چهار عبارت نوشته و در کلاس بخوانید.

پاسخ: سه نمونه خلاقانه برای انتخاب:

خلاصه درس اول روان شناسی یازدهم

روان شناسی به مطالعه علمی رفتار و فرایندهای ذهنی می‌پردازد. رفتار را می‌توان مستقیماً مشاهده کرد، اما برای بررسی فرایندهایی مانند حافظه و تفکر، از آثار و نشانه‌های آنها کمک می‌گیریم. در روش علمی، ابتدا مسئله مطرح می‌شود و سپس فرضیه با شواهد و بررسی منظم سنجیده می‌شود. تعریف عملیاتی روشن، اندازه‌گیری دقیق و امکان تکرار پژوهش به اعتبار بررسی کمک می‌کنند. روان شناسان با روش‌هایی مانند مشاهده، پرسش‌نامه، مصاحبه و آزمون، اطلاعات جمع‌آوری می‌کنند و هدفشان توصیف، تبیین، پیش‌بینی و کنترل پدیده‌های مورد مطالعه است. پیام اصلی درس این است که برای شناخت رفتار انسان، باید از قضاوت عجولانه فاصله بگیریم و به مشاهده دقیق، شواهد و تفاوت‌های فردی توجه کنیم.