جواب درس هفتم جامعه شناسی دهم انسانی | ارزیابی جهان های اجتماعی
پاسخ کامل درس ۷ جامعه شناسی دهم «ارزیابی جهان های اجتماعی» شامل جواب نمونه بیاورید، شناسایی کنید، مفاهیم اساسی، خلاصه کنید و آنچه از این درس آموختیم صفحات ۵۳ تا ۶۱.
درس هفتم جامعه شناسی دهم، «ارزیابی جهان های اجتماعی»، دربارهٔ تفاوت آرمانهای جامعه با عملکرد واقعی مردم و معیارهای تشخیص حق و باطل است. در ادامه، پاسخ فعالیتهای صفحات ۵۵، ۵۷ و ۶۰، همراه با مفاهیم اساسی و خلاصهٔ صفحه ۶۱ را میخوانید.
پاسخ درس بعدی : جواب درس هشتم جامعه شناسی دهم انسانی | هویت
جواب نمونه بیاورید صفحه ۵۵ جامعه شناسی دهم
در جدول زیر سه نمونه از آرمانهای جامعهٔ خود را بنویسید که کمابیش بیرون از قلمرو واقعی یا درون آن قرار گرفتهاند.
پاسخ: دو ردیف نخست، نمونههای خود کتاب هستند. سه ردیف رنگی بعدی، پاسخهای پیشنهادی برای تکمیل فعالیتاند.
| آرمان ها | |
|---|---|
| بیرون از قلمرو واقعی | درون قلمرو واقعی |
| ناپسند بودن اسراف و تبذیر | استکبارستیزی |
| سادهزیستی | احترام به پدر و مادر |
| رعایت کامل حقوق دیگران در رانندگی | کمک داوطلبانه به آسیبدیدگان حوادث |
| برخورداری همهٔ مناطق از امکانات آموزشی مناسب | مشارکت مردم در کارهای خیریه |
| پرهیز همگانی از ریختن زباله در طبیعت | مهماننوازی و احترام به مهمان |
📌 منظور از «کمابیش» این است که تحقق آرمانها درجه دارد. قرار گرفتن یک آرمان در ستون «بیرون از قلمرو واقعی» به معنی رعایت نشدن آن توسط همه نیست؛ یعنی هنوز بهطور کامل تحقق پیدا نکرده است. نمونههای ستون مقابل نیز در رفتار بخشی از مردم دیده میشوند، نه لزوماً در رفتار همه.
جواب نمونه بیاورید صفحه ۵۷ جامعه شناسی دهم
سه نمونه از آرمانهای حق را نام ببرید که در اغلب یا همهٔ فرهنگها یافت میشوند.
پاسخ: عدالت، حمایت از مظلومان و امانتداری. این سه مورد را میتوان در کنار «وفای به عهد» و «راستگویی»، که نمونههای کتاب هستند، نوشت.
| آرمان حق | ||||
|---|---|---|---|---|
| وفای به عهد | راستگویی | عدالت | حمایت از مظلومان | امانتداری |
نمونههای جایگزین: احترام به کرامت انسان، کمک به نیازمندان و پرهیز از ستم نیز پاسخهای مناسبی هستند.
جواب سوال صفحه ۵۸ جامعه شناسی دهم
چاپلوسی همیشه و همهجا عملی ناپسند بوده است. در چاپلوسی چه اتفاقی میافتد؟
پاسخ: فرد چاپلوس به جای بیان حقیقت، سخنی میگوید که طرف مقابل از شنیدن آن خوشش بیاید. او برای جلب رضایت یا به دست آوردن منفعت، نظرش را با خواستهٔ دیگری هماهنگ میکند؛ حتی اگر حرف تازهاش با گفتهٔ قبلی خودش مخالف باشد.
در حکایت کتاب، ندیم ابتدا از بادمجان تعریف میکند و سپس، با تغییر نظر سلطان، از همان غذا بد میگوید. معیار او حقیقت نیست، بلکه خوشایند سلطان است.
📌 چاپلوسی، حقیقت را تغییر نمیدهد؛ فقط نشان میدهد فرد در بیان و داوری خود، منفعت شخصی را جایگزین حقیقت کرده است.
جواب شناسایی کنید صفحه ۶۰ جامعه شناسی دهم
پدیدههای باطلی در قلمرو آرمانی و واقعی بعضی جهانهای اجتماعی وجود دارد. آیا میتوانید مواردی را شناسایی کنید؟
پاسخ: دو نمونهٔ نخست در کتاب مشخص شدهاند. برای دو ردیف خالی میتوان «برتریجویی نژادی» و «سلطهجویی بر ملتهای دیگر» را نوشت.
| ارزش ها و هنجارهای باطل | |
|---|---|
| قلمرو آرمانی | قلمرو واقعی |
| تکاثر (مالاندوزی) | تکاثر (مالاندوزی) |
| قبیلهگرایی | قبیلهگرایی |
| برتریجویی نژادی | برتریجویی نژادی |
| سلطهجویی بر ملتهای دیگر | سلطهجویی بر ملتهای دیگر |
توضیح نمونهٔ اول: اگر در یک جهان اجتماعی، برتری یک نژاد مطلوب و پذیرفتهشده باشد، این باور باطل در قلمرو آرمانی آن قرار دارد. اگر بر همین اساس، فرصتهای آموزش یا اشتغال از افراد نژادهای دیگر گرفته شود، در قلمرو واقعی نیز تحقق پیدا کرده است.
توضیح نمونهٔ دوم: اگر تسلط بر ملتهای دیگر هدفی ارزشمند شمرده شود، در قلمرو آرمانی قرار میگیرد؛ اگر این هدف به تجاوز و پایمال کردن حقوق آن ملتها بینجامد، در قلمرو واقعی نیز دیده میشود.
✅ «آرمانی» الزاماً به معنی «حق و درست» نیست؛ آرمان، چیزی است که اعضای یک جهان اجتماعی مطلوب میدانند. طبق درس، خودِ این خواسته نیز باید با معیارهای حق و باطل ارزیابی شود.
جواب مفاهیم اساسی صفحه ۶۱ جامعه شناسی دهم
مفاهیم اساسی درس را کامل کنید.
پاسخ: قلمرو آرمانی، قلمرو واقعی، آرمان اجتماعی، ارزشهای مشترک، حق و باطل، ارزیابی جهانهای اجتماعی، علوم تجربی، عقل و وحی، ثبات حقایق و تغییر مرز قلمرو واقعی و آرمانی.
جواب خلاصه کنید صفحه ۶۱ جامعه شناسی دهم
خلاصهٔ درس را با ادامه دادن جملهٔ «برای ارزیابی جهانهای اجتماعی معیارهایی وجود دارد» کامل کنید.
پاسخ: برای ارزیابی جهانهای اجتماعی معیارهایی وجود دارد. آرمان اجتماعی، اهداف و ارزشهای مشترکی است که اعضای جامعه خواهان رسیدن به آنها هستند. قلمرو آرمانی شامل ارزشهایی است که مردم از آنها حمایت میکنند و رعایتشان را لازم میدانند؛ قلمرو واقعی نیز ارزشهایی را در بر میگیرد که مردم به آنها عمل میکنند. هرچه رفتار مردم با آرمانهایشان هماهنگتر شود، فاصلهٔ این دو قلمرو کمتر میشود.
واقعیتهای جامعه را میتوان با آرمانهای آن سنجید، اما خود آرمانها نیز نیازمند ارزیابیاند. در چارچوب کتاب، حق و باطل معیار این ارزیابی است. علوم تجربی میتوانند دربارهٔ درستی روشها و فنون داوری کنند و علوم مبتنی بر عقل و وحی، عقاید و ارزشهای بنیادی را بررسی میکنند. حق و باطل با پسند یا نپسندیدن مردم تغییر نمیکنند؛ آنچه تغییر میکند، میزان شناخت، پذیرش و عمل جوامع به آنهاست.
جواب آنچه از این درس آموختیم صفحه ۶۱ جامعه شناسی دهم
آنچه از این درس آموختهاید، بنویسید.
پاسخ: نمونهٔ اول: آموختم که میان ارزشهایی که از آنها دفاع میکنیم و رفتار واقعی ما ممکن است فاصله وجود داشته باشد. اگر راستگویی، عدالت و احترام را ارزشمند میدانیم، باید در عمل هم آنها را رعایت کنیم. با عمل کردن به این ارزشها، آرمانهای جامعه بیشتر تحقق پیدا میکنند.
پاسخ: نمونهٔ دوم: آموختم که رایج بودن یک رفتار یا محبوب بودن یک خواسته، بهتنهایی درستی آن را ثابت نمیکند. برای ارزیابی جامعه باید هم عملکرد مردم و هم آرمانهایشان را بررسی کنیم. همچنین نباید فقط به دلیل تفاوت آداب دیگران با آداب خودمان، دربارهٔ آنها داوری کنیم؛ ارزیابی به شناخت و معیار درست نیاز دارد.
