جواب درس نهم دین و زندگی یازدهم | عصر غیبت
پاسخ کامل درس ۹ دین و زندگی یازدهم «عصر غیبت» ویژه رشته های تجربی و ریاضی، شامل جواب تدبر در قرآن صفحات ۱۱۲، ۱۱۴ و ۱۱۵، تفکر در حدیث صفحه ۱۱۷ و اندیشه و تحقیق و پیشنهاد صفحه ۱۲۰.
درس نهم دین و زندگی یازدهم، «عصر غیبت»، درباره علت غیبت امام زمان (عج)، چگونگی هدایت ایشان و مسئولیتهای منتظران است. پاسخ فعالیتهای صفحات ۱۱۲، ۱۱۴، ۱۱۵، ۱۱۷ و ۱۲۰ را در ادامه بخوانید؛ همراه با پاسخ هر سه سؤال اندیشه و تحقیق و فعالیت پیشنهادی دعای عهد.
جواب تدبر در قرآن صفحه ۱۱۲ دین و زندگی یازدهم
خداوند در آیهٔ ۵۳ سورهٔ انفال، علت از دست دادن نعمتها را چنین بیان میکند:
«ذٰلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ یَکُ مُغَیِّرًا نِعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَىٰ قَوْمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»
خداوند نعمتی را که به قومی ارزانی کرده است، تغییر نمیدهد مگر آنکه آنها، خود وضع خود را تغییر دهند. همانا که خداوند شنوا و داناست.
با تفکر در این آیه، عبارتهای زیر را کامل کنید:
۱ـ اگر مردم نعمتی را که خدا به آنها داده است درست استفاده نکنند، …
پاسخ: زمینهٔ از دست دادن آن نعمت را فراهم میکنند و از آن محروم میشوند.
۲ـ زمینهساز هلاکت یا عزت و سربلندی یک جامعه …
پاسخ: انتخابها، رفتارها و تغییراتی است که خود مردم در باورها و اعمالشان ایجاد میکنند.
توضیح: استفادهٔ درست از نعمتها و عمل به وظایف، زمینهٔ سربلندی جامعه را فراهم میکند؛ ناسپاسی، ستمگری و استفادهٔ نادرست از نعمتها نیز جامعه را به سوی تباهی میبرد.
جواب تدبر در قرآن صفحه ۱۱۴ و ۱۱۵ دین و زندگی یازدهم
این فعالیت با آیات صفحهٔ ۱۱۴ آغاز میشود و جای پاسخهای آن در صفحهٔ ۱۱۵ است. آیات ۵۵ سورهٔ نور، ۵ سورهٔ قصص و ۱۰۵ سورهٔ انبیاء، درباره آیندهٔ مؤمنان و بندگان شایسته سخن میگویند.
در این آیات بیندیشید و بگویید چه آیندهای برای هریک از موارد زیر بیان شده است؟
پاسخ:
۱ـ مؤمنین صالح: جانشینان زمین میشوند و ترس و نگرانی آنان به امنیت تبدیل میشود.
۲ـ مستضعفین: به پیشوایی میرسند و وارثان زمین میشوند.
۳ـ بندگان شایسته: زمین را به ارث میبرند.
۴ـ دین حق: در زمین استقرار و استحکام مییابد و زمینهٔ پرستش خدا بدون شرک فراهم میشود.
جواب تفکر در حدیث صفحه ۱۱۷ دین و زندگی یازدهم
با توجه به توضیحات قبل، با تفکر در این حدیث بگویید ما چگونه میتوانیم امام زمان خویش را بشناسیم؟
پیامبر اکرم (ص):
«مَنْ مَاتَ وَلَمْ یَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً»
هر کس بمیرد و امام زمان خود را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.
پاسخ: با مطالعهٔ قرآن و سخنان معتبر پیامبر و امامان و استفاده از راهنمایی عالمان آگاه، میتوانیم امام زمان (عج) را بشناسیم. باید با جایگاه الهی ایشان، ویژگیهای اخلاقی، مسئولیت هدایت مردم و شیوهٔ حکومت عادلانهٔ ایشان آشنا شویم. این شناخت به ما کمک میکند وظایف خود را در دوران غیبت بشناسیم و از ایشان پیروی کنیم.
📌 شناخت امام فقط دانستن نام و نسب یا دیدن چهرهٔ ایشان نیست؛ شناخت جایگاه، راه و خواستههای امام نیز اهمیت دارد. در دوران غیبت هم میتوان این معرفت را به دست آورد.
جواب اندیشه و تحقیق صفحه ۱۲۰ دین و زندگی یازدهم
۱ـ از دیدگاه قرآن کریم، آیندهٔ تاریخ از آن چه کسانی است؟
پاسخ: آیندهٔ تاریخ از آنِ مؤمنان نیکوکار و بندگان صالح خداست. خداوند وعده داده است که مستضعفان را پیشوا و وارث زمین قرار دهد و دین حق را استوار سازد. بنابراین، سرانجامِ تاریخ، پیروزی حق و حاکمیت بندگان شایسته است.
۲ـ معتقد بودن به انتظار، چه تأثیرهایی بر شخصیت فرد منتظر دارد؟
پاسخ: انتظار واقعی، فرد را امیدوار، فعال و مسئولیتپذیر میکند. او برای جلب رضایت امام، اخلاق و رفتار خود را اصلاح میکند و در برابر مشکلات و بیعدالتی بیتفاوت نمیماند. مهمترین تأثیرهای آن عبارتاند از:
امید و پایداری: به آیندهٔ روشن و پیروزی عدالت امیدوار است و در برابر سختیها زود ناامید نمیشود.
خودسازی: برای دوری از گناه و تقویت ویژگیهایی مانند صداقت، امانتداری، پاکدامنی و شجاعت تلاش میکند.
مسئولیتپذیری اجتماعی: به حقوق مردم توجه دارد، با ظلم همراه نمیشود و در اصلاح جامعه سهم میپذیرد.
آمادگی برای یاری امام: شناخت، توانایی و ایمان خود را تقویت میکند تا برای خدمت و انجام وظیفه آماده باشد.
۳ـ این جمله را تحلیل کنید: «منتظران مصلح، خود باید صالح باشند».
پاسخ: کسی که منتظر امامی اصلاحگر و عدالتگستر است، باید خودش هم درستکار و عدالتخواه باشد. نمیتوان خواهان پایان یافتن ظلم و فساد بود، اما در زندگی روزانه دروغ گفت، حق دیگران را ضایع کرد یا به آنان ستم کرد. منتظر واقعی از اصلاح خود آغاز میکند و با رفتار درست و کمک به اصلاح جامعه، برای یاری امام آماده میشود.
نمونهٔ کاربردی برای دانشآموز: دانشآموز منتظر در امتحان تقلب نمیکند، همکلاسی خود را مسخره نمیکند، امانت دیگران را سالم برمیگرداند و در برابر آزار دیگران بیتفاوت نمیماند.
جواب پیشنهاد صفحه ۱۲۰ دین و زندگی یازدهم
۱ـ یکی از دعاهای مهمی که ارتباط ما را با امام عصر تقویت میکند، دعای عهد است. این دعا را در کتاب مفاتیحالجنان بیابید؛ آن را مطالعه کنید و ببینید که در این دعا چه عهدی مطرح شده است.
پاسخ: در دعای عهد، پیمان خود را با امام زمان (عج) تجدید میکنیم که از یاران و یاوران ایشان باشیم، از ایشان دفاع کنیم، فرمانهایشان را انجام دهیم و برای یاری ایشان پیشقدم شویم. همچنین با خدا عهد میبندیم که از این پیمان برنگردیم و بر آن استوار بمانیم.
نمونه پاسخ کوتاه: با امام زمان (عج) پیمان میبندیم که یار و فرمانبردار ایشان باشیم و از عهد خود دست نکشیم.
خلاصه درس نهم دین و زندگی یازدهم
امامت حضرت مهدی (عج) با غیبت صغری آغاز شد و پس از آن، غیبت کبری ادامه یافت. بر اساس درس، ستم حاکمان و آماده نبودن مردم برای حمایت از امام، زمینهٔ محرومیت از حضور آشکار ایشان را فراهم کرد. غیبت به معنای نبودن امام یا پایان امامت نیست؛ هدایت و ولایت معنوی ایشان ادامه دارد. منتظران وظیفه دارند شناخت و محبت خود را نسبت به امام افزایش دهند، از فرمانهای ایشان پیروی کنند، خود و جامعه را برای ظهور آماده سازند و برای ظهور دعا کنند. انتظار حقیقی با خودسازی، تلاش و مسئولیتپذیری همراه است و به انسان برای ساختن آیندهای عادلانه امید میدهد.
