جواب درس هشتم دین و زندگی یازدهم | احیای ارزش های راستین
پاسخ کامل درس ۸ دین و زندگی یازدهم «احیای ارزش های راستین» ویژه رشته های تجربی و ریاضی، شامل جواب تفکر در حدیث صفحه ۹۹، بررسی صفحات ۱۰۲ و ۱۰۴ و برنامه ریزی صفحه ۱۰۵.
درس هشتم دین و زندگی یازدهم، «احیای ارزشهای راستین»، درباره تلاش امامان برای حفظ معارف اسلام و مبارزه با انحراف و ستم است. در ادامه، پاسخ تفکر در حدیث، بررسیها و برنامهریزی صفحات ۹۹، ۱۰۲، ۱۰۴ و ۱۰۵ را بخوانید.
پاسخ درس بعدی : جواب درس نهم دین و زندگی یازدهم | عصر غیبت
جواب تفکر در حدیث صفحه ۹۹ دین و زندگی یازدهم
۱ـ با تأمل در سخنان امیرالمؤمنین علی (ع)، سه مورد از نشانههای بازگشت مسلمانان به دورهٔ جاهلیت را بیان کنید.
پاسخ:
الف) حق پنهان شود و باطل و دروغ بستن به خدا و پیامبر (ص) رواج پیدا کند.
ب) مردم به معنای درست قرآن بیتوجه شوند، اما تفسیر وارونهٔ آن به سود دنیاطلبان رواج پیدا کند.
ج) کارهای نیک و پسندیده ناشناخته شوند و گناه و کارهای ناپسند میان مردم رواج پیدا کنند.
۲ـ برای نجات از گمراهی و تشخیص راه حق، امیرالمؤمنین چه پیشنهادی به مردم میدهد؟
پاسخ: مردم باید کسانی را که از راه حق روی گرداندهاند، پیمان خود با قرآن را شکستهاند و قرآن را کنار گذاشتهاند، بشناسند تا از آنان پیروی نکنند. همچنین برای شناخت درست دین به اهل آن مراجعه کنند؛ کسانی که سخن و داوریشان بر پایهٔ دانش است و با دین مخالفت نمیکنند و در آن اختلاف ندارند.
۳ـ فکر میکنید مصداق پیشنهاد امام علی (ع) چه کسانیاند؟
پاسخ: اهلبیت پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع)؛ زیرا آنان معارف قرآن و دین را بهدرستی میشناسند و مردم را بدون خطا و انحراف به راه حق هدایت میکنند.
جواب بررسی صفحه ۱۰۲ دین و زندگی یازدهم
در درس قبل با شرایط و مشکلات اجتماعی عصر ائمه آشنا شدیم. اکنون توضیح دهید که اقدام این بزرگواران، پاسخگوی کدامیک از مشکلات آن دوره بوده است؟
پاسخ: اقدامهای امامان در زمینهٔ مرجعیت دینی، به مشکلات زیر پاسخ میداد:
| اقدام امامان | مشکلی که به آن پاسخ میداد |
|---|---|
| تعلیم و تفسیر قرآن کریم | رواج برداشتهای نادرست از آیات و تحریف معارف اسلامی توسط افراد ناآگاه یا مغرض؛ امامان معنای درست آیات را توضیح میدادند. |
| حفظ سخنان و سیرهٔ پیامبر (ص) | ممنوعیت نوشتن احادیث، فراموش شدن سخنان پیامبر و رواج احادیث جعلی؛ امامان سخنان و روش واقعی پیامبر را حفظ و به دیگران منتقل میکردند. |
| تبیین معارف اسلامی متناسب با نیازهای نو | پیدایش پرسشها و مسائل تازه با گسترش جامعهٔ اسلامی و پاسخگویی سلیقهای به آنها؛ امامان پاسخ صحیح این مسائل را بر اساس قرآن و سنت پیامبر بیان میکردند. |
جواب بررسی صفحه ۱۰۴ دین و زندگی یازدهم
سیره و روش امام حسن (ع) در صلح با معاویه و سیره و روش امام حسین (ع) در قیام علیه یزید را با یکدیگر مقایسه کنید و بگویید:
به نظر شما اگر امام حسن (ع) در زمان حکومت یزید زندگی میکرد، با یزید بیعت میکرد؟ چرا؟
پاسخ: خیر؛ اگر امام حسن (ع) در همان شرایط امام حسین (ع) قرار میگرفت، با یزید بیعت نمیکرد؛ زیرا همهٔ امامان هدف مشترکی داشتند: حفظ اسلام، هدایت مردم و مبارزه با ظلم و انحراف. تفاوت روش آنان به شرایط زمان و امکانات مبارزه مربوط بود، نه تفاوت در هدف و اصول.
مقایسهٔ دو روش: امام حسن (ع) در شرایط زمان خود، صلح را برای حفظ مصالح اسلام برگزید؛ امام حسین (ع) نیز در شرایط زمان خود، با نپذیرفتن بیعت و قیام در برابر یزید از دین دفاع کرد. بنابراین، صلح امام حسن (ع) به معنای تأیید حقانیت حکومت معاویه نبود و با هدف قیام امام حسین (ع) تعارضی نداشت.
📌 هدف امامان یکسان بود، اما روش رسیدن به آن را متناسب با شرایط انتخاب میکردند.
جواب برنامهریزی صفحه ۱۰۵ دین و زندگی یازدهم
ائمهٔ اطهار از ما شیعیان خواستهاند به گونهای زندگی کنیم که مایهٔ زیبایی آنان باشیم؛ بگویید با چه برنامهها و اقداماتی میتوانیم به این هدف برسیم؟ و چه کارهایی ما را از این مسیر دور میکند؟
پاسخ: با شناخت روش زندگی امامان و عمل کردن به آن در رفتار روزانه، میتوانیم پیروان خوبی برای آنان باشیم. سه برنامهٔ پیشنهادی عبارتاند از:
۱ـ شناخت دین و عمل به آن: هر روز زمانی کوتاه برای خواندن قرآن با معنی یا مطالعهٔ سخنان معتبر امامان اختصاص دهیم و به وظایف دینی، مانند نماز، اهمیت بدهیم. بیتوجهی به دستورات دین و بسنده کردن به ادعای محبت اهلبیت، ما را از این هدف دور میکند.
۲ـ خوشاخلاقی و رعایت حقوق دیگران: در خانه، مدرسه و فضای مجازی راستگو، خوشقول و امانتدار باشیم؛ وسایل دیگران را سالم و بهموقع برگردانیم و از تمسخر و توهین پرهیز کنیم. دروغ، تقلب، غیبت و ضایع کردن حق دیگران با پیروی از امامان سازگار نیست.
۳ـ کمک به دیگران و مسئولیتپذیری: در کارهای خانه سهم مشخصی بپذیریم، به همکلاسی خود در یادگیری کمک کنیم و در حد توان به نیازمندان یاری برسانیم. خودخواهی، بیاعتنایی به مشکلات مردم و تحقیر دیگران، ما را از سیرهٔ اهلبیت دور میکند.
✍️ نمونه پاسخ کوتاه برای نوشتن در کتاب
تلاش میکنم با نماز خواندن، راستگویی، احترام به پدر و مادر، کمک به دیگران و رعایت حق مردم، پیرو خوبی برای اهلبیت باشم. از دروغ، بدقولی، غیبت، تقلب و آزار دیگران دوری میکنم؛ چون این رفتارها با روش زندگی امامان سازگار نیست.
خلاصه درس هشتم دین و زندگی یازدهم
امامان برای حفظ اسلام و اصلاح جامعه، هم به مرجعیت دینی و هم به مسئولیت رهبری و مبارزه با ظلم توجه داشتند. آنان قرآن را بهدرستی تفسیر میکردند، سخنان و سیرهٔ پیامبر را حفظ میکردند و به پرسشهای تازهٔ مردم پاسخ میدادند. در برابر حاکمان ستمگر نیز حکومت آنان را حق نمیدانستند و متناسب با شرایط، روش مناسبی برای مبارزه انتخاب میکردند. به همین دلیل، تفاوت روشهایی مانند صلح و قیام، به معنای تفاوت هدف امامان نبود. پیروی از آنان نیز تنها با ابراز محبت کامل نمیشود و باید در اخلاق، عبادت و رعایت حقوق دیگران دیده شود.
