جواب فعالیت های درس سیزدهم مطالعات هفتم | جمعیت ایران

در این مطلب، پاسخ کامل فعالیت‌های درس سیزدهم «جمعیت ایران» از کتاب مطالعات اجتماعی پایه هفتم را بررسی می‌کنیم. پاسخ‌ها براساس آمار، نقشه‌ها و جدول‌های نسخه رسمی ۱۴۰۵ کتاب تنظیم شده‌اند و پرسش‌های مربوط به مدرسه، استان و محل زندگی نیز با یک نمونه کامل پاسخ داده شده‌اند.

شهر یا روستای شما چند نفر جمعیت دارد؟

پاسخ: به‌عنوان نمونه، من در شهر تهران زندگی می‌کنم. جمعیت شهر تهران براساس سرشماری عمومی سال ۱۳۹۵، برابر با ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ نفر بوده است. دانش‌آموزان شهرهای دیگر می‌توانند آمار رسمی محل زندگی خود را جایگزین کنند.

۱- نقشه‌خوانی: با توجه به نقشه و راهنمای آن، ابتدا جمعیت کشورها را محاسبه کنید و سپس به‌ترتیب در جدول بنویسید.

پاسخ: با محاسبه علامت‌های جمعیت روی نقشه رسمی کتاب، جدول به شکل زیر کامل می‌شود:

۲- ایران در بین کشورهای همسایه از نظر جمعیت در چه رتبه‌ای قرار دارد؟

پاسخ: ایران پس از پاکستان، در رتبه دوم کشورهای همسایه از نظر جمعیت قرار دارد.

۳- گفت‌وگو کنید.

الف) به نظر شما اگر در کشور ما زاد و ولد کم شود، در آینده با چه مشکلاتی روبه‌رو می‌شویم؟ چند مورد بیان کنید.

پاسخ: اگر زاد و ولد کاهش پیدا کند، به‌تدریج جمعیت جوان کشور کم و تعداد سالمندان بیشتر می‌شود. مهم‌ترین پیامدهای آن عبارت‌اند از:

✓ کاهش نیروی جوان و فعال برای کار و تولید

● پیرشدن جمعیت کشور

◆ کاهش نیروی متخصص، پژوهشگر و کارآفرین

✓ افزایش هزینه‌های درمان، بازنشستگی و نگهداری سالمندان

● کاهش توان تولیدی، اقتصادی و دفاعی کشور

ب) در کشورهایی که رشد جمعیت زیاد است، کدام گروه سنی افزایش می‌یابد؟

پاسخ: گروه سنی کودکان، نوجوانان و جوانان یک تا ۲۵ سال افزایش می‌یابد.

پ) داشتن جمعیت جوان برای کشور ما چه مزایایی دارد؟

پاسخ: جمعیت جوان می‌تواند نیروی لازم برای کار، تولید، دفاع، پژوهش، نوآوری و پیشرفت علمی را فراهم کند. جوانان با تحصیل، مهارت‌آموزی، کارآفرینی و فعالیت‌های اقتصادی به آبادانی و افزایش توان کشور کمک می‌کنند.

۴- به‌طور گروهی، تعداد جمعیت کلاس‌های مدرسه‌تان را پرس‌وجو کنید. سپس این تعداد را روی یک مقوا به‌صورت نمودار ستونی نمایش دهید.

پاسخ: به‌عنوان نمونه، تعداد دانش‌آموزان کلاس‌های یک مدرسه را به شکل زیر در نظر می‌گیریم:

نام کلاس‌ها را روی محور افقی و تعداد دانش‌آموزان را روی محور عمودی می‌نویسیم؛ سپس برای هر کلاس ستونی متناسب با تعداد دانش‌آموزان رسم می‌کنیم.

به تصویر بالا توجه کنید. تراکم جمعیت در کدام مکان بیشتر است؟

پاسخ: تراکم جمعیت در مکان شماره ۲ بیشتر است؛ زیرا در مساحتی مساوی، تعداد افراد بیشتری در آن زندگی می‌کنند.

۵- با توجه به اعداد جدول، تراکم جمعیت را در استان‌های البرز و سیستان و بلوچستان به‌عنوان نمونه حساب کنید و بنویسید. تراکم جمعیت در استان شما چقدر است؟ تراکم جمعیت در کدام استان بیشتر است؟

پاسخ: برای محاسبه تراکم جمعیت، تعداد جمعیت هر استان را بر مساحت آن تقسیم می‌کنیم:

پاسخ مقایسه: بین استان‌های البرز و سیستان و بلوچستان، تراکم جمعیت در استان البرز بیشتر است. اگر استان تهران را نیز در مقایسه قرار دهیم، تراکم جمعیت استان تهران از هر دو استان بیشتر است.

تراکم جمعیت کشور ما در سال ۱۴۰۰ حدود ۵۲ نفر در کیلومتر مربع بوده است. این تراکم چگونه محاسبه شده است؟

پاسخ: برای محاسبه تراکم جمعیت ایران، جمعیت کل کشور در سال ۱۴۰۰ را بر مساحت ایران تقسیم کرده‌اند. حاصل این تقسیم تقریباً ۵۲ نفر در هر کیلومتر مربع است.

۶- متن بالا را بخوانید، سپس روی کاغذ جدولی با دو ستون رسم کنید. در یک ستون نام ناحیه و در ستون دیگر عوامل مؤثر در پراکندگی جمعیت آن ناحیه را بنویسید.

پاسخ: جدول عوامل مؤثر در پراکندگی جمعیت ایران به شکل زیر کامل می‌شود:

۷- با کمک معلم محل تقریبی شهر یا روستای زندگی خود را روی نقشه پراکندگی جمعیت علامت بزنید. آیا شما در منطقه پرتراکم زندگی می‌کنید یا کم‌تراکم؟

پاسخ: به‌عنوان نمونه، من در شهر تهران زندگی می‌کنم. محل تقریبی تهران را در قسمت شمال مرکزی ایران و دامنه جنوبی رشته‌کوه البرز روی نقشه علامت می‌زنم. تهران به دلیل پایتخت‌بودن و تمرکز مراکز اداری، آموزشی، درمانی، صنعتی و خدماتی، در یک منطقه پرتراکم قرار دارد.