جواب تمرین های درس اول عربی دوازدهم انسانی؛ صفحات ۱۱ تا ۱۷
پاسخ کامل تمرین های درس اول عربی دوازدهم انسانی از صفحه ۱۱ تا ۱۷، شامل ترجمه عبارت ها، قواعد و حل سوالات کتاب.
در این مطلب، جواب تمرینهای درس اول عربی دوازدهم انسانی از صفحه ۱۱ تا ۱۷ را به ترتیب کتاب بررسی میکنیم. پاسخها شامل تکمیل واژهها، ترجمه، تشخیص نقش دستوری، انواع «لا»، انواع فعل، اسم فاعل، اسم مفعول، اسم مبالغه، اسم مکان و اسم تفضیل است.
جواب تمرین اول صفحه ۱۱ درس اول عربی دوازدهم انسانی
در جای خالی، کلمهای مناسب از واژهنامه درس قرار دهید.
پاسخ: اَلنُّحاسُ
معنی: مس، عنصری فلزی مانند آهن و رسانای گرما و برق است.۲- اَلـ ………………………. مادَّةٌ حَمْراءُ مِنْ جِسْمِ الْحَيَوانِ تُصْنَعُ مِنْهُ أَطْعِمَةٌ.
پاسخ: اَللَّحْمُ
معنی: گوشت، مادهای سرخرنگ از بدن حیوان است که از آن غذا تهیه میشود.۳- اَلـ ………………………. خَيْطٌ أَبْيَضُ في الْجِسْمِ يَجْري فيهِ الْحِسُّ.
پاسخ: اَلْعَصَبُ
معنی: عصب، رشتهای سفید در بدن است که حس از طریق آن منتقل میشود.
۴- اَلـ ………………………. قِسْمٌ قَوِيٌّ مِنَ الْجِسْمِ عَلَيْهِ لَحْمٌ.
پاسخ: اَلْعَظْمُ
معنی: استخوان، بخش سخت و نیرومندی از بدن است که گوشت بر روی آن قرار دارد.
۵- اَلـ ………………………. تُرابٌ مُخْتَلِطٌ بِالْماءِ.
پاسخ: اَلطّينُ
معنی: گِل، خاکی است که با آب مخلوط شده باشد.
جواب تمرین دوم صفحه ۱۱ درس اول عربی دوازدهم انسانی
موارد خواستهشده را از عبارتهای زیر استخراج کنید.
ترجمه: درمان تو در وجود خود توست و آن را نمیبینی؛ بیماری تو نیز از خود توست و آن را احساس نمیکنی.
۱- اَلْمُبْتَدَأَ وَ إِعْرابَهُ:
پاسخ: «دَواؤُكَ» و «داؤُكَ»؛ هر دو مبتدا و مرفوع به ضمه هستند.أَتَزْعَمُ أَنَّكَ جِرْمٌ صَغيرٌ / وَ فيكَ انْطَوَى الْعالَمُ الْأَكْبَرُ
ترجمه: آیا گمان میکنی پیکری کوچک هستی، در حالی که جهان بزرگ در وجود تو جای گرفته است؟
۲- اِسْمَ التَّفْضيلِ وَ مَحَلَّهُ الْإِعْرابيَّ:
پاسخ: «اَلْأَكْبَرُ» اسم تفضیل است و صفتِ «اَلْعالَمُ» و مرفوع است.اَلنّاسُ مِنْ جِهَةِ الْآباءِ أَكْفاءُ / أَبوهُمُ آدَمٌ وَ الْأُمُّ حَوّاءُ
ترجمه: مردم از نظر پدران با یکدیگر برابرند؛ پدرشان آدم و مادرشان حواست.
۳- اَلْخَبَرَ وَ إِعْرابَهُ:
پاسخ: «أَكْفاءُ»، «آدَمٌ» و «حَوّاءُ» خبر و مرفوع هستند.
وَ قَدْرُ كُلِّ امْرِئٍ ما كانَ يُحْسِنُهُ / وَ لِلرِّجالِ عَلَى الْأَفْعالِ أَسْماءُ
ترجمه: ارزش هر انسان به کاری است که آن را به خوبی انجام میدهد و انسانها با کردارشان شناخته میشوند.
۴- اَلْجَمْعَ الْمُكَسَّرَ:
پاسخ: اَلرِّجالُ، اَلْأَفْعالُ، أَسْماءُ
فَفُزْ بِعِلْمٍ وَ لا تَطْلُبْ بِهِ بَدَلاً / فَالنّاسُ مَوْتى وَ أَهْلُ الْعِلْمِ أَحْياءُ
ترجمه: پس با دانش کامیاب شو و برای آن جایگزینی مخواه؛ زیرا مردم مردهاند و اهل دانش زندهاند.
۵- فِعْلَ النَّهْيِ:
پاسخ: لا تَطْلُبْ
أَيُّهَا الْفاخِرُ جَهْلاً بِالنَّسَبِ / إِنَّمَا النّاسُ لِأُمٍّ وَ لِأَبْ
ترجمه: ای کسی که از روی نادانی به نسب خود میبالی؛ مردم همگی از یک مادر و یک پدرند.
۶- اِسْمَ الْفاعِلِ:
پاسخ: اَلْفاخِرُ
هَلْ تَراهُمْ خُلِقوا مِنْ فِضَّةٍ / أَمْ حَديدٍ أَمْ نُحاسٍ أَمْ ذَهَبْ
ترجمه: آیا آنان را آفریدهشده از نقره یا آهن یا مس یا طلا میبینی؟
۷- اَلْفِعْلَ الْمَجْهولَ:
پاسخ: خُلِقوا
بَلْ تَراهُمْ خُلِقوا مِنْ طينَةٍ / هَلْ سِوَى لَحْمٍ وَ عَظْمٍ وَ عَصَبْ
ترجمه: بلکه میبینی که آنان از گل آفریده شدهاند؛ آیا جز گوشت و استخوان و عصباند؟
۸- اَلْفِعْلَ الْمُضارِعَ:
پاسخ: تَراهُمْ «تَرى»
إِنَّمَا الْفَخْرُ لِعَقْلٍ ثابِتٍ / وَ حَياءٍ وَ عَفافٍ وَ أَدَبْ
ترجمه: افتخار حقیقی به عقل استوار، حیا، پاکدامنی و ادب است.
۹- اَلْجارَّ وَ الْمَجْرورَ:
پاسخ: لِعَقْلٍ
پاسخ تمرین سوم صفحه ۱۲ درس اول عربی دوازدهم انسانی
جای خالی ترجمه را کامل کنید؛ سپس نوع «لا» را مشخص نمایید.
و کسانی را که به جای خدا فرا میخوانند دشنام ندهید که به خدا دشنام دهند.
نوع «لا»: لای نهی۲- ﴿يا أَيُّهَا الرَّسولُ لا يَحْزُنْكَ الَّذينَ يُسارِعونَ فِي الْكُفْرِ …﴾ اَلْمائِدَة: ۴۱
ای پیامبر، کسانی که در کفر شتاب میورزند تو را اندوهگین نکنند.
نوع «لا»: لای نهی۳- ﴿… رَبَّنا وَ لا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ …﴾ اَلْبَقَرَة: ۲۸۶
پروردگارا، آنچه هیچ توانی نسبت به آن نداریم بر ما تحمیل نکن.
نوع «لا»: «لا تُحَمِّلْنا» لای نهی و «لا طاقَةَ» لای نفی جنس است.
۴- لا يَرْحَمُ اللهُ مَنْ لا يَرْحَمُ النّاسَ. ـ رسول الله (ص)
خدا به کسی که به مردم رحم نمیکند، رحم نمیکند.
نوع «لا»: هر دو «لا» از نوع لای نفی هستند؛ زیرا بر سر فعل مضارع آمدهاند.
۵- يا حَبيبي، لا شَيْءَ أَجْمَلُ مِنَ الْعَفْوِ عِنْدَ الْقُدْرَةِ.
ای دوست من، هیچ چیز زیباتر از بخشش به هنگام توانایی نیست.
نوع «لا»: لای نفی جنس
جواب تمرین چهارم صفحه ۱۳ درس اول عربی دوازدهم انسانی
احادیث را ترجمه کنید؛ سپس موارد خواستهشده را مشخص نمایید.
ترجمه: هر غذایی که نام خدا بر آن یاد نشود … در آن برکتی نیست.
نائب فاعل: «اِسْمُ»؛ نائب فاعل و مرفوع به ضمه.
نوع «لا»: «لا يُذْكَرُ» لای نفی و «لا بَرَكَةَ» لای نفی جنس است.۲- لا تَجْتَمِعُ خَصْلَتانِ في مُؤْمِنٍ: اَلْبُخْلُ وَ الْكَذِبُ. ـ رسول الله (ص)
ترجمه: دو ویژگی در انسان مؤمن جمع نمیشود: بخل و دروغ.
جار و مجرور: في مُؤْمِنٍ
فاعل و اعراب: خَصْلَتانِ؛ فاعل، مرفوع به «الف»؛ زیرا مثنی است.
نوع فعل: مضارع منفی۳- لا تَغْضَبْ، فَإِنَّ الْغَضَبَ مَفْسَدَةٌ. ـ رسول الله (ص)
ترجمه: خشمگین نشو؛ زیرا خشم مایه تباهی است.
نوع فعل: «لا تَغْضَبْ» فعل نهی
اسم حرف مشبّه بالفعل و اعراب: اَلْغَضَبَ؛ اسم «إِنَّ» و منصوب به فتحه.
خبر و اعراب: مَفْسَدَةٌ؛ خبر «إِنَّ» و مرفوع به ضمه.
۴- لا فَقْرَ أَشَدُّ مِنَ الْجَهْلِ وَ لا عِبادَةَ مِثْلُ التَّفَكُّرِ. ـ رسول الله (ص)
ترجمه: هیچ فقری سختتر از نادانی نیست و هیچ عبادتی مانند اندیشیدن نیست.
مضافالیه: اَلتَّفَكُّرِ؛ مضافالیه و مجرور.
نوع «لا»: هر دو «لا» لای نفی جنس هستند.
۵- لا تَسُبُّوا النّاسَ فَتَكْتَسِبُوا الْعَداوَةَ بَيْنَهُمْ. ـ رسول الله (ص)
ترجمه: به مردم دشنام ندهید؛ زیرا با این کار دشمنی را میان آنان پدید میآورید.
نوع «لا»: لای نهی
مضاد «عَداوَة»: صَداقة / مَحَبَّة
۶- لا تُمِيتُوا الْقُلوبَ بِكَثْرَةِ الطَّعامِ وَ الشَّرابِ فَإِنَّ الْقَلْبَ يَموتُ كَالزَّرْعِ إِذا كَثُرَ عَلَيْهِ الْماءُ. ـ رسول الله (ص)
ترجمه: دلها را با زیادهروی در خوردن و آشامیدن نمیرانید؛ زیرا دل همانند کِشت، هنگامی که آب فراوان بر آن ریخته شود، میمیرد.
نوع «لا»: لای نهی
اعراب کلمات زیرخطدار:
اَلْقُلوبَ: مفعولبه و منصوب به فتحه.
اَلطَّعامِ: مضافالیه و مجرور به کسره.
اَلشَّرابِ: معطوف بر «اَلطَّعامِ» و مجرور.
اَلْقَلْبَ: اسم «إِنَّ» و منصوب به فتحه.
اَلزَّرْعِ: مجرور به حرف جر «کَـ».
اَلْماءُ: فاعل و مرفوع به ضمه.
۷- خُذُوا الْحَقَّ مِنْ أَهْلِ الْباطِلِ وَ لا تَأْخُذُوا الْباطِلَ مِنْ أَهْلِ الْحَقِّ، كونوا نُقّادَ الْكَلامِ. ـ عيسى بن مريم (ع)
ترجمه: حق را از اهل باطل بگیرید و باطل را از اهل حق نگیرید؛ سخنسنج باشید.
نوع «لا»: لای نهی
اعراب کلمات زیرخطدار:
اَلْحَقَّ: مفعولبه و منصوب به فتحه.
اَلْباطِلِ: مضافالیه و مجرور به کسره.
اَلْباطِلَ: مفعولبه و منصوب به فتحه.
أَهْلِ: اسم مجرور به حرف جر «مِنْ» و مضاف.
اَلْكَلامِ: مضافالیه و مجرور به کسره.
جواب تمرین پنجم صفحه ۱۴ درس اول عربی دوازدهم انسانی
انواع فعل را در جملههای زیر ترجمه کنید.
پاسخ: لطفاً پاسخ پرسشها را همراه همکلاسیهایتان بنویسید.۲- إِنْ تَكْتُبْ بِعَجَلَةٍ، فَسَيُصْبِحُ خَطُّكَ قَبيحاً.
پاسخ: اگر با عجله بنویسی، خطت زشت خواهد شد.۳- أُريدُ أَنْ أَكْتُبَ ذِكْرى في دَفْتَرِ الذِّكْرَياتِ.
پاسخ: میخواهم خاطرهای در دفتر خاطرات بنویسم.
۴- لَنْ يَكْتُبَ الْعاقِلُ عَلَى الْآثارِ التّاريخِيَّةِ.
پاسخ: انسان خردمند روی آثار تاریخی نخواهد نوشت.
۵- إِنَّهُ سَوْفَ يَكْتُبُ أَفْكارَهُ عَلَى الْوَرَقَةِ.
پاسخ: قطعاً او اندیشههایش را روی کاغذ خواهد نوشت.
۶- عِنْدَما شاهَدْتُهُ كانَ يَكْتُبُ تَمْرينَهُ.
پاسخ: هنگامی که او را دیدم، تمرینش را مینوشت.
۷- قَدْ يَكْتُبُ الْكَسولُ تَمارينَ الدَّرْسِ.
پاسخ: دانشآموز تنبل شاید تمرینهای درس را بنویسد.
۸- يا تَلاميذُ، لِمَ لا تَكْتُبونَ التَّرْجَمَةَ؟
پاسخ: ای دانشآموزان، چرا ترجمه را نمینویسید؟
۹- رَجاءً، لا تَكْتُبوا عَلَى جِلْدِ الْكِتابِ.
پاسخ: لطفاً روی جلد کتاب ننویسید.
۱۰- هِيَ قَدْ كَتَبَتْ رِسالَةً لِصَديقَتِها.
پاسخ: او نامهای برای دوستش نوشته است.
۱۱- لِنَكْتُبْ جُمَلاً جَميلَةً في دَفاتِرِنا.
پاسخ: در دفترهایمان جملههایی زیبا بنویسیم.
۱۲- أَنا لَمْ أَكْتُبْ واجِباتي أَمْسِ.
پاسخ: من دیروز تکلیفهایم را ننوشتم.
۱۳- ما كَتَبْنا شَيْئاً عَلَى الْجِدارِ.
پاسخ: روی دیوار چیزی ننوشتیم.
۱۴- كُتِبَ حَديثٌ عَلَى اللَّوْحِ.
پاسخ: حدیثی روی تخته نوشته شد.
۱۵- كانوا يَكْتُبونَ الْأَجْوِبَةَ.
پاسخ: جوابها را مینوشتند.
۱۶- كانوا قَدْ كَتَبوا دَرْسَهُمْ.
پاسخ: درسشان را نوشته بودند.
۱۷- يُكْتَبُ نَصٌّ قَصيرٌ.
پاسخ: متنی کوتاه نوشته میشود.
جواب تمرین ششم صفحه ۱۵ درس اول عربی دوازدهم انسانی
اسم مکان: اَلْمَسْجِد
اسم تفضیل: اَلْأَقْصى
ترجمه کلمات قرمز: أَسْرى = شبانه حرکت داد؛ لَيْلاً = شبانه۲- ﴿… وَ جادِلْهُمْ بِالَّتي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبيلِهِ …﴾ اَلنَّحل: ۱۲۵
اسم تفضیل: أَحْسَنُ، أَعْلَمُ
ترجمه کلمات قرمز: جادِلْهُمْ = با آنان بحث کن؛ ضَلَّ = گمراه شد۳- ﴿… يَقولونَ بِأَفْواهِهِمْ ما لَيْسَ في قُلوبِهِمْ وَ اللهُ أَعْلَمُ بِما يَكْتُمونَ﴾ آل عمران: ۱۶۷
اسم تفضیل: أَعْلَمُ
ترجمه کلمات قرمز: بِأَفْواهِهِمْ = با دهانهایشان؛ يَكْتُمونَ = پنهان میکنند
۴- ﴿وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمّارَةٌ بِالسّوءِ إِلّا ما رَحِمَ رَبّي …﴾ يوسف: ۵۳
اسم مبالغه: أَمّارَةٌ
ترجمه کلمات قرمز: أُبَرِّئُ = بیگناه میشمارم؛ أَمّارَةٌ = بسیار فرماندهنده
۵- ﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنونَ الَّذينَ هُمْ في صَلاتِهِمْ خاشِعونَ﴾ المؤمنون: ۱ و ۲
اسم فاعل: اَلْمُؤْمِنونَ، خاشِعونَ
ترجمه کلمات قرمز: قَدْ أَفْلَحَ = به راستی رستگار شدند؛ خاشِعونَ = فروتنان
۶- ﴿… قالوا لا عِلْمَ لَنا إِنَّكَ أَنْتَ عَلّامُ الْغُيوبِ﴾ المائدة: ۱۰۹
اسم مبالغه: عَلّامُ
ترجمه کلمه قرمز: عَلّام = بسیار دانا
۷- ﴿… وَ أَحْسِنوا إِنَّ اللهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنينَ﴾ البقرة: ۱۹۵
اسم فاعل: اَلْمُحْسِنينَ
ترجمه کلمه قرمز: أَحْسِنوا = نیکی کنید
۸- ﴿وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفوظاً …﴾ الأنبياء: ۳۲
اسم مفعول: مَحْفوظاً
ترجمه کلمه قرمز: جَعَلْنا = قرار دادیم
پاسخ تمرین هفتم صفحه ۱۶ درس اول عربی دوازدهم انسانی

(لِأَنَّ / لا / فَإِنَّ)
پاسخ: لا
جمله کامل: لا طالِبَ هُنا.
معنی: هیچ دانشآموزی اینجا نیست.۲- حَضَرَ السُّيّاحُ في قاعَةِ الْمَطارِ؛ …… الدَّليلَ لَمْ يَحْضُرْ.
(أَنَّ / لٰكِنَّ / لَعَلَّ)
پاسخ: لٰكِنَّ
معنی: گردشگران در سالن فرودگاه حاضر شدند؛ ولی راهنما حاضر نشد.۳- هٰذا التَّمْرينُ سَهْلٌ وَ …… أَكْثَرَ الزُّمَلاءِ خائِفونَ.
(لَيْتَ / إِنَّ / لٰكِنَّ)
پاسخ: لٰكِنَّ
معنی: این تمرین آسان است؛ ولی بیشتر همکلاسیها ترسیدهاند.
۴- قالَ الْمُديرُ: «…… طالِبَ راسِبٌ فِي الاِمْتِحاناتِ».
(لا / لَنْ / لَمْ)
پاسخ: لا
معنی: مدیر گفت: هیچ دانشآموز مردودی در امتحانات وجود ندارد.
۵- تَمَنّى الْمُزارِعُ: «…… الْمَطَرَ يَنْزِلُ كَثيراً!»
(كَأَنَّ / لِأَنَّ / لَيْتَ)
پاسخ: لَيْتَ
معنی: کشاورز آرزو کرد: ای کاش باران فراوان ببارد.
۶- أَلا تَعْلَمُ …… الصَّبْرَ مِفْتاحُ الْفَرَجِ؟
(لٰكِنَّ / أَنَّ / لا)
پاسخ: أَنَّ
معنی: آیا نمیدانی که صبر، کلید گشایش است؟
۷- لِماذا يَبْكي الطِّفْلُ؟ …… جائِعٌ.
(أَنَّهُ / لِأَنَّهُ / لَيْتَ)
پاسخ: لِأَنَّهُ
معنی: چرا کودک گریه میکند؟ زیرا گرسنه است.
جواب تمرین هشتم صفحه ۱۷ درس اول عربی دوازدهم انسانی

(حَوائِجُ / حَوائِجَ / حَوائِجِ)
پاسخ: حَوائِجَ
دلیل: «حَوائِجَ» اسم «أَنَّ» و منصوب است.
ترجمه: بدانید که نیازهای مردم به شما، از نعمتهای خدا بر شماست.۲- إِنَّ أَحْسَنَ الْحَسَنِ …… الْحَسَنُ. ـ الإمام الحسن (ع)
(اَلْخُلُقُ / اَلْخُلُقَ / اَلْخُلُقِ)
پاسخ: اَلْخُلُقُ
دلیل: «اَلْخُلُقُ» خبر «إِنَّ» و مرفوع است.
ترجمه: همانا بهترین نیکی، اخلاق نیک است.۳- ﴿فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللهِ …… وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ﴾ غافر: ۵۵
(حَقٌّ / حَقّاً / حَقٍّ)
پاسخ: حَقٌّ
دلیل: «حَقٌّ» خبر «إِنَّ» و مرفوع است.
ترجمه: پس شکیبا باش؛ همانا وعده خدا حق است و برای گناهت آمرزش بخواه.
۴- ﴿وَ أَوْفوا بِالْعَهْدِ إِنَّ …… كانَ مَسْئولاً﴾ الإسراء: ۳۴
(اَلْعَهْدُ / اَلْعَهْدَ / اَلْعَهْدِ)
پاسخ: اَلْعَهْدَ
دلیل: «اَلْعَهْدَ» اسم «إِنَّ» و منصوب است.
ترجمه: به پیمان وفا کنید؛ زیرا درباره پیمان پرسش خواهد شد.
۵- ﴿إِنَّ رَحْمَتَ اللهِ …… مِنَ الْمُحْسِنينَ﴾ الأعراف: ۵۶
(قَريبٌ / قَريباً / قَريبٍ)
پاسخ: قَريبٌ
دلیل: «قَريبٌ» خبر «إِنَّ» و مرفوع است.
ترجمه: همانا رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است.
۶- ﴿وَ اسْتَغْفِرُوا اللهَ إِنَّ اللهَ …… رَحيمٌ﴾ البقرة: ۱۹۹
(غَفورٌ / غَفوراً / غَفورٍ)
پاسخ: غَفورٌ
دلیل: «غَفورٌ» خبر «إِنَّ» و مرفوع است.
ترجمه: از خدا آمرزش بخواهید؛ همانا خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.
۷- ﴿لا تَدْري لَعَلَّ …… يُحْدِثُ بَعْدَ ذٰلِكَ أَمْراً﴾ الطلاق: ۱
(اللهُ / اللهَ / اللهِ)
پاسخ: اللهَ
دلیل: «اللهَ» اسم «لَعَلَّ» و منصوب است.
ترجمه: نمیدانی؛ شاید خدا پس از آن، پیشامدی تازه پدید آورد.
خلاصه درس اول عربی دوازدهم انسانی
درس اول عربی دوازدهم انسانی شامل اشعاری منسوب به امام علی (ع) است که در آنها بر خودشناسی، ارزش علم، برابری انسانها، پرهیز از فخر فروشی به نسب و اهمیت عقل، حیا، عفاف و ادب تأکید شده است.
در بخش قواعد، با حروف مشبّه بالفعل مانند إِنَّ، أَنَّ، كَأَنَّ، لٰكِنَّ، لَيْتَ و لَعَلَّ و معانی آنها آشنا میشویم. این حروف بر سر جمله اسمیه میآیند و اسم خود را منصوب میکنند؛ در حالی که خبر آنها مرفوع باقی میماند.
یکی دیگر از مباحث مهم درس، شناخت انواع «لا» است. «لا» ممکن است برای نفی، نهی یا نفی جنس به کار رود و برای تشخیص نوع آن باید به ساختار جمله و کلمهای که پس از آن آمده است توجه کرد.
تمرینهای درس اول همچنین آموختههای سالهای گذشته مانند انواع فعل، مجهول، اسم فاعل، اسم مفعول، اسم مبالغه، اسم مکان، اسم تفضیل و نقشهای دستوری را مرور میکنند.
مطلب پیشنهادی : ترجمه و معنی درس اول عربی دوازدهم انسانی؛ صفحات ۲ تا ۱۰





