جواب فعالیت های درس ۴ تاریخ دهم انسانی؛ صفحات ۳۰ تا ۴۱

پاسخ: ۱) استفاده از آتش برای پخت‌وپز غذا، روشنایی و گرم کردن محیط زندگی.
۲) کاهش ترس انسان از طبیعت و حیوانات وحشی و امکان زندگی در محیط‌های جدید.

پاسخ: زیرا مناطق غیراستوایی سردتر بودند و انسان برای گرم شدن، پخت غذا و مقابله با شرایط سخت محیطی به آتش نیاز داشت. آشنایی با آتش امکان زندگی در این مناطق را فراهم کرد.

پاسخ: زیرا سنگ تنها ابزار اصلی انسان برای شکار، دفاع از خود و ساخت وسایل مورد نیاز زندگی بود. همچنین سنگ فراوان و استفاده از آن آسان بود.

پاسخ: باستان‌شناسان بر اساس نوع، شکل و میزان تکامل ابزارهایی که انسان از سنگ ساخته است، دوره پارینه‌سنگی را به دوره‌های قدیم، میانه و جدید تقسیم کرده‌اند.

پاسخ: مناطقی که بارندگی مناسب و منابع آب کافی مانند رودخانه‌ها داشتند، مورد توجه انسان قرار گرفتند. انسان‌ها در این مناطق به کشاورزی و دامداری روی آوردند و این امر باعث پیدایش روستاها و سپس شهرها شد.

پاسخ: حضرت ابراهیم (ع) در سرزمین بین‌النهرین و در شهر اور به دنیا آمد. او با بت‌پرستی و باورهای نادرست زمان خود مخالفت کرد و مردم را به یکتاپرستی دعوت نمود. به دلیل مخالفت با نمرود و بت‌پرستان، مورد دشمنی قرار گرفت و به فرمان نمرود در آتش افکنده شد؛ اما به خواست خداوند آتش بر او سرد و تبدیل به گلستان شد.

پاسخ: در دوره گردآوری خوراک:
۱) انسان‌ها بیشتر در غارها و پناهگاه‌های طبیعی زندگی می‌کردند.
۲) غذای خود را از طبیعت یا از راه شکار به دست می‌آوردند.
۳) باورهای آنان بیشتر مربوط به نیروهای طبیعی بود.

در دوره تولید خوراک:
۱) ساخت خانه و سکونت دائمی رواج یافت.
۲) کشاورزی و تولید محصولات مختلف گسترش پیدا کرد.
۳) معابد ساخته شد و آیین‌های مذهبی شکل گرفت.

پاسخ: کشاورزی باعث شد انسان‌ها یکجانشین شوند و نخستین روستاها را ایجاد کنند. همچنین تولید بیشتر غذا باعث شد برخی افراد به کارهای تخصصی مانند ابزارسازی، سفالگری و نساجی بپردازند و تجارت میان مناطق مختلف شکل بگیرد.

پاسخ: در هر دو منطقه، رودخانه‌ها نقش مهمی در شکل‌گیری تمدن داشتند. در بین‌النهرین وجود دجله و فرات باعث رونق کشاورزی و شکل‌گیری شهرهای متعدد شد. اما شرایط جغرافیایی باز این منطقه، ورود اقوام مختلف را آسان‌تر می‌کرد.

در مصر، رود نیل عامل اصلی رونق کشاورزی بود و وجود بیابان‌ها و دریا باعث می‌شد این سرزمین امنیت بیشتری داشته باشد و حکومت متمرکزتری شکل بگیرد.

پاسخ: شباهت: هر دو گروه چندخدایی بودند و خدایان متعددی را پرستش می‌کردند.

تفاوت: سومریان بیشتر خدایان خود را مرتبط با شهرهایشان می‌دانستند و معتقد بودند خدایان می‌توانند با فرستادن سیل و طوفان انسان‌ها را مجازات کنند. مصریان نیز خدایان زیادی داشتند، اما به دلیل شرایط مناسب‌تر زندگی در کنار نیل، تصور مهربان‌تری از خدایان داشتند.

پاسخ: حمورابی با ایجاد یک نظام سیاسی متمرکز و تدوین قوانین مربوط به کشاورزی، آبیاری، تجارت، ارث، ازدواج و جرایم، نقش مهمی در سامان‌دهی جامعه بین‌النهرین داشت. قانون حمورابی یکی از نخستین مجموعه قوانین نوشته‌شده جهان به شمار می‌رود.

جمع‌بندی درس چهارم: انسان نخستین با شناخت آتش توانست شرایط زندگی خود را بهبود دهد. استفاده از ابزارهای سنگی باعث شد این دوره به نام عصر سنگ شناخته شود. سپس با پیدایش کشاورزی و دامداری، انسان‌ها یکجانشین شدند و نخستین روستاها و تمدن‌ها شکل گرفتند. شرایط طبیعی و جغرافیایی در پیدایش تمدن‌های بین‌النهرین و مصر نقش مهمی داشت و حکومت‌ها، قوانین، باورهای دینی و دستاوردهای فرهنگی این تمدن‌ها میراث مهمی برای تاریخ بشر به شمار می‌آیند.