جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۸۲ زمین شناسی یازدهم؛ فصل پنجم
جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۸۲ زمین شناسی یازدهم فصل ۵ زمین شناسی و سلامت؛ بررسی تأثیر منفی احتمالی سنگ آهک و گرانیت بر سلامت انسان.
در صفحه ۸۲ زمینشناسی یازدهم از فصل پنجم، درباره ارتباط میان ترکیب سنگها و سلامت انسان صحبت میشود. سنگهای مناطق مختلف ترکیب شیمیایی یکسانی ندارند و در شرایط خاص، بعضی کانیها یا عناصر موجود در آنها میتوانند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر سلامت انسان اثر بگذارند.
مطالعات ژئوشیمیایی نشان میدهد که توزیع عناصر در زمین و ترکیب سنگها در مناطق مختلف، متفاوت است.
در شکل صفحه ۸۲ نیز ترکیب کلی دو سنگ مقایسه شده است:
سنگ آهک: بیشتر از عناصر اکسیژن، کلسیم و کربن تشکیل شده است.
سنگ گرانیت: بیشتر دارای اکسیژن، سیلیسیم، آلومینیم و عناصر دیگر است.
جواب جمعآوری اطلاعات صفحه ۸۲ زمینشناسی یازدهم
۱ـ تأثیر منفی احتمالی سنگ آهک بر سلامت انسان
سنگ آهک عمدتاً از کانی کلسیت یا کربنات کلسیم تشکیل شده است. خود سنگ آهک در حالت طبیعی معمولاً خطری جدی برای انسان ایجاد نمیکند؛ اما استخراج، خرد کردن، حفاری و برش آن میتواند مقدار زیادی گردوغبار تولید کند.
تنفس مقدار زیاد گردوغبار در محیطهای معدنی و صنعتی میتواند باعث تحریک دستگاه تنفسی، سرفه و ناراحتی چشم و بینی شود. اگر سنگ یا گردوغبار همراه آن دارای مقداری سیلیس بلوری نیز باشد، تماس شغلی طولانیمدت با گردوغبار قابل تنفس خطر بیماریهای ریوی را افزایش میدهد.
همچنین عبور آب از سنگهای آهکی باعث حل شدن کلسیم و گاهی منیزیم و ایجاد آب سخت میشود. سختی آب بیشتر باعث رسوب در لولهها و وسایل و کاهش کف کردن صابون میشود و به تنهایی به معنی ناسالم بودن آب برای آشامیدن نیست.
گرانیت سنگی آذرین است که معمولاً دارای کانیهایی مانند کوارتز، فلدسپار و میکا است. یکی از مهمترین خطرهای احتمالی آن هنگام برش، حفاری، خرد کردن و سابیدن ایجاد میشود.
در این فعالیتها ممکن است ذرات بسیار ریز سیلیس بلوری موجود در کوارتز وارد هوا شوند. تنفس مداوم و طولانیمدت این ذرات، بهویژه در محیطهای کاری بدون حفاظت مناسب، میتواند خطر ابتلا به بیماریهایی مانند سیلیکوزیس و سایر بیماریهای ریوی را افزایش دهد.
برخی گرانیتها نیز مقدار کمی از عناصر پرتوزای طبیعی مانند اورانیم و توریم دارند که میتوانند در فرایند واپاشی، گاز رادون تولید کنند. مقدار این عناصر در همه گرانیتها یکسان نیست و بیشتر گرانیتهای ساختمانی لزوماً منبع مهمی برای افزایش رادون فضای خانه نیستند.
سنگ آهک: گردوغبار حاصل از استخراج و خرد کردن آن میتواند دستگاه تنفسی و چشمها را تحریک کند و عبور آب از سنگهای آهکی نیز سبب افزایش سختی آب میشود.
گرانیت: برش و خرد کردن آن میتواند گردوغبار حاوی سیلیس تولید کند که تنفس طولانیمدت آن برای ریه زیانآور است. بعضی گرانیتها نیز دارای مقدار کمی عناصر پرتوزا هستند که ممکن است گاز رادون تولید کنند.
